Ινδονησία: Από το καουτσούκ στο φοινικέλαιο στρέφονται οι παραγωγοί
Ένα σημαντικό μετασχηματισμό στον αγροτικό της τομέα βιώνει η Ινδονησία, καθώς ολοένα περισσότεροι παραγωγοί εγκαταλείπουν τις φυτείες καουτσούκ και στρέφονται στην καλλιέργεια φοινικέλαιου. Η τάση αυτή, που εντείνεται τα τελευταία χρόνια, δημιουργεί ανησυχία για την παγκόσμια προσφορά φυσικού καουτσούκ, ενός βασικού προϊόντος για την αυτοκινητοβιομηχανία, την παραγωγή ελαστικών και τον κλάδο της υγείας.
Η Ινδονησία αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγό φυσικού καουτσούκ στον κόσμο, καλύπτοντας περίπου το 14% της παγκόσμιας παραγωγής. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας της χώρας, η έκταση των φυτειών καουτσούκ έχει μειωθεί κατά 17% μέσα σε πέντε χρόνια, από 3,78 εκατ. εκτάρια το 2021 σε περίπου 3,13 εκατ. εκτάρια το 2026. Αντίστοιχα, η παραγωγή αναμένεται να περιοριστεί φέτος σε περίπου 2 εκατ. τόνους, από περισσότερους από 3 εκατ. τόνους το 2021. Όπως ανέφεραν παραγωγοί και εκπρόσωποι του κλάδου στο Reuters, βασικός λόγος για τη στροφή είναι η οικονομική απόδοση των δύο καλλιεργειών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 45χρονου Sumaryono, μικροκαλλιεργητή στη Νότια Σουμάτρα. Πριν από τρία χρόνια επένδυσε περίπου 2.200 δολάρια, δηλαδή το σύνολο των αποταμιεύσεών του, για να αντικαταστήσει τη φυτεία καουτσούκ έκτασης 10 εκταρίων με φοινικόδεντρα.
«Η συγκομιδή γίνεται δύο φορές τον μήνα, πουλάμε τα τσαμπιά φρέσκων καρπών και παίρνουμε μετρητά. Δεν χρειάζεται η καθημερινή επίβλεψη που απαιτεί το καουτσούκ», δήλωσε στο Reuters.
Η καλλιέργεια καουτσούκ είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Τα δέντρα χρειάζονται πέντε έως επτά χρόνια μέχρι να αρχίσουν να αποδίδουν οικονομικά, ενώ η συλλογή του φυσικού latex πρέπει να γίνεται κάθε δύο ημέρες. Παράλληλα, ο αριθμός των εξειδικευμένων εργατών που πραγματοποιούν τη διαδικασία μειώνεται, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής.
Σύμφωνα με τον Arif Susanto, επικεφαλής της ένωσης παραγωγών καουτσούκ Apkarindo, μόνο στη Νότια Σουμάτρα ενδέχεται να έχουν ήδη μετατραπεί έως και 500.000 εκτάρια φυτειών καουτσούκ σε φοινικέλαιο. «Ο βασικός λόγος είναι απλός: οι τιμές», ανέφερε στο Reuters.
Ισχυρό το φοινικέλαιο
Η Ινδονησία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός φοινικέλαιου στον κόσμο και ο κλάδος έχει ισχυρή κρατική στήριξη. Το προϊόν αντιπροσωπεύει σήμερα περίπου το 8,3% των εξαγωγών της χώρας και το 3,5% του ΑΕΠ.
Οι τιμές του φοινικέλαιου, παρά τις διακυμάνσεις, ενισχύθηκαν σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ η αυξανόμενη ζήτηση για βιοντίζελ προσφέρει επιπλέον στήριξη. Αντίθετα, οι τιμές του καουτσούκ, παρά την ανάκαμψη της τελευταίας διετίας, παραμένουν χαμηλότερα από τα ιστορικά επίπεδα που είχαν καταγραφεί το 2011.
Η αλλαγή καλλιεργειών προκαλεί προβληματισμό και στη βιομηχανία ελαστικών, η οποία απορροφά περίπου το 50% του φυσικού καουτσούκ της Ινδονησίας. Η Michelin, που διαθέτει φυτεία στη χώρα, επισημαίνει ότι η διαθεσιμότητα ινδονησιακού καουτσούκ έχει περιοριστεί σημαντικά τα τελευταία πέντε χρόνια.
Η μείωση της ινδονησιακής προσφοράς έχει μέχρι στιγμής αντισταθμιστεί εν μέρει από αυξημένες ποσότητες από άλλες περιοχές, κυρίως τη Δυτική Αφρική. Ωστόσο, εάν η μετατροπή των φυτειών συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς, οι διεθνείς αγορές καουτσούκ είναι πιθανό να βρεθούν αντιμέτωπες με μεγαλύτερες πιέσεις στην προσφορά τα επόμενα χρόνια.
