Στις βασικές οινοπαραγωγικές χώρες, στην Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, οι αποδόσεις υποφέρουν από το άστατο κλίμα. Ο ήπιος χειμώνας οδήγησε σε πρόωρη έκπτυξη οφθαλμών, αλλά όμως στη συνέχεια η θερμοκρασία έπεσε απότομα και ακολούθησαν παγετοί που προκάλεσαν πολλές ζημιές. Τοπικά, υπήρχαν επεισόδια χαλαζοπτώσεων, ενώ στο τέλος η ζέστη και η ξηρασία επηρέασαν τα σταφύλια. Ενώ οι επίσημες προβλέψεις δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί, η πρώτη εικόνα για τη συγκομιδή στην Ευρώπη, και η αντίστοιχη στο Νότιο Ημισφαίριο, έχει αρχίσει να σχηματίζεται. Η Ιταλία, με προβλεπόμενο όγκο παραγωγής 41,1 εκατ. εκατόλιτρα, παραμένει στην πρώτη θέση στην παραγωγή κρασιού. Η Ισπανία αναμένει συγκομιδή 38,3 εκατ. εκατολίτρων, 13% λιγότερο από το 2016. Η γαλλική συγκομιδή εκτιμάται σε 37,2 εκατομμύρια εκατόλιτρα, συνεπώς η Ισπανία περνάει στη δεύτερη θέση στην κατάταξη των παραγωγών χωρών.

Ιταλία: Και πάλι πρώτη στην παγκόσμια κατάταξη παραγωγής οίνου

Στην Ιταλία, η συγκομιδή μειώνεται κατά 24% σε σύγκριση με το 2016, μετά τον παγετό και την ξηρασία. Το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να αναθεωρηθεί εάν η έλλειψη νερού παραταθεί, αλλά με προβλεπόμενο όγκο 41,1 εκατ. εκατόλιτρα, σύμφωνα με την Assotegi, η χώρα θα πρέπει, όπως το 2015 και το 2016, να διατηρήσει τη θέση της ως ο μεγαλύτερος παραγωγός οίνου στον κόσμο. Η Σικελία επηρεάζεται ιδιαίτερα από τη μείωση των όγκων, κατά 35% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Παρά την άνοδο των τιμών στην Ισπανία, η τελευταία εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική, σε σχέση με την Ιταλία. Σύμφωνα με τον Ciatti, η τιμή των generic ιταλικών οίνων, τόσο στο κόκκινο όσο και στο λευκό, κινούνται στην περιοχή των 40 με 50 λεπτών το λίτρο. Σε γενικές γραμμές, η τοποθέτηση των τιμών των ιταλικών κρασιών είναι σταθερή ή αυξάνεται. Η συνεχιζόμενη ισχυρή ζήτηση, σε συνδυασμό με χαμηλότερη διαθεσιμότητα λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων,μιη θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές τα Prosecco.

Ισπανία: Δεύτερη στην «ιεραρχία», μπροστά πλέον από τη Γαλλία

Η Ισπανία έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα της ευρωπαϊκής συγκομιδής σταφυλιών, καθώς ο τρύγος ξεκίνησε πρώιμα το 2017 στα νότια της χώρας.

Την αρχή έκανε η περιοχή Montilla-Moriles της Ανδαλουσίας, που παράγει κρασιά ονομασίας προέλευσης με λευκά σταφύλια (Chardonnay, Sauvignon Blanc, Verdejo και Moscatel). Συγκεκριμένα , η ημερομηνία έναρξης του τρύγου ήταν δύο εβδομάδες νωρίτερα από πέρυσι, ημερομηνία που αποτελεί ρεκόρ για την ισπανική ΠΟΠ περιοχή. Η έναρξη της συγκομιδής στην κύρια περιοχή παραγωγής οινοσταφύλων της Ισπανίας, Castilla-La Mancha, ξεκίνησε τη 2η εβδομάδα του Αυγούστου στις λευκές ποικιλίες Chardonnay και Sauvignon Blanc, ενώ η ερυθρή ποικιλία Tempranillo ξεκίνησε στις 18-20 του ίδιου μήνα.

Σημαντική πτώση στα αποθέματα οίνων και γλευκών στην Ισπανία

Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης ήταν άμεσες. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του συστήματος πληροφοριών αγοράς οίνου (Infovi) του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας, τα αποθέματα οίνων και γλευκών στην Ισπανία μειώθηκαν σημαντικά τον Μάιο, όταν ανακοινώθηκε η προοπτική μείωσης της παραγωγής. Συνολικά, τα αποθέματα παρουσίασαν υποχώρηση 9,5% (4.2 MHL). Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στην περιοχή όπου τα αποθέματα είναι υψηλότερα, δηλαδή στην Castilla-La Mancha. Σε έναν μήνα, μειώθηκαν κατά 2,4 εκατομμύρια εκατόλιτρα.

Στην τελευταία μηνιαία έκθεσή του, ο Ciatti αναφέρει ότι οι Ιταλοί αγοραστές ενδιαφέρονται για αγορές ισπανικών κρασιών, ώστε να αντιμετωπίσουν πιθανές ελλείψεις.

Γαλλία: Σημαντικές και εκτεταμένες οι καταστροφές

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον οικονομικό τύπο της Γαλλίας, το έτος 2017 αναμένεται ως ένα εκ των χειρότερων για τους γαλλικούς αμπελώνες, μετά το 1991, οπότε η κακοκαιρία είχε οδηγήσει σε μείωση της συγκομιδής κατά περίπου ένα τρίτο. Παρόλο που οι θερμοκρασίες δεν ήταν εξαιρετικά χαμηλές, τα αμπέλια, τα οποία βρίσκονταν σε πιο ώριμο στάδιο, επηρεάστηκαν από τις καιρικές συνθήκες, ανάλογα και με την περιοχή. Ενδεικτικά, αναφέρουμε ότι στην περιφέρεια του Μπορντό, οι απώλειες υπολογίζεται να ανέλθουν σε 1-2 δισ. ευρώ.

Στο Μπορντό, όπου έχουν επηρεαστεί όλες οι καλλιέργειες, η συγκομιδή προβλέπεται μειωμένη κατά 50%. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Διεπαγγελματικής Επιτροπής Οίνων Μπορντό (CIVB), επηρεάστηκαν όλες οι ζώνες, με ποσοστά καταστροφής που κυμαίνονται από 20% έως 90%-100% στις πιο εκτεθειμένες περιοχές. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του Διεπιστημονικού Συμβουλίου Οίνου του Μπορντό, το σύνολο του κλάδου επηρεάζεται, καθώς υπάρχουν ήδη ακυρώσεις παραγγελιών για εξοπλισμό ή έργα. Ωστόσο, οι αμπελοκαλλιεργητές μπορούν να υπολογίζουν στις επιμέρους συμπληρωματικές σοδειές. Πρόκειται για ένα είδος αποθεματικού, που μπορεί να δημιουργήσει κάθε συγκομιδή, προκειμένου να αντισταθμίσει τις καταστροφές και το οποίο αντιπροσωπεύει 370 χιλ. εκατόλιτρα. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας των Μεγάλων Οίνων του Μπορντό, μία αύξηση των τιμών κατά 10% έως 20% είναι δυνατή, αλλά μία μεγαλύτερη αύξηση θα ήταν επιζήμια μεσοπρόθεσμα.

Στο βόρειο τμήμα του Garonne, ο αμπελώνας Cognac θα απωλέσει αναμφίβολα το ένα τρίτο της παραγωγής του, καθώς 40.000 εκτάρια έχουν επηρεαστεί από τον παγετό, εκ των οποίων τα 25.000 είναι σοβαρά κατεστραμμένα.

Επισημαίνεται ότι ο παγετός προστέθηκε στο ήδη μεγάλο πρόβλημα της ξηρασίας.

Στα μέσα Απριλίου, οι αμπελώνες της Οξιτανίας αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα, με μικρότερες, ωστόσο, απώλειες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Νοτιοδυτικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Οίνου (IVSO), καταστράφηκε, κατά μέσο όρο, το 10%-15% των αμπελώνων.

Κλίμα εναντίον κλήματος στην ευρωπαϊκή παραγωγή
Κλίμα εναντίον κλήματος στην ευρωπαϊκή παραγωγή

Στην κοιλάδα του Λίγηρα, ο αμπελώνας του Azay-le-Rideau επηρεάστηκε περισσότερο, όπως και το 2016. Τα αγροτεμάχιά του θα μπορούσαν να χάσουν το 80% της συγκομιδής τους, μετά από πτώση της τάξεως του 75% το 2016. Στους υπόλοιπους αμπελώνες της περιοχής, όπου σημειώθηκε παρατεταμένος παγετός τον Απρίλιο, η συνολική απώλεια εκτιμάται σε 20%, έναντι 26% το 2016.

Οι αμπελώνες της Βουργουνδίας αντιμετώπισαν την έντονη κακοκαιρία για δεύτερη συνεχή χρονιά. Από τα 5.200 εκτάρια του αμπελώνα Chablisien (Yonne), τουλάχιστον 1.500 θα επηρεαστούν, προκαλώντας πιθανή απώλεια συγκομιδής που εκτιμάται μεταξύ 15%-30%. Οι απώλειες είναι δύσκολο να υπολογιστούν στη Νοτιοανατολική Γαλλία, καθώς ο παγετός επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τους αμπελώνες από τις ακτές της Μεσογείου έως την ενδοχώρα, περιοχές που συνήθως δεν χαρακτηρίζονται από χαμηλές θερμοκρασίες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Γεωργικού Επιμελητηρίου του Hérault και Γενικό Γραμματέα της FNSEA (Εθνική Ομοσπονδία Συνδικάτων Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων), πρέπει να γίνει μια απογραφή ανά οικόπεδο, καθώς η ζημία κυμαίνεται από 10% έως 100%, κατά περίπτωση, ενώ η απώλεια εκτιμάται σε 1 εκατ. εκατόλιτρα, για μία ετήσια παραγωγή μεταξύ 5 και 6 εκατ. εκατόλιτρων.

Οι αμπελώνες της Καμπανίας διατηρήθηκαν χάρη στην «κλιματική ασφάλιση» της περιοχής. Ο παγετός επηρέασε τα 34.000 εκτάρια της περιοχής και κατέστρεψε το 20%-25% των καρπών, 10% περισσότερο από πέρυσι, σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση της Διεπαγγελματικής Επιτροπής της Καμπανίας (CIVC). Σε ορισμένες περιοχές ο παγετός έβλαψε το 35% των αμπελιών. Το εν λόγω φαινόμενο οδήγησε, στα τέλη της δεκαετίας του 1930, στη δημιουργία του Reserve Champagne, το οποίο αποτελεί μοναδικό σύστημα στους γαλλικούς αμπελώνες που καθιστά δυνατή τη χρήση αποθεμάτων από προηγούμενα έτη για την παραγωγή οίνου, σε περίπτωση που οι αγρονομικές αποδόσεις δεν κρίνονται επαρκείς.

Απώλεια 20 εκατομμυρίων εκατόλιτρων φέτος;

Πρωιμότητα δεν σημαίνει αφθονία, όπως ίσως έχουμε συνηθίσει, κυρίως λόγω των χαλαζοπτώσεων, των παγετών και της ξηρασίας. Ο πρόεδρος των Ισπανικών Συνεταιρισμών Γεωργικών Προϊόντων Διατροφής, Angel Villafranca, είχε ανακοινώσει, στις αρχές του καλοκαιριού, ότι αυτά τα καιρικά φαινόμενα είναι πιθανό να μειώσουν την ισπανική παραγωγή κατά 10%.

Η ευρωπαϊκή οινοπαραγωγή το 2017 επηρεάζεται αρνητικά από το άστατο κλίμα
Η ευρωπαϊκή οινοπαραγωγή το 2017 επηρεάζεται αρνητικά από το άστατο κλίμα

Ο επικεφαλής των ισπανικών συνεταιρισμών τόνισε, επίσης, τη συνδυασμένη επίδραση των κινδύνων του κλίματος στις τρεις κύριες χώρες παραγωγής, την Ιταλία, την Γαλλία και την Ισπανία, συνθήκες που προμηνύουν μια πιθανή μείωση 10 έως 12 εκατομμύρια εκατόλιτρα για τη Γαλλία και 5 εκατ. εκατόλιτρα για την Ιταλία, δηλαδή μια απώλεια περίπου 20 εκατ. εκατολίτρων για τις τρεις χώρες. Οι δυσκολίες δεν περιορίζονται, ωστόσο, στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής παραγωγής. Στην Ευρώπη, μόνο η Πορτογαλία και η Αυστρία θα συγκομίσουν περισσότερα σταφύλια από ό,τι πέρυσι. Σύμφωνα με το Instituto da Vinha e do Vinho, η Πορτογαλία θα συγκομίσει 6,6 εκατομμύρια εκατόλιτρα (+10% έναντι 2016), η Αυστρία αναμένεται να συγκομίσει 2,3 εκατ. εκατόλιτρα (+6%), η γερμανική συγκομιδή μειώνεται κατά 9%, σύμφωνα με την Deutscher Weininstitut, ενώ όμοια είναι και η εικόνα στις υπόλοιπες οινοπαραγωγές χώρες της κεντρικής Ευρώπης (Ουγγαρία ,Τσεχία ,Σλοβακία κ.λπ.).

Η μειωμένη παγκόσμια παραγωγή οίνου οδηγεί σε αύξηση τις τιμές

Στην αντιπέρα όχθη, ο Νέος Κόσμος δεν φαίνεται να εξισορροπεί τη μείωση ποσοτήτων της Ευρώπης, με αποτέλεσμα τις αυξητικές τάσεις των τιμών. Στις υπόλοιπες σημαντικές παραγωγές περιοχές οίνων του πλανήτη, η εικόνα παρουσιάζεται σχετικά διαφοροποιημένη.

Καλιφόρνια: Μία δομική ανοδική τάση

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι πρώτες προβλέψεις δείχνουν ένα ν«μέσο όρο» συγκομιδής στην Καλιφόρνια κοντά σε αυτόν του 2016, δηλαδή περίπου 4 εκατομμύρια τόνους σταφυλιών. «Οι συνθήκες μέχρι τώρα μάς οδηγούν να πιστεύουμε ότι δεν θα υπάρξει σημαντική έλλειψη ή σημαντικό πλεόνασμα συγκομιδής, ανεξάρτητα από την ποικιλία», ανακοίνωσε ο οινοποιητικός συνεταιρισμός καλλιεργητών Allied. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τουλάχιστον 26.000 εκτάρια αμπελώνων έχουν φυτευτεί τα τελευταία τρία ή τέσσερα χρόνια, πολλά από τα οποία έχουν ήδη μπει σε παραγωγή το περασμένο έτος, με τα υπόλοιπα να αναμένεται να παράξουν φέτος. Να σημειωθεί ότι, σε διάστημα 20 ετών, η παραγωγή στην Καλιφόρνια σχεδόν διπλασιάστηκε, γεγονός που ισχύει και για την παραγωγή των ΗΠΑ στο σύνολό της. Την ίδια στιγμή, η Allied Grape Growers επιβεβαιώνει τη μετακίνηση των αμπελώνων της Καλιφόρνια από τις κεντρικές και τις εσωτερικές νότιες περιοχές προς τις βόρειες, εσωτερικές και παράκτιες περιοχές, αντανακλώντας το premiumisation στην αγορά των ΗΠΑ.

Ισορροπημένη ή τεταμένη παγκόσμια αγορά;

Τέλος, νοτιότερα, οι κρατικές υπηρεσίες της Χιλής (SAG) ανακοίνωσαν, στις αρχές Ιουλίου, ότι η συγκομιδή ανήλθε στα 9.492.058 εκατόλιτρα (67% ερυθρά), ή 6,4% μικρότερη από ό,τι το 2016 και 26% μικρότερη από το 2015. Σύμφωνα με τον Ciatti, «τα κρασιά του τρύγου 2017 έχουν ήδη προπωληθεί, οι πιο ενδιαφέρουσες προσφορές που έχουν ήδη κλείσει». Στην Αργεντινή, η παραγωγή του τρέχοντος έτους αυξήθηκε κατά 10% σε σύγκριση με το 2016 (1.957 τόνους), ενώ η αγορά χύμα παραμένει υποτονική, λόγω αύξησης των τιμών, συμπεριλαμβανομένων και των Malbec, με αποτέλεσμα οι Ευρωπαίοι αγοραστές να στρέφονται στη Χιλή. «Ωστόσο, οι αυξήσεις των τιμών περαιτέρω στη Χιλή και η υποτίμηση του πέσο της Αργεντινής, θα μπορούσαν να κάνουν τις προμήθειες πιο ελκυστικές από την Αργεντινή και πάλι».

Χωρίς να περιμένουν, και προκειμένου να μην εξασφαλίσουν τις προμήθειές τους μόνο από τη Χιλή, Ρώσοι και Κινέζοι αγοραστές έσπευσαν στη Νότια Αφρική (παραγωγή 2017: 1.418 MT, +3%). Μεγάλη κινητικότητα παρατηρείται, καθώς η αγορά συνεχίζει να παγκοσμιοποιείται και γίνεται όλο και πιο ισορροπημένη, ή ακόμα και τεταμένη. Αυτό αποδεικνύεται από τη γενική κατεύθυνση των τιμών, που προσδιορίζονται από τη Rabobank στην τελευταία της τριμηνιαία έκθεση.

Η Ωκεανία δεν θα αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια ισορροπία

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία Οινοπαραγωγών της Αυστραλίας, που δημοσίευσε ισοζύγιο παραγωγής στις αρχές Αυγούστου, η συγκομιδή φέτος αναμένεται να αυξηθεί ελαφρά. Η Νέα Ζηλανδία ανακοίνωσε, εν τω μεταξύ, ότι έχει καταγράψει μια παραγωγή κατά 9% χαμηλότερη σε σύγκριση με το περασμένο έτος, στους 396.000 τόνους. Η μείωση αυτή θα θέσει ένα φρένο στις φιλοδοξίες των εξαγωγέων παραγωγών της Νέας Ζηλανδίας. «Δεδομένης της υψηλής ζήτησης διεθνώς, τα οινοποιεία ήλπιζαν για μια μεγαλύτερη συγκομιδή το τρέχον έτος. Μια μειωμένη παραγωγή θα επιφέρει μέτρια ανάπτυξη το επόμενο έτος», παραπονέθηκε ο διευθυντής της New Zealand Winegrowers, Philip Gregan.

Γράφουν: Παρασκευάς Κορδοπάτης, διευθυντής της ΚΕΟΣΟΕ