Η επίδραση του ΦΠΑ στα τρόφιμα τη δεκαετία 2008-2017

Η επίδραση του ΦΠΑ στα τρόφιμα τη δεκαετία 2008 -2017

Σε διπλασιασμό του μέσου συντελεστή ΦΠΑ στα τρόφιμα την δεκαετία 2008-2017 οδηγούν οι συνεχείς αλλαγές της φορολογικής πολιτικής. Ωστόσο, παρότι ο μέσος συντελεστής ΦΠΑ αυξήθηκε κατά 75%, ο αναλογούν ΦΠΑ αυξήθηκε μόνο κατά 30%, ενώ ο κλάδος απορρόφησε μεγάλο μέρος της αύξησης και οι τιμές παραμένουν στα ίδια επίπεδα.

Τα παραπάνω διαπιστώνει μελέτη που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών με στόχο τη συνολική καταγραφή της εξέλιξης της επίδρασης των συνεχών αλλαγών των συντελεστών ΦΠΑ την δεκαετία 2008-2017. Σύμφωνα με την έρευνα, οι αυξήσεις των συντελεστών ΦΠΑ από 9% σε 13% και από 19% σε 23% (από τον Ιούνιο 2016 24%), καθώς και η μετάβαση προϊόντων από τον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ στον υψηλό δεν έχουν οδηγήσει σε αντίστοιχη αύξηση του αναλογούν ΦΠΑ, κάτι που οφείλεται στην ύφεση των πωλήσεων την εξεταζόμενη περίοδο.

Συγκεκριμένα από το 2008 έως το 2017 ο μέσος συντελεστής ΦΠΑ στα τρόφιμα και είδη παντοπωλείου σχεδόν διπλασιάστηκε και αυξήθηκε από 10.8% σε 18.9%, δηλαδή κατά 75% αλλά ο αναλογούν ΦΠΑ αυξήθηκε μόνο κατά 30%, από 2.7 δισ. ευρώ σε 3.5 δισ. ευρώ, κάτι που οφείλεται στη μείωση των πωλήσεων σε αυτά τα είδη κατά 27%.

Όπως διαπιστώνει η έρευνα, αντίστοιχα σημαντική είναι η επιβάρυνση των τιμών από τον αυξημένο ΦΠΑ. Το 2008 στο 1 ευρώ που πλήρωνε ο καταναλωτής για κάποιο είδος παντοπωλείου (τρόφιμα και λοιπά είδη σούπερ μάρκετ), λιγότερο από 10 λεπτά (0,097 ευρώ) αναλογούσαν στον ΦΠΑ και υπόλοιπα 90 λεπτά στα λοιπά κόστη του προϊόντος. Το 2016 στο 1 ευρώ, που πληρώνει ο καταναλωτής για κάποιο είδος παντοπωλείου, τα 16 λεπτά (0,159 ευρώ) αναλογούν στο ΦΠΑ και μόλις τα υπόλοιπα 84 λεπτά στα λοιπά κόστη του προϊόντος.

Σταθερές τιμές

Παρόλα αυτά οι τελικές τιμές διατηρούνται σε αντίστοιχα επίπεδα με το 2008. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης του ΙΕΛΚΑ για την εξέλιξη τιμών, με βάση τα πρωτογενή δεδομένα που παρέχει το επίσημο παρατηρητήριο τιμών (www.e-prices.gr):

  • Οι πρώτες αυξήσεις ΦΠΑ της περιόδου 2010-2011 απορροφήθηκαν από τις επιχειρήσεις της αγοράς με τον δείκτη τιμών του 2012 να βρίσκεται στα επίπεδα του 2010.
  • Ο δείκτης τιμών προ ΦΠΑ της τελευταίας 3ετίας είναι σταθερός τα τελευταία 2,5 χρόνια με μικρές διακυμάνσεις και βρίσκονταν έως τον Ιούνιο του 2015 στα ίδια επίπεδα με αυτά στις αρχές του 2012.
  • Τον Ιούλιο του 2015 λόγω της αύξησης του ΦΠΑ για μία σημαντική ομάδα ειδών τροφίμων από 13% σε 23% παρατηρείται μεσοσταθμική αύξηση των τιμών η οποία φτάνει το 3.5%. Αν αφαιρεθεί η επίδραση του ΦΠΑ ο δείκτης τιμών στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ τον Φεβρουάριο του 2016 παρουσιάζει μείωση κατά 0.29% σε σχέση με τον Ιούνιο του 2016, χαμηλότερα κατά 2.34% σε σχέση με το 2010 και κινείται στα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας.
  • Ν.Φραγκούλη