Ο μεταξοσκώληκας επιστρέφει στο Σουφλί!

Ο μεταξοσκώληκας επιστρέφει στο Σουφλί!

Πολύφερνος γαμπρός ο μεταξοσκώληκας, την εκτροφή του οποίου η κυβέρνηση, με το βλέμμα στραμμένο στη διεθνή αγορά, επιδιώκει να αναστήσει. Μια εκτροφή με μακραίωνη παράδοση στον Έβρο, με τα περίφημα μεταξωτά Σουφλίου, η οποία επιχειρείται να αναβιώσει, ώστε η ακριτική περιοχή που κάποτε ανθούσε και μαράζωσε, όταν το μετάξι πέρασε σε δεύτερη μοίρα, να καταστεί πόλος αγροτικής και τουριστικής ανάπτυξης.

Σήμερα, περίπου 60 παραγωγοί ασχολούνται με το προϊόν. Η Ελλάδα θεωρείται ιδανικός τόπος για την ανάπτυξη της σηροτροφίας, καθώς μουριές υπάρχουν παντού και η καλύτερη ποιότητα μεταξιού παράγεται στην εύκρατη ζώνη, στην οποία υπάγεται η χώρα μας. Ήδη, όπως ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Βαγγέλης Αποστόλου, ο προγραμματισμός είναι η παραγωγή μεταξιού να ενισχυθεί με 4,7 εκατομμύρια ευρώ έως το 2020. Ωστόσο, προς την παραγωγή μεταξιού στη μεταποίηση κατευθύνονται και άλλα κονδύλια από το υπουργείο Οικονομίας, Ναυτιλίας και Τουρισμού. 

Πρώτος στόχος η αύξηση ποιοτικής παραγωγής 

Πρωταγωνιστές στην επανεκκίνηση του κλάδου της σηροτροφίας είναι ο γενικός γραμματέας Βιομηχανίας, Στρατής Ζαφείρης, που έχει την ευθύνη της μελέτης, και ο Χαράλαμπος Κασίμης, γενικός γραμματέας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οι οποίοι αναζητούν τρόπους να ανασυσταθούν τα κομμάτια της αλυσίδας που λείπουν. Σήμερα είναι ακόμη ζωντανή η τεχνογνωσία για την εκτροφή του μεταξοσκώληκα, υπάρχουν μουριές στη χώρα, αλλά η παραγωγή είναι υποτυπώδης και έχει σχεδόν εκλείψει το κομμάτι της μεταποίησης. Αδυναμίες υπάρχουν πρωτίστως στη νηματοποίηση, χρειάζονται περισσότερα βαφεία και φυσικά προώθηση στην αγορά.

Αφορμή για την επανεκκίνηση είναι πως την τελευταία δεκαετία αυξάνεται σταθερά η ζήτηση για μετάξι στην ευρωπαϊκή αγορά και ήδη έχουν γίνει συζητήσεις με Έλληνες επενδυτές που ενδιαφέρονται. Βασική στόχευση των δύο υπουργείων είναι έως τις αρχές του ερχόμενου έτους να έχει ολοκληρωθεί η συζήτηση με τους εμπλεκόμενους φορείς και να είναι έτοιμο το στρατηγικό σχέδιο, ώστε να αυξηθεί το ενδιαφέρον από νέους αγρότες, που ενδιαφέρονται για εκτροφή μεταξοσκώληκα.

Η Κίνα, όπως υποστηρίζουν παράγοντες της αγοράς, αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες, αφού ο μεταξοσκώληκας έχει ανάγκη από καθαρό φυσικό περιβάλλον και η μόλυνση, με τη ραγδαία ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής, λειτουργεί κατά της εκτροφής του. Στον σχεδιασμό συμμετέχουν οι εμπλεκόμενοι φορείς από την αλυσίδα παραγωγής, αλλά και το Σηροτροφικό Εργαστήριο Αθηνών, που έχει πειραματικό μορεώνα 3 στρεμμάτων και παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο επιστημονικό κομμάτι. Υπάρχει ενδιαφέρον για συγκεκριμένες ποικιλίες, ώστε όχι μόνο να ανέβει η παραγωγή μεταξιού, αλλά να καλύπτει τις επιταγές της αγοράς. Η ιδέα, λένε οι αρμόδιοι, δεν είναι εκτός πραγματικότητας ή ανταγωνισμού, διότι η κινεζική παραγωγή έφτασε στο ζενίθ και τώρα, αντί να πωλούν μετάξι, οι Κινέζοι προχωρούν οι ίδιοι στη μεταποίηση.

Ήδη, γίνεται μια κουβέντα ώστε η χώρα μας να είναι βασική τροφοδότης χώρα προς τη Γαλλία και την Ιταλία, οι οποίες είναι ηγέτιδες δυνάμεις στον χώρο της μόδας και αποδέκτες του τελικού προϊόντος. Ασκούνται πιέσεις ώστε η Ελλάδα να κρατήσει κάτω από το 50% της παραγωγής της για μεταποίηση και το υπόλοιπο μετάξι να το διαθέτει στην Ευρώπη, γεγονός για το οποίο φέρνει αντιρρήσεις η ελληνική πλευρά. 

Σχεδιάζεται να υπάρξει ει δυνατόν και σχολή μαθητείας για το μετάξι, ώστε να αναρχίσει η παραγωγή του και σε άλλες περιοχές που υπήρχε. «Κάνουμε μια προσπάθεια για την επανεκκίνηση του τομέα», μας ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο γενικός γραμματέας Βιομηχανίας, Στρατής Ζαφείρης. «Η τιμή του μεταξιού έχει δεκαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και υπάρχει ζήτηση στην ευρωπαϊκή αγορά. Έχει συγκροτηθεί ήδη επιτροπή που ετοιμάζει το master plan, ώστε να βελτιώσουμε τις ποικιλίες, να μπουν νέοι αγρότες και το προϊόν που θα παραχθεί να είναι ποιοτικό».

Ο καθηγητής Πασχάλης Χαριζάνης από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, διευθυντής του Εργαστηρίου για τη Σηροτροφία, έχει ασχοληθεί με το γενετικό υλικό από τους μεταξοσκώληκες και η Κοινότητα συγκλίνει στο να υπάρχει ενίσχυση της παραγωγής μεταξιού, καθώς η Ευρώπη είναι ελλειμματική. «Μορεώνες και παραγωγή μεταξιού υπήρχαν ή έχουν απομείνει και σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως οι Σέρρες, η Εύβοια, η Καβάλα, τα Χανιά, η Λέσβος κ.ά.», μας αναφέρει ο καθηγητής.

Σταθερή άνοδος της παγκόσμιας ζήτησης

Η παγκόσμια ζήτηση σε μετάξι αυξάνεται σταθερά, κατά τη σχετική μελέτη των Π. Χαριζάνη – Μ. Τζιτζινάκη, παρότι η μεγαλύτερη παραγωγός παραμένει η Κίνα, ακολουθεί η Ινδία και έπειτα το Βιετνάμ, το Τουρκμενιστάν, και η Ταϊλάνδη. Το μετάξι παράγεται από ένα είδος που λέγεται Bombyx mori και μπορεί ο μεταξοσκώληκας να παράγει μέχρι και 1.500 μέτρα νήμα, χωρίς διακοπή. Καθώς όμως η ίνα από το κουκούλι είναι εξαιρετικά λεπτή, επιβάλλεται μια διαδικασία, που λέγεται αναπήνιση ή νηματοποίηση. Με το διδακτορικό του κ. Τζιτζινάκη, υπό την επίβλεψη του κ. Χαριζάνη, έχουν δημιουργηθεί έξι διαφορετικές φυλές μεταξοσκωλήκων, με φυσική επιλογή, που είναι προσαρμοσμένοι στην ελληνική πραγματικότητα.

gaia-sense