Τις επόμενες εβδομάδες, οι αγρότες θα προετοιμάσουν τα χωράφια τους και θα σπείρουν τα χειμερινά σιτηρά. Τον τελευταίο μήνα, στο πλαίσιο ενημερώσεων – συζητήσεων, που διοργανώθηκαν από το Πρόγραμμα Ελληνικού Σίτου ΜΙSΚΟ, έγιναν παρουσιάσεις στους αγρότες που συνεργάζονται με το πρόγραμμα με συμβολαιακή γεωργία. Οι παρουσιάσεις στόχευαν στην ανάλυση των ακολουθούμενων καλλιεργητικών πρακτικών και στην παρουσίαση προτεινόμενων εναλλακτικών, που θα βελτίωναν την παραγωγή (ποσότητα και ποιότητα) και θα μείωναν το κόστος παραγωγής. Στο άρθρο αυτό, θα προσπαθήσουμε να μεταφέρουμε τις προτάσεις για την κατεργασία του εδάφους και τη σπορά.

Κατεργασία εδάφους

Η κατεργασία του εδάφους από τη μεγάλη πλειονότητα των αγροτών μας γίνεται με όργωμα. Περιμένουν τις πρώτες βροχές να φέρουν το έδαφος σε εύθρυπτη κατάσταση (στον ρώγο του) και ακολουθεί όργωμα (σε βάθος 25 εκατοστών) και συνήθως δύο περάσματα με σβάρνες (με δίσκους ή οδοντωτές). Αν οι εργασίες αυτές ανατεθούν σε έναν επαγγελματία με μηχανήματα, το κόστος θα φτάσει τα 20-21 ευρώ/στρέμμα. Κάποιοι, λιγότεροι, προετοιμάζουν τα χωράφια με μέσο καλλιεργητή σε βάθος 8-10 εκατοστών. Κάποιοι άλλοι, μετά από βαμβάκι και χωρίς να κόψουν τις βαμβακιές, διανέμουν τον σπόρο σε όλη την επιφάνεια (βγάζουν τις χούφτες από τη σπαρτική σιτηρών) και το σκεπάζουν με ένα πέρασμα με σβάρνα.

Ακαλλιέργεια: Μηχανές και εφαρμογή

Τα τελευταία χρόνια, δοκιμάστηκε με επιτυχία στη Θεσσαλία η σπορά με ακαλλιέργεια, δηλαδή η τοποθέτηση του σπόρου σε ένα μικρό αυλάκι στο έδαφος. Οι δοκιμές έγιναν σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με ειδική σπαρτική. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η σπαρτική εργάζεται ικανοποιητικά σε ξηρές ή υγρές συνθήκες και δίνει πολύ καλό φύτρωμα και παραγωγή παρόμοια με αυτήν του οργώματος. Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι η ουσιαστική μείωση του κόστους παραγωγής, με την προϋπόθεση βέβαια να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με το δυναμικό της, δηλαδή να σπέρνει 3.000 στρέμματα τον χρόνο. Πώς θα γίνει αυτό; Προφανώς, με συνεργασία των αγροτών ή με έναν επαγγελματία με γεωργικά μηχανήματα.

proetoimasia-xorafi-spora-sitari3

Η ακαλλιέργεια προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως:

  1. Περιορίζει την αποδόμηση της οργανικής ουσίας, που γίνεται με το όργωμα, και συμβάλλει στην αύξηση της οργανικής ουσίας του εδάφους, στοιχείο σημαντικό για τη γονιμότητα του εδάφους και την υγεία του.
  2. Η εργασία γίνεται ταχύτατα. Η μηχανή σπέρνει με ταχύτητα 8-10 χιλιόμετρα την ώρα, που με ένα πλάτος 3 μέτρων μπορεί να σπείρει 15-20 στρέμματα την ώρα, ανάλογα με το σύστημα πλήρωσης με σπόρο που έχουμε.
  3. Η μηχανή μπορεί να σπείρει νωρίς ακόμα και πριν από τις βροχές και ο σπόρος να φυτρώσει με τις πρώτες βροχές. Αυτό δίνει μεγάλο χρόνο λειτουργίας και μια τέτοια μηχανή μπορεί εύκολα να σπέρνει περισσότερα από 3.000 στρέμματα τον χρόνο.
  4. Η μηχανή κάνει πολύ καλής ποιότητας σπορά και δίνει καλό φύτρωμα.

Την κατεργασία του εδάφους σε μια συμβατική καλλιέργεια ακολουθεί η σπορά. Η πρώτη απόφαση που πρέπει να πάρει ο παραγωγός είναι ποια ποικιλία θα σπείρει, καθώς η ποικιλία καθορίζει σε μεγάλο ποσοστό το χρώμα και τα υαλώδη, καθώς και την περιεκτικότητα σε γλουτένη.

Υπάρχουν ποικιλίες περισσότερο ή λιγότερο παραγωγικές, που αδελφώνουν περισσότερο ή λιγότερο, πρώιμες ή όψιμες, περισσότερο ή λιγότερο ανθεκτικές σε ασθένειες. Με υψηλό ή χαμηλότερο στέλεχος που κάνει τη φυτεία περισσότερο ή λιγότερο ανθεκτική σε πλάγιασμα και περισσότερο ή λιγότερο ανθεκτική σε παγετό. Όλα αυτά είναι ένα σύμπλοκο, που πρέπει να αξιολογήσει ο παραγωγός και να αποφασίσει πού θα δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα. Η ΜΙSΚΟ προτείνει στα συμβόλαια την ποικιλία SVEVO, που έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια τη σταθερότητα των ποιοτικών της χαρακτηριστικών και χρησιμοποιείται στην παραγωγή των υψηλής ποιότητας μονοποικιλιακών ζυμαρικών που διαθέτει στην αγορά.

Μετά την επιλογή της ποικιλίας, ο παραγωγός πρέπει να προμηθευτεί πιστοποιημένο σπόρο για να έχει υψηλή φυτρωτική ικανότητα, τα επιθυμητά χαρακτηριστικά της ποικιλίας χωρίς ξένους σπόρους και να είναι καθαρός από ασθένειες. Ο πιστοποιημένος σπόρος είναι ακριβότερος, αλλά επιτρέπει να σπείρουμε λιγότερο σπόρο για να πετύχουμε τη φυτεία που θέλουμε. Ποια είναι αυτή; Περίπου 700.000 φυτά/στρέμμα. Αυτό επιτυγχάνεται με 450.000 σπόρους το στρέμμα και με το αδέλφωμα. Είναι εύκολο, με βάση το βάρος 1.000 σπόρων που υπάρχει στο καρτελάκι, να υπολογίσουμε την ποσότητα σποράς και να κάνουμε οικονομία. Με τη μικρότερη ποσότητα σπόρου και την επιδότηση, η διαφορά της τιμής νομίζουμε ότι υπερκαλύπτεται. Η βελτίωση, όμως, της παραγωγής και της ποιότητας θα δώσει ένα επιπλέον κέρδος.

Η επιτυχία της εγκατάστασης της φυτείας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ποιότητα της σπαρτικής μηχανής, την καλή της συντήρηση και ρύθμιση. Η ρύθμιση μπορεί και πρέπει να γίνει στη αποθήκη πριν από τη σπορά και μόνο να επιβεβαιωθεί στο χωράφι.

Ο παραγωγός, αν ακολουθήσει σωστά τις καλλιεργητικές πρακτικές που προτείνονται, θα εξασφαλίσει υψηλή απόδοση και ποιότητα με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

Γράφουν: Φάνη Γέμτου, ομότιμη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, υπεύθυνη Προγράμματος Ελληνικού Σίτου ΜΙSKO