Κομισιόν: Αντιστέκεται ο αγροδιατροφικός τομέας της ΕΕ στο αυξημένο κόστος και στις γεωπολιτικές αναταράξεις

Παρά τις έντονες γεωπολιτικές αναταράξεις, την αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας και τις αυξημένες πιέσεις στο κόστος παραγωγής, οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές των αγορών αγροτικών προϊόντων της ΕΕ, για το 2026, παραμένουν θετικές. Στη θερινή της έκθεση, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προστίθεται στους ήδη υφιστάμενους κινδύνους, όπως τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι ζωονόσοι και οι επίμονες εμπορικές εντάσεις, χωρίς, ωστόσο, να ανατρέπει τη συνολική εικόνα της ευρωπαϊκής γεωργίας. Η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί στους τομείς των ελαιούχων σπόρων, των γαλακτοκομικών, του χοιρινού και των πουλερικών, ενώ μειώσεις προβλέπονται στα δημητριακά, τη ζάχαρη, το ελαιόλαδο και την κτηνοτροφία μηρυκαστικών.

Αβεβαιότητα για οικονομία, ενέργεια και κόστος παραγωγής

Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει εύθραυστο, με την Επιτροπή να αναθεωρεί προς τα κάτω την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της ΕΕ, προβλέπει άνοδο κατά μόλις 1,1% το 2026 και 1,4% το 2027, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί σε 3,1% και 2,4, αντίστοιχα, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η Κομισιόν λαμβάνει ως βασικό σενάριο τη σταδιακή εξομάλυνση των αγορών ενέργειας, με την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ και των βασικών θαλάσσιων διαδρομών. Ωστόσο, εκτιμά ότι το ισοζύγιο κινδύνων παραμένει αρνητικό. Ενδεχόμενη παράταση των γεωπολιτικών εντάσεων ή νέες διαταραχές στις ενεργειακές και μεταφορικές αλυσίδες θα μπορούσαν να διατηρήσουν τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα, επιβραδύνοντας περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.

Η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου αναμένεται να κινηθεί γύρω στο 1,15 έως το τέλος του 2026, ενώ οι τιμές των τροφίμων θα συνεχίσουν ανοδικά, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος μετακυλίεται σταδιακά στην εφοδιαστική αλυσίδα και στις γεωργικές εισροές. Ως αποτέλεσμα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη αναμένεται υποτονική και ευμετάβλητη έως τα τέλη του έτους.

Οι πιέσεις σε ενέργεια και λιπάσματα που προέκυψαν από την κρίση στην Μέση Ανατολή επανέφεραν την ανοδική τάση στο κόστος εισροών, μετά τη σταθεροποίησή του το 2025. Ήδη στο πρώτο τρίμηνο του 2026 το ενεργειακό κόστος αυξήθηκε κατά 5,6% και των λιπασμάτων κατά 4,2%, ενώ, σχετικά σταθερές παρέμειναν οι τιμές των ζωοτροφών (-0,3% έναντι του τελευταίου τριμήνου του 2025), των φυτοπροστατευτικών προϊόντων (-0,1%) και των σπόρων (+0,1%).

Λιπάσματα: Αποκλιμάκωση τιμών, αλλά η πίεση παραμένει

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Επιτροπή στην αγορά λιπασμάτων, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πίεσης για το γεωργικό εισόδημα. Τον Απρίλιο του 2026 οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων στην ΕΕ διαμορφώθηκαν κατά 72% υψηλότερα από το 2024. Παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση, στα μέσα Ιουνίου εξακολουθούσαν να βρίσκονται κατά 56% υψηλότερα από τα επίπεδα του 2024.

Ασθενέστερη ζήτηση και βελτιωμένη προσφορά οδηγούν σε ταχύτερη υποχώρησή τους σε διεθνές επίπεδο, ωστόσο η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει πιο ευάλωτη σε γεωπολιτικές εξελίξεις, εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο και δυσκολίες στην αλυσίδα εφοδιασμού. Δυσμενείς παραμένουν οι προοπτικές για τα φωσφορικά λιπάσματα, ενώ η αγορά καλιούχων λιπασμάτων εμφανίζει μεγαλύτερη σταθερότητα.

Ταυτόχρονα, τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών εξακολουθούν να συμπιέζονται, καθώς η προσιτότητα των λιπασμάτων σε σχέση με τις τιμές των δημητριακών επέστρεψε στα επίπεδα του 2022 κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο. Οι επιπτώσεις, λόγω χρονισμού, εκτιμώνται σημαντικότερες στις θερινές καλλιέργειες όπου δεν αποκλείεται μείωση της λίπανσης και των εκτάσεων, ιδιαίτερα στον αραβόσιτο.

Οι βασικές προβλέψεις ανά προϊόν

Στις επιμέρους αγορές, η παραγωγή δημητριακών στην ΕΕ για την περίοδο 2026/27 προβλέπεται να διαμορφωθεί στους 273,7 εκατ. τόνους, κοντά στον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Αύξηση αναμένεται για την παραγωγή ελαιούχων σπόρων, κατά 3,1%, ενώ η παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών θα μειωθεί οριακά, διατηρούμενη πάνω από τον μέσο όρο. Υποχώρηση κατά 13% προβλέπεται για την παραγωγή ζάχαρης. Πάνω από τα συνήθη επίπεδα παραγωγής παραμένει το ελαιόλαδο παρά την κάμψη.

Στην κτηνοτροφία, η παραγωγή γάλακτος αναμένεται να αυξηθεί λόγω υψηλότερων αποδόσεων, στηρίζοντας, κατ’ επέκταση, την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων. Αντίθετα, η παραγωγή βοείου κρέατος προβλέπεται να συνεχίσει μειούμενη την περίοδο 2026/2027, λόγω της συρρίκνωσης του ζωικού κεφαλαίου, διατηρώντας τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στο αιγοπρόβειο κρέας, ενώ η παραγωγή και κατανάλωση χοιρινού εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σταθερές. Στα πουλερικά προβλέπεται περαιτέρω αύξηση της παραγωγής, υποστηριζόμενη από ισχυρή ζήτηση και υψηλές τιμές.