Βιωσιμότητα και καινοτομία στην εκτροφή ζώων: Το στοίχημα των ζωοτροφών

Η μαζική παραγωγή εντόμων και η αξιοποίηση φυκιών αποτελούν πεδίο έρευνας και εφαρμογής των πιο προηγμένων κτηνοτροφικά χωρών.

Το στοίχημα των ζωοτροφών

Η βιωσιμότητα της κτηνοτροφικής παραγωγής δέχεται μεγάλες πιέσεις. Η παγκόσμια ζήτηση κτηνοτροφικών προϊόντων αυξάνεται συνεχώς. Ο ΟΗΕ, για παράδειγμα, υπολογίζει ότι για να επιτευχθεί η αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση των επόμενων δεκαετιών, η παραγωγή πρέπει να αυξάνεται κατά 3% περίπου το έτος. Ωστόσο, η κτηνοτροφία επιβαρύνει το περιβάλλον περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον κλάδο της πρωτογενούς παραγωγής. Συνεπώς, οι πρακτικές εκτροφής βρίσκονται στο επίκεντρο των δράσεων για την κλιματική αλλαγή.

Η γενετική βελτίωση και η διατροφή των ζώων θεωρούνται οι βασικοί παράγοντες αύξησης της παραγωγικότητας στην κτηνοτροφία. Όσο πιο αποτελεσματικά μετατρέπεται η ζωοτροφή σε κρέας τόσο λιγότερες ζωοτροφές απαιτούνται για κάθε ζώο και τόσο μικρότερη είναι η πίεση στο περιβάλλον.

Για τον λόγο αυτόν, μεγάλο τμήμα της επιστημονικής έρευνας επικεντρώνεται στη μείωση της σχέσης μετατροπής της ζωοτροφής σε κρέας, γάλα κ.λπ. Υπολογίζεται ότι τα τελευταία 30 έτη, οι ζωοτροφές που απαιτούνται για την παραγωγή της ίδιας ποσότητας κρέατος μειώθηκαν κατά μέσο όρο 30%. Έτσι, για ένα κιλό κρέας χοιρινού απαιτούνται πλέον 2,4 κιλά ζωοτροφής, για ένα κιλό πουλερικών 1,8 κιλό ζωοτροφής και για ένα κιλό ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας χρειάζεται 1,2 κιλό.

Όπως προκύπτει από το σχετικό διάγραμμα, για την παραγωγή ενός κιλού κρέατος κοτόπουλου το 1970 απαιτούνταν 2,2 κιλά ζωοτροφής, ενώ σήμερα μειώθηκαν στο 1,8 κιλό. Ένα δεύτερο θέμα μεγάλης σπουδαιότητας είναι ο περιορισμός των διαφορών των πιο αποδοτικών από τις λιγότερο παραγωγικές εκτροφές.

Εξέλιξη μετατροπής ζωοτροφών σε κρέας κοτόπουλου

Ο σχετικός πίνακας παρουσιάζει τις διαφορές παραγωγικότητας των πιο αποδοτικών και των λιγότερο αποδοτικών εκμεταλλεύσεων στη χοιροτροφία και στην παραγωγή αγελαδινού γάλακτος στην Ολλανδία.

Όπως προκύπτει από τον πίνακα, στις πιο παραγωγικές χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις ο αριθμός χοιριδίων ανά χοιρομητέρα είναι αυξημένος κατά 25% περίπου. Στη γαλακτοπαραγωγή, οι διαφορές είναι ακόμη μεγαλύτερες: οι εκμεταλλεύσεις με τα πιο παραγωγικά κοπάδια έχουν μέση απόδοση τα 9.640 κιλά το έτος, αυξημένη κατά 50% σε σχέση με τις λιγότερο παραγωγικές.

Πίνακας: Διαφορές παραγωγικότητας
στα χειρότερα και καλύτερα κοπάδια της Ολλανδίας το 2010

Βαθμός παραγωγικότητας

20%-25% των χειρότερων κοπαδιών

20%-25% των καλύτερων κοπαδιών

Χοιρίδια ανά χοιρομητέρα το έτος

23,9

29,9

Παραγωγή γάλακτος ανά αγελάδα (κιλά ανά έτος)

6.620

9.640

Πηγή: EUFETEC

Ο περιορισμός αυτής της ψαλίδας σχετίζεται άμεσα με την ποιότητα της ζωοτροφής, τον βαθμό επιχειρηματικής καινοτομίας που διαθέτει ο κτηνοτρόφος και τη συμβουλευτική υποστήριξη που του παρέχεται. Η μαζική παραγωγή εντόμων και η αξιοποίηση φυκιών, πρόσθετα ζωοτροφών που δεν απαιτούν γη, αποτελούν πεδίο έρευνας και εφαρμογής των πιο προηγμένων κτηνοτροφικά χωρών. Τέλος, η βελτίωση της σχέσης μετατροπής ζωοτροφής σε παραγόμενο προϊόν βρίσκεται στο επίκεντρο της Κτηνοτροφίας Ακριβείας. Υπολογίζεται ότι, με τον τρόπο αυτόν, οι ανάγκες ζωοτροφής μειώνονται κατά 2% το έτος, το ίδιο και η πίεση στο περιβάλλον.

Ν. Λάππας