Κτηνοτροφικά Πάρκα: Σημαντικά πλεονεκτήματα υπέρ του εισοδήματος των αιγοπροβατοτρόφων

Π.Ε. Λακωνίας: Ενημέρωση για τις απογραφές αιγοπροβάτων και χοίρων  

Ένα σχήμα εθελοντικού συνεργατισμού, με δυνητικά πολλαπλά οφέλη για τους ίδιους τους παραγωγούς, το περιβάλλον, τα προϊόντα, αλλά και για τις αγορές και τους καταναλωτές, αποτελεί η δυνατότητα οργάνωσης του χώρου, κυρίως των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων, στο πλαίσιο της αξιοποίησης του θεσμού των κτηνοτροφικών πάρκων.

Αν και η θεσμοθέτησή τους έχει γίνει από τις αρχές του 2014 (ν. 4235/11.2.2014), εντούτοις δεν έχει αποσαφηνιστεί το πλαίσιο των όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας τους, ενώ μπορούν να ενταχθούν στο νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ 2014-2020) με δυνατότητα 100% χρηματοδότησης των επιλέξιμων δαπανών.

Η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια προέρχεται από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, που έχει προχωρήσει τις διαδικασίες για την υλοποίηση ενός σχετικού πιλοτικού προγράμματος, ενώ έντονο ενδιαφέρον έχουν εκφράσει οι κτηνοτρόφοι του νομού Αιτωλοακαρνανίας, του Βόλου, της Κοζάνης, της Χίου, της Αττικής κ.ά.

Σε ένα κτηνοτροφικό πάρκο μπορούν να εγκατασταθούν 3 έως 10 κτηνοτρόφοι με τα ποίμνιά τους, με ένα σύνολο 1.000-3.000 προβάτων ή αιγών. Ο κάθε κτηνοτρόφος θα έχει τον δικό του στάβλο αλλά θα χρησιμοποιεί τους κοινόχρηστους χώρους εκ περιτροπής και προγραμματισμένα, όπως θα προβλέπεται από τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του πάρκου. Ουσιαστικά, οι συνεργαζόμενοι κτηνοτρόφοι θα αποτελούν μια ομάδα παραγωγών που θα έχει συγχρόνως αυτονομία αλλά και συνεργασία.
Για τη δημιουργία ενός κτηνοτροφικού πάρκου σε μια περιοχή, πρέπει να συσταθεί ειδικός φορέας (π.χ. σε επίπεδο δήμου) με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και έργο.
Στη συντήρηση και τα έξοδα λειτουργίας του πάρκου (π.χ. επισκευές, ηλεκτρικό ρεύμα, νερό) θα συμμετέχουν όλοι οι κτηνοτρόφοι ποσοστιαία, βάσει του καταστατικού του πάρκου (κατ’ αναλογία με την λειτουργία μιας πολυκατοικίας με ιδιοκτήτες στους οποίους επιμερίζονται οι κοινόχρηστες δαπάνες).

Πλεονεκτήματα

Σε σχετική ανάλυση, ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου, πρόεδρος της Ελληνικής Ζωοτεχνικής Εταιρείας και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Γεωργικής Ακαδημίας, Γ. Ζέρβας, περιγράφει εκτενώς τις δυνατότητες των κτηνοτροφικών πάρκων.
Στα πλεονεκτήματα από την λειτουργία τους περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Εξασφάλιση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης των ζώων και εργασίας για τους κτηνοτρόφους.
  • Ανάπτυξη εμπιστοσύνης για συνεργασία μεταξύ των μελών της ομάδας στο επίπεδο χρήσης της κοινής υποδομής των κτηνοτροφικών πάρκων.
  • Πλήρης επιστημονική υποστήριξη για θέματα διατροφής, διαχείρισης, υγιεινής, πρόληψης και θεραπείας ασθενειών και διαχείρισης, αξιοποίησης και βελτίωσης του δυναμικού των βοσκοτόπων.
  • Αποτελεσματικότερη προστασία του περιβάλλοντος (όχληση, ρύπανση υποβάθμιση) και αισθητική αναβάθμιση του αγροτικού τοπίου με την κατασκευή πλήρως εναρμονισμένων με το περιβάλλον αιγοπροβατοστασίων.
  • Προμήθεια ζωοτροφών με καλύτερους οικονομικούς όρους λόγω μαζικής αγοράς (οικονομία κλίμακας, χαμηλότερο κόστος διατροφής).
  • Πώληση κτηνοτροφικών προϊόντων (γάλακτος, κρέατος) σε υψηλότερη τιμή λόγω διαθέσιμης ποσότητας και ποιότητας αλλά και μεγαλύτερης διαπραγματευτικής δυνατότητας.
  • Διάθεση ασφαλών κτηνοτροφικών προϊόντων υψηλής ποιότητας λόγω εφαρμογής της μηχανικής άμελξης (μικροβιακό φορτίο γάλακτος) και των ενδεδειγμένων μεθόδων διατροφής και κανόνων υγιεινής στα ζώα και τις εγκαταστάσεις.
  • Βελτίωση του εισοδήματος των κτηνοτρόφων που θα προέλθει από αύξηση των αποδόσεων των ζώων λόγω ισόρροπης διατροφής, μείωση των απωλειών λόγω εφαρμογής προγράμματος προληπτικής υγιεινής και εμβολιασμών, χαμηλότερο κόστος προμήθειας ζωοτροφών και υγειονομικής περίθαλψης, χαμηλότερο λειτουργικό κόστος των επιμέρους μονάδων, υψηλότερη τιμή διάθεσης προϊόντων, καλύτερη αναπαραγωγική διαχείριση των ποιμνίων και οργάνωση επιλογής και πώλησης ζώων αναπαραγωγής. Μπορεί να επεκταθεί η δραστηριότητα και στην ίδρυση και λειτουργία τυροκομείου, υπέρ των κτηνοτρόφων.

Μειονεκτήματα

Ωστόσο, το υψηλό κόστος δημιουργίας και της μετεγκατάστασης αποτελεί έναν σημαντικό προβληματισμό για όλες τις πλευρές (παραγωγούς, περιφέρειες, ΥΠΑΑΤ), καθώς υπολογίζεται πως ένα κτηνοτροφικό πάρκο με δυναμικότητα για 5-10 κτηνοτρόφους θα χρειαστεί περίπου 1,5 εκ. ευρώ. Το κόστος συμμετοχής που θα διαμορφώνεται ανάλογα με τον αριθμό του ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται σε περίπου 1.000 ευρώ ανά ζώο για έναν παραγωγό με 200 αιγοπρόβατα, το οποίο θα βαίνει μειούμενο όσο περισσότερα είναι τα ζώα, φτάνοντας δηλαδή κοντά στα 700 ευρώ ανά ζώο για συνολικό αριθμό 1.200 αιγοπροβάτων.

Η χρηματοδότηση αποτελεί σημαντικό σημείο σκεπτικισμού, καθώς η έλλειψη ρευστότητας και η δυσκολία πρόσβασης στον τραπεζικό δανεισμό, υπό τις παρούσες συνθήκες, λειτουργεί μάλλον αποτρεπτικά.

Στην Πελοπόννησο για αρχή

Την αρχή φαίνεται ότι θα κάνει η Πελοπόννησος, καθώς έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες για την έναρξη σχετικού πιλοτικού προγράμματος, με την συνεργασία της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου, δια του καθηγητή Γ. Ζέρβα. Το κόστος για τη δημιουργία 10 πάρκων εκτιμάται στα 15 εκ ευρώ, υπάρχουν ήδη πιθανές περιοχές εγκατάστασης, ενώ έχει εκδηλωθεί έντονο ενδιαφέρον από κτηνοτρόφων της ευρύτερης περιοχής.