Οι προτάσεις Τσίπρα για την Συνταγματική Αναθεώρηση

Οι προτάσεις Τσίπρα για την Συνταγματική Αναθεώρηση

Τα βήματα για έναν πλατύ διάλογο με την κοινωνία για τις αλλαγές στο Σύνταγμα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας το βράδυ της Δευτέρας 25/7 σε ειδική εκδήλωση στον προαύλιο χώρο της βουλής.

«Σας καλώ να γυρίσουμε σελίδα και να γίνουμε όλοι μαζί η πρόοδος που έχουμε ανάγκη, να γίνουμε εμείς, οι Έλληνες πολίτες, η αλλαγή που επιθυμούμε και για πρώτη φορά ο λαός να αποφασίσει για το Σύνταγμα, να πάρει τη δημοκρατία στα χέρια του, να πάρει το μέλλον στα χέρια του. Για πρώτη φορά η δημοκρατία στην εξουσία», ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας.

Ειδικότερα, ο πρωθυπουργός παρουσίασε τους πέντε βασικούς άξονες με τους οποίους εκκινεί τον διάλογο για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Δηλαδή άξονες με δέσμη αλληλοσυνδεόμενων μεταρρυθμίσεων στην αρχιτεκτονική του πολιτεύματος, ενίσχυση των θεσμών άμεσης δημοκρατίας, ενίσχυση του κράτους δικαίου, σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας και κοινωνικά δικαιώματα. Έσπευσε ωστόσο εκ προοιμίου να διευκρινίσει ότι η συζήτηση που ξεκινά μπορεί να εμπλουτιστεί κατά το δημόσιο διάλογο και να αναδειχθούν και άλλα ζητήματα.

Πολίτευμα 

Ειδικά για το πολίτευμα η κυβέρνηση προτείνει:

  • Συνταγματική καθιέρωση της απλής αναλογικής.
  • Εποικοδομητική ψήφος δυσπιστίας. «Η υποχρέωση δηλαδή η πρόταση δυσπιστίας εναντίον της κυβέρνησης, να συνοδεύεται και από πρόταση για νέο πρωθυπουργό, πράγμα που εξυπηρετεί το σκοπό της κυβερνητικής σταθερότητας.
  • Δυνατότητα εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από το κοινοβούλιο, μόνο αν εξασφαλίζεται η μέγιστη συναίνεση των δύο τρίτων της Βουλής στο πρόσωπό του σε δύο διαδοχικές ψηφοφορίες. Αν αποβούν άκαρπες, τότε η τρίτη ψηφοφορία θα ανήκει στο εκλογικό σώμα, που θα αποφασίζει την εκλογή του Προέδρου με καθολική ψηφοφορία που θα διεξάγεται ανάμεσα στους δύο πλειοψηφήσαντες υποψηφίους της τελευταίας ψηφοφορίας στο κοινοβούλιο.
  • Παράλληλα ανοίγει η συζήτηση για τις αρμοδιότητές του με πρόταση για μια λελογισμένη αύξηση των αρμοδιοτήτων του. Για παράδειγμα: Το δικαίωμα του Προέδρου να απευθύνεται στη βουλή για σπουδαίο λόγο, να συγκαλεί το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών, αλλά και να παραπέμπει ψηφισμένο νόμο σε ειδικό γνωμοδοτικό όργανο, αποτελούμενο αποκλειστικά από δικαστές για να κρίνει επί της συνταγματικότητας του.
    Προτείνονται θητείες για τους βουλευτές, έτσι ώστε κανένας βουλευτής να μην μπορεί να εκλέγεται για πάνω από δύο συνεχόμενες κοινοβουλευτικές περιόδους ή για οκτώ συνεχόμενα έτη
  • πρωθυπουργός, εκτός φυσικά των υπηρεσιακών, να ορίζεται αποκλειστικά αιρετός από το λαό, δηλαδή μόνο εν ενεργεία βουλευτής.

Θεσμοί άμεσης Δημοκρατίας 

Στο σκέλος της ενίσχυσης των θεσμών άμεσης δημοκρατίας, η κυβέρνηση προτείνει

  • Υποχρέωση κύρωσης με δημοψήφισμα, οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του κράτους.
  • Δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω των 500.000 υπογραφών για εθνικά θέματα.
  • Δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω του 1 εκατομμυρίου υπογραφών, για ψηφισμένο νόμο, με εξαίρεση νόμους που αφορούν τα δημοσιονομικά.
  • Δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω του 1 εκατομμυρίου υπογραφών για νομοθετική πρωτοβουλία από τους ίδιους τους πολίτες.

Κράτος δικαίου 

Αναφερόμενος στην ενίσχυση του κράτους δικαίου, ο πρωθυπουργός είπε ότι στόχος είναι να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ισορροπία μεταξύ της αρχής της διάκρισης των εξουσιών, της ταχύτητας στην απονομή της δικαιοσύνης, της ασφάλειας δικαίου αλλά και του σεβασμού των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Σε ό,τι αφορά τον συνταγματικό έλεγχο και αναφορικά με το ζήτημα της συγκρότησης Συνταγματικού Δικαστηρίου προκειμένου να αντικαταστήσει τον διάχυτο και παρεμπίπτοντα συνταγματικό έλεγχο των δικαστηρίων κάθε βαθμού, ο κ. Τσίπρας ανέφερε ότι χρειάζεται προσοχή και σε βάθος συζήτηση, «διότι δεν μπορούμε να μετατρέψουμε τον δικαστή σε νομοθέτη. Την ίδια στιγμή όμως δεν μπορούμε παρά να αναγνωρίσουμε την ανάγκη για ασφάλεια δικαίου αλλά και για ταχύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης σε έναν κόσμο που διαρκώς μετασχηματίζεται».

«Πρέπει, λοιπόν, να βρεθεί η χρυσή τομή. Η θεσμοθέτηση ενός ειδικού γνωμοδοτικού οργάνου, αποτελούμενου αποκλειστικά από δικαστές των Ανώτατων Δικαστηρίων που σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά από πρόταση του ΠτΔ ή της Κυβέρνησης ή 120 Βουλευτών θα γνωμοδοτεί επί ψηφισμένου νομοσχεδίου εντός συντομότατης μάλιστα προθεσμίας, βρίσκει το απαιτούμενο σημείο ισορροπίας μεταξύ των αρχών που θέλουμε να υπηρετήσουμε», είπε ο πρωθυπουργός και υπογράμμισε ότι ενίσχυση του Κράτους Δικαίου σημαίνει και απαρέγκλιτη τήρηση της αρχής της ισότητας μεταξύ των πολιτών, «σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιτρέψουμε ρυθμίσεις που έχουν μετατρέψει Υπουργούς και Βουλευτές σε κάστα που απολαμβάνει ειδικά προνόμια και λειτουργεί ανεξέλεγκτα». Ο κ. Τσίπρας αναφέρθηκε στην ανάγκη για κατάργηση βουλευτικής ασυλίας και ίδια ποινική αντιμετώπιση με τους πολίτες, με δυνατότητα εξαίρεσης μόνο για σχετικές με την άσκηση των καθηκόντων κατηγορίες. Ανέφερε επίσης ότι θα πρέπει να τροποποιηθεί ριζικά «η κατάπτυστη διάταξη που ρυθμίζει τα περί της ευθύνης των υπουργών».

Για τις ανεξάρτητες αρχές, ο πρωθυπουργός είπε ότι η τεχνοκρατική ιδεολογία έχει αποθεώσει τη λειτουργία τους και επιθυμεί διακαώς την διαρκή διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και των εξουσιών τους. «Με δεδομένη βέβαια την ολοένα και πιο τεχνική φύση της άσκησης της εξουσίας δεν αμφισβητώ την αναγκαιότητα ύπαρξης Ανεξάρτητων Αρχών. Ανεξαρτησία δεν σημαίνει όμως και πλήρης απουσία κοινοβουλευτικού ελέγχου», είπε ο πρωθυπουργός και σημείωσε ότι αντικείμενο του διαλόγου πρέπει να αποτελέσει ο τρόπος ελέγχου των ανεξάρτητων αρχών και υπογράμμισε ότι πρέπει να είμαστε σκεπτικοί με τον πολλαπλασιασμό τους. Με δεδομένο δε το προηγούμενο με το ΕΣΡ, ο κ. Τσίπρας είπε ότι οι ανεξάρτητες αρχές θα πρέπει να συγκροτούνται με μικρότερες πλειοψηφίες σε περίπτωση που τα 4/5 δεν συγκεντρωθούν σε συγκεκριμένη προθεσμία.

Σχέσεις κράτους – εκκλησίας 

Αναφερόμενος στις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι πρόκειται για εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα, στο οποίο πρέπει να αποφευχθούν οι συγκρούσεις και να αναζητηθούν οι ευρύτερες δυνατές συναινέσεις, μεταξύ της πολιτείας, της εκκλησίας και των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε, «είναι ώριμο το αίτημα για ρητή κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους, με διατήρηση όμως για ιστορικούς και πρακτικούς λόγους της αναγνώρισης της Ορθοδοξίας ως κρατούσας θρησκείας». «Περιμένουμε και στο θέμα αυτό να κατατεθούν απόψεις ώστε μέσα από εξαντλητική διαβούλευση να ανοίξει ο δρόμος για τον αναγκαίο εκσυγχρονισμό των σχετικών ρυθμίσεων, χωρίς να θίγεται το θρησκευτικό συναίσθημα κανενός», είπε και προσέθεσε ότι πρέπει να προχωρήσουμε με την αναγκαία συναίνεση και στην κατοχύρωση της υποχρεωτικότητας του πολιτικού όρκου, στις ορκωμοσίες των αιρετών του πολιτεύματος, των δικαστών και των υπόλοιπων δημόσιων λειτουργών, όπου απαιτείται».

Κοινωνικά δικαιώματα 

Αναφορικά με τις προτάσεις για τα κοινωνικά δικαιώματα ο πρωθυπουργός πρότεινε:

  • Ρητή απαγόρευση άρσης του δημόσιου ελέγχου των αγαθών του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας.
  • Σαφή και αποτελεσματική κατοχύρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως του μοναδικού μέσου για τον προσδιορισμό του μισθού.
  • Συνταγματική κατοχύρωση της υποχρεωτικότητας της διαιτησίας.

Η διαβούλευση

Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ομιλία του στη διαδικασία διαλόγου για την αναθεώρηση του Συντάγματος, σημειώνοντας μάλιστα πως όση σημασία έχει το περιεχόμενο της συνταγματικής αναθεώρησης άλλη τόση, ίσως και περισσότερη, έχει η διαδικασία μέσα από την οποία θα φθάσουμε σ’ αυτή.

«Θέλουμε μια διαδικασία που θα εμπλέκει, θα οργανώνει, θα κινητοποιεί τους πολίτες. Μια διαδικασία ενεργού συμμετοχής των πολιτών και όχι μια διαδικασία περιορισμένη, στους τέσσερις τοίχους της Ολομέλειας της Βουλής», είπε ο Αλέξης Τσίπρας.

Στο πλαίσιο αυτό τον Σεπτέμβριο θα ανακοινωθεί η σύνθεση μιας οργανωτικής επιτροπής που θα αναλάβει τη διεξαγωγή μιας πλατιάς, ανοιχτής διαδικασίας διαλόγου σε πανεθνική κλίμακα. Σε πρώτη φάση οι συζητήσεις για την αναθεώρηση θα γίνουν σε όλους τους δήμους της χώρας με τη συμμετοχή επιστημονικών και κοινωνικών φορέων, κινήσεων πολιτών και συλλογικοτήτων αλλά και μεμονωμένων πολιτών. «Σε αυτή την προσπάθεια προσβλέπουμε στη βοήθεια και τη στήριξη από την Τοπική Αυτοδιοίκηση», είπε ο Αλέξης Τσίπρας και πρόσθεσε ότι σε δεύτερη φάση τα συμπεράσματα να συγκεντρωθούν με τη διοργάνωση 13 συνελεύσεων σε κάθε Περιφέρεια της χώρας. Εξάλλου θα προχωρήσει η δημιουργία ειδικής ιστοσελίδας, στην οποία όλοι οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν τις προτάσεις τους, τις συμφωνίες και τις αντιρρήσεις τους.

Μετά το τέλος της μεγάλης αυτής διαβούλευσης, την Άνοιξη του 2017, η Οργανωτική Επιτροπή θα συγκεντρώσει τα αποτελέσματα του διαλόγου και θα παραδώσει την έκθεσή της σε όλα τα πολιτικά κόμματα, που από κει και πέρα θα πάρουν τη σκυτάλη για να εκκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία, όπως ακριβώς ορίζεται από το άρθρο 110 του Συντάγματος και τον κανονισμό της Βουλής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ 

gaia-sense