Στη χώρα των Βατίκων, το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο διαφορετικά, δεν έχει επαναλήψεις. Οι απέραντοι ελαιώνες, οι λίμνες και τα φαράγγια, οι πεδιάδες και τα βουνά, οι χερσόνησοι και τα παλιά ορμητήρια πειρατών, το σπήλαιο και το απολιθωμένο δάσος, μια βυθισμένη πολιτεία και ο θρυλικός Καβομαλιάς… όλα αυτά μαζί, σαν πολύχρωμα κοχύλια, γοητεύουν και προσκαλούν σε έναν κόσμο που ούτε καν φανταζόσασταν ότι υπήρχε!

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψεις

Τα Βάτικα ή Βοιάτικα Λακωνίας, βρίσκονται στο ανατολικό πόδι της Πελοποννήσου. Το όνομα τους, το πήραν από τον αρχαίο βασιλιά Βοία και την αρχαία πόλη που υπήρχε, τις Βοιές. Η Αφροδισιάδα, η αρχαιότερη βυθισμένη πόλη στον κόσμο, οι διάσπαρτοι μυκηναϊκοί τάφοι και τα αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν ανακαλυφθεί στην περιοχή, είναι μερικά από τα ίχνη που άφησε ο χρόνος στο πέρασμα του. Η θαλασσινή πολιτεία της Νεάπολης, που είναι και το νοτιότερο χερσαίο κομμάτι της ηπειρωτικής Ευρώπης, είναι η πρωτεύουσα της περιοχής, χτισμένη πάνω στα ερείπια των αρχαίων Βοιών. Η πόλη άρχισε να οικοδομείται το 1837μ από τον Βαυαρό αρχιτέκτονα Μπίρμαχ, που υπήρξε και ο «νονός» του ονόματός της. Η ευρύτερη περιοχή των Βατίκων, αλλά κυρίως το λιμάνι της Νεάπολης, είναι γνωστό σε όλους μας ως ναυτική πύλη προς δημοφιλείς προορισμούς -την Ελαφόνησο και τα Κύθηρα. Στα βόρεια της πόλης βρίσκεται η Μονεμβασιά και το διάσημο κάστρο της, που επίσης κλέβει την παράσταση, καθώς συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών.

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψεις

Εδώ και αρκετά χρόνια, έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες για την ήπια ανάδειξη της γης των Βατίκων. Η άγρια ομορφιά της και οι εναλλαγές του τοπίου θα ενθουσιάσουν τους λάτρεις του εναλλακτικού τουρισμού. Η συντήρηση των μονοπατιών του Καβομαλιά και η χαρτογράφησή τους, η οργάνωση διάφορων εκδηλώσεων, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Νεάπολης που άνοιξε φέτος, το επιβλητικό Βυζαντινό κάστρο, το οποίο εγκαινιάστηκε στις 30 Ιουλίου από τον υπουργό Πολιτισμού, Αριστείδη Μπαλτά, και γενικότερα η κινητοποίηση των τοπικών επιχειρηματιών, έχουν αρχίσει να προσελκύουν αρκετούς περιπατητές και λάτρεις των διακοπών χαμηλών τόνων. Διότι, στα όμορφα Βάτικα μπορείτε να ανακαλύψετε πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα!

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψεις

Η λίμνη Στρογγύλη

Μια μικρή λιμνοθάλασσα βρίσκεται κοντά στον οικισμό Βιγκλάφια. Πρόκειται για έναν σημαντικό προστατευόμενο υδροβιότοπο, στον οποίο βρίσκουν καταφύγιο αποδημητικά πουλιά αλλά και διάφορα άλλα είδη της πανίδας και της χλωρίδας των Βατίκων. Η περιοχή έχει ενταχθεί στο δίκτυο NATURA. Μόλις περπατήσετε προς τη μεριά της θάλασσας, θα εκπλαγείτε από τους σπάνιους κέδρους που είναι διάσπαρτοι σε όλη την περιοχή. Η πρόσβαση στο οικοσύστημα γίνεται από τις δυο αμμουδερές παραλίες, του Μαγγάνου και της Πούντας, στις οποίες θα αποζημιωθείτε για τον κόπο σας, κάνοντας μια βουτιά στα γαλαζοπράσινα νερά!

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψεις

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψειςΤο φοινικόδασος

Το Απολιθωμένο Δάσος της παράλιας ζώνης του Αγίου Νικολάου, είναι ένα μοναδικό φυσικό μνημείο πέντε αστέρων. Είναι απομακρυσμένο από τις κατοικημένες περιοχές και το σκηνικό χαρακτηρίζει την άγρια φυσιογνωμία του Καβομαλιά. Πρόκειται για μια περιοχή με εκατοντάδες ριζικούς κόμβους, ηλικίας 2-3 εκατομμυρίων ετών. Οι κορμοί έχουν διάμετρο από 0,5 έως 1 μέτρο και ύψος ως 2 μέτρα. Αυτό που τους κάνει τόσο μοναδικούς, είναι ότι δεν απολιθώθηκαν από τέφρες ηφαιστείου, αλλά ασβεστοποιήθηκαν από την άνοδο της θάλασσας! Μάλιστα, όταν η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη, διαπερνάει τους κορμούς και δημιουργεί εκπληκτικά σιντριβάνια. Ένα τοπίο από απολιθωμένους φοίνικες, κωνοφόρα δένδρα, πλατύφυλλα αλλά και όστρακα εκατομμυρίων ετών δίπλα σε μια ακτή με τουρκουάζ νερά, είναι αδύνατον να μην σας κεντρίσει το ενδιαφέρον. Να σημειώσουμε ότι τμήματα απολιθωμένου δάσους υπάρχουν σε μια τεράστια παράκτια έκταση που ξεκινάει από την Αγία Μαρίνα στον Καβομαλιά και φτάνει στον Κάμπο Βοιών και την Ελαφόνησο.

Καβομαλιάς

«Μαλέα δε κάμψας επιπλάθου των οίκαδε» είπε ο Στράβων, ο χαρτογράφος της αρχαιότητας, που σημαίνει πως: αν αποφασίσεις να περάσεις τον Μαλέα, να ξεχάσεις πως έχεις οικογένεια…

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψεις

Το δεύτερο νοτιότερο σημείο της ηπειρωτικής Ελλάδας, μετά το Ταίναρο. Η απόληξη του ορεινού όγκου του Πάρνωνα, που χάνεται στα απότομα νερά. Ένα από τα σημαντικότερα ναυτικά περάσματα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα που ορθώνεται ανάμεσα σε Αιγαίο, Κρητικό και Μυρτώο πέλαγος. O πέτρινος φάρος του κατασκευάστηκε το 1883 με ύψος πύργου 15 μέτρα και εστιακό ύψος 40 μέτρα. Η πλήρης αναπαλαίωση του ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2009 και ο φάρος παραδόθηκε στην αρμόδια υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού. Χιλιάδες σκαριά έχουν γλύψει κυριολεκτικά τα βράχια του, για αυτό οι ναυτικοί τον έλεγαν και ξυλοχάφτη. Ναυάγια, πειρατείες, ψαράδικες ιστορίες των ντόπιων αξίζουν κάτι παραπάνω από μια επίσκεψη. Το νοτιότερο άκρο του Καβομαλιά προσεγγίζεται μόνο από μονοπάτια και θα περπατήσετε για να φτάσετε έως τον φάρο ή τις εκκλησίες του. Πρώτα θα συναντήσετε το ξωκλήσι της Αγίας Ειρήνης Καβομαλούσας, ένα από τα πιο σημαντικά ξωκλήσια της Λακωνίας. Είναι του 19ου αιώνα, ναός σταυροειδής με τρούλο, χτισμένος σε ερείπια παλαιότερου. Στο εσωτερικό υπάρχουν φορητές εικόνες στο τέμπλο φιλοτεχνημένες το 1907 από τον Κρητικό μοναχό Νέστορα Βασαλάκη. Εκεί θα βρείτε μέχρι και καφέ για να φτιάξετε! Η γαλήνη και η ηρεμία που νοιώθεις όταν κάθεσαι στο παγκάκι της, δύσκολα περιγράφεται. Επόμενη στάση το μικρό μοναστήρι του Αγ. Γεωργίου εν Μαλέω. Ένα πανάρχαιο ερημητήριο χτισμένο σαν φωλιά αετού πάνω στα απόκρημνα βράχια τον 13ο-14ο αιώνα, με υπέροχες αγιογραφίες. «Τις φουρτούνες του Καβομαλιά δεν τις κάνουνε άνεμοι, τις κάνουν τα στοιχειά», γράφει ο Καρκαβίτσας στα Λόγια της Πλώρης. Το περπάτημα έως τη νότια άκρη του Μαλέα είναι μια συγκλονιστική εμπειρία που θα σας μείνει για πάντα!

 

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψειςΈνα σπήλαιο που μοιάζει με σοκολατένιο δάσος και μένει αξέχαστο σε μικρούς και μεγάλους

Το μυστικό του βοσκού που έμελλε να διακριθεί πανευρωπαϊκά
Για να δείτε και να ακούσετε τα μυστικά της γης των Βατίκων, θα πρέπει να επισκεφθείτε το σπήλαιο Αγίου Ανδρέα στην Καστανιά. Πρόκειται για ένα σπήλαιο που μοιάζει με σοκολατένιο δάσος και που θα μείνει αξέχαστο σε μικρούς και μεγάλους! Η ανακάλυψή του έγινε τυχαία το 1910, από έναν βοσκό, τον Σπύρο Στιβακτά, που πρόσεξε πως οι μέλισσες έβγαιναν ξεδιψασμένες από μια μικρή τρύπα κοντά στο ξωκλήσι του Αγίου Ανδρέα. «Η περιοχή στο παρελθόν υπήρξε άνυδρη, έτσι στην απόγνωση του να βρει νερό, μεγάλωσε την τρύπα για να χωράει ο ίδιος να μπει μέσα. Έπειτα πήρε σκοινί και κατέβηκε ακολουθώντας τις μέλισσες. Για να βλέπει στο σκοτάδι, κάθε φορά έκοβε έναν θάμνο για δάδα», μας λέει η κα Σταυρούλα, η ξεναγός του σπηλαίου. Και συμπληρώνει: «Ο βοσκός δεν εκμυστηρεύτηκε ποτέ σε κανέναν την ανακάλυψη του. Μέχρι το 1958, που όταν άνοιξε το σπήλαιο το Διρού, έπεσε στα χέρια του μια διαφημιστική κάρτα. Μόλις την είδε κατάλαβε και άρχισε να φωνάζει από χαρά: “Έχω κι εγώ ένα τέτοιο στο χωράφι μου!”. Έτσι ειδοποίησαν τους γνωστούς σπηλαιολόγους Γιάννη και Άννα Πετροχείλου, να επισκεφθούν άμεσα την περιοχή και να ερευνήσουν το σπήλαιο. Ένα πραγματικό θαύμα της φύσης, που αξιοποιήθηκε με τον καλύτερο τρόπο». Η κατασκευή έχει βραβευτεί και το συνολικό μήκος των διαδρόμων, που βρίσκονται πάνω από τους σταλακτίτες του σπηλαίου είναι 250 μ. περίπου, σε 30 μ. βάθος και μήκος διαδρομής 280 μ., ενώ το εμβαδόν του δαπέδου είναι περίπου 1.500 τετραγωνικά μέτρα. Η θερμοκρασία είναι 17-18 βαθμοί Κελσίου, σταθερή και αμετάβλητη. Το σπήλαιο άνοιξε το 2004 και είναι ένα από τα τρία καλύτερα σπήλαια της Ευρώπης. Ο επισκέπτης ταξιδεύει κάτω από τη γη σε μια φανταστική διαδρομή, και η ξενάγηση διαρκεί περίπου μισή ώρα. Στον διαμορφωμένο χώρο της εισόδου λειτουργεί καφετέρια. Μην ξεχάσετε να δοκιμάστε το εξαιρετικό σπιτικό μιλφέιγ! Επίσης μπορείτε μετά την ξενάγηση, να απολαύσετε μια βουτιά στην όμορφη βοτσαλωτή παραλία της Καστανιάς.

 

Τα βατικιώτικα κρεμμύδια

Αλλά τι κρεμμύδια! Τα διάσημα βατικιώτικα. Γιατί τόσος λόγος για αυτά τα κρεμμύδια με το κόκκινο χρώμα και το κωνικό σχήμα της σβούρας; Η απάντηση βρίσκεται στην ιδιαίτερη, πικάντικη γεύση τους, στο μικρό ποσοστό υγρασίας που περιέχουν και τα κάνει να διατηρούνται περισσότερο καθώς και στη σύντομη περίοδο διάθεσής τους. Καλλιεργούνται στα Βάτικα, και όλοι οι παραγωγοί διευκρινίζουν ότι είναι ντόπιος πληθυσμός και όχι καθαρή ποικιλία. Αυτό σημαίνει ότι τη διαφορετικότητα στη γεύση την αποκτούν λόγω του μικροκλίματος της συγκεκριμένης περιοχής. Η συγκομιδή τους γίνεται τον Μάιο και στις αγορές τα βρίσκουμε μέχρι αρχές Ιουλίου, ενώ η συνολική έκταση που καλλιεργούνται φτάνει τα 1.200 στρέμματα. Ένα μυστικό που μας εμπιστεύτηκαν οι παραγωγοί είναι ότι στις αρχές της συγκομιδής τα βατικιώτικα κρεμμύδια είναι γλυκοπικάντικα, ενώ προς το τέλος, πολύ καυτερά. Διαλέγετε και παίρνετε…

Στα Βάτικα το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο χωρίς επαναλήψεις

Αναρρίχηση στον Καβομαλιά

Στα Βάτικα οι λάτρεις της αναρρίχησης θα βρουν πολλές και διαφορετικές διαδρομές ανάμεσα στους κάθετους βράχους που ορθώνονται μέχρι τον Κάβο Μαλέα.

Το αναρριχητικό πάρκο του Κάβο Μαλέα στο Ζόμπολο έχει να προσφέρει πλήθος διαφορετικών διαδρομών οι οποίες προσφέρουν διαφορετική δυσκολία. Τα πετρώματα είναι εξαιρετικής ποιότητας καθιστώντας την αναρρίχηση ασφαλότερη, η θέα μοναδική και το ανάγλυφο ποικίλλει έτσι ώστε να διαμορφώνονται πολλές και διαφορετικές διαδρομές. Στο Ζόμπολο που έγινε η πρώτη διάνοιξη υπάρχουν 130 διαφορετικές διαδρομές, πλήρως εξοπλισμένες κατάλληλες για εκπαίδευση μέχρι και για έμπειρους αναρριχητές.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το Δημήτρη Τιτόπουλο, ο οποίος άνοιξε τις πρώτες διαδρομές με τους Γιώργο Κούκη και Δήμητρα Κλαουδάτου, στο τηλ. 6972247452 ή 6972697754 στον Παναγιώτη Λιβανό για τη διαμονή και παραλαβή υλικών. Πληροφορίες θα βρείτε και στο http://www.kavomalias-climbing.gr/

Της Μυρσίνης Γρηγόρη

Main photo: Ηρακλής Μηλάς @Travel Book