Αποφύλλωση της βαμβακοκαλλιέργειας, εφαρμογές και οφέλη

Μετά από το τελευταίο πότισμα, το οποίο συνήθως γίνεται στις αρχές Σεπτεμβρίου και ανάλογα με πρωιμότητα και οψιμότητα της καλλιέργειας, το βαμβάκι μπαίνει στο στάδιο της ωρίμανσης. Το στάδιο αυτό χαρακτηρίζεται από διακοπή της βλαστικής ανάπτυξης (cut out), όπου ξεκινάει η ωρίμανση και το άνοιγμα των πρώιμων καρυδιών. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, η βαμβακοκαλλιέργεια ευρίσκεται στο στάδιο αυτό της ωρίμανσης, όπου οι παραγωγοί, ανάλογα με την κατάσταση της καλλιέργειας, σύντομα προβαίνουν στην αποφύλλωση της βαμβακοκαλλιέργειας, για να διασφαλίσουν καλύτερη απόδοση, ποιότητα και συλλογή χωρίς απώλειες.

Μηχανισμός της αποφύλλωσης

Με την αποφύλλωση εννοούμε απογύμνωση των φυτών από τα φύλλα (πτώση των φύλλων). Ο μηχανισμός της πτώσης των φύλλων σχετίζεται σε διάφορες διεργασίες που συμβαίνουν στο φυτό, συγκεκριμένα στο σημείο που ενώνονται οι μίσχοι των φύλλων με το βλαστό. Στο σημείο αυτό δημιουργείται μία διαχωριστική ζώνη απλών κυττάρων, όπου σταδιακά διακόπτεται η τροφοδοσία των φύλλων με νερό και θρεπτικές ουσίες, που έχει ως αποτέλεσμα τη σύντομη πτώση των φύλλων. Η χρήση χημικών μέσων όπως είναι τα αποφυλλωτικά, εφαρμόζεται για να επιταχυνθεί η διαδικασία αυτή του σχηματισμού της διαχωριστικής ζώνης (αφοριστικού ιστού), με σκοπό τη σύντομη απογύμνωση της καλλιέργειας από τα φύλλα.

Σκοπός και οφέλη

• Επιτάχυνση του ανοίγματος των ώριμων καρυδιών και πραγματοποίηση ενός ομοιόμορφου ανοίγματος των καρυδιών.

• Διευκόλυνση της συγκομιδής για καλύτερό αποτέλεσα στη μηχανική συλλογή χωρίς απώλειες.

• Μείωση ξένων υλών και της μείωση σχετικής υγρασίας στο περιβάλλον της καλλιέργειας.

• Αύξηση της κυκλοφορίας του αέρος (καλύτερος αερισμός της καλλιέργειας), μετά την πτώση των φύλλων, για αποφυγή όψιμων προσβολών από εχθρούς και ασθένειες και του σαπίσματος των καρυδιών (καραμελοποίηση).

• Αποφυγή χρωματισμού των ινών του βαμβακιού από πράσινα φύλλα, που υποβαθμίζει σημαντικά την ποιότητα του κυτίου του χρώματος. Ο χρωματισμός των ινών από τα πράσινα φύλλα είναι ένα πολύ ανεπιθύμητο χαρακτηριστικό για την αγορά του βαμβακιού, που επηρεάζει αρνητικά την τιμή.

Η μείωση του ποσοστού των ξένων υλών είναι πολύ σημαντική για την ποιότητα του προϊόντος. Διότι το ποσοστό των ξένων υλών, κυρίως των φύλλων, είναι ένα από τα τρία βασικά κριτήρια που καθορίζουν την κλάση ή το κυτίο του βαμβακιού, όπως το χρώμα, ο βαθμός καθαρότητας (ξένες ύλες-προσμίξεις) και η προπαρασκευή (απαλότητα-τραχύτητα-neps). Επίσης, οι αυξημένες ξένες ύλες οδηγούν τις εκκοκκιστικές επιχειρήσεις σε υπερβολικό καθαρισμό του προϊόντος, ο οποίος έχει επιπτώσεις στην ποιότητα του εκκοκκισμένου βαμβακιού, λόγω αύξησης του ποσοστού των κοντών ινών, μείωσης του μήκους και της αντοχής των ινών.

Χρόνος εφαρμογής και δόσεις εφαρμογής

Ο χρόνος που πρέπει να γίνει η αποφύλλωση μιας βαμβακοκαλλιέργειας είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες για μια επιτυχημένη εφαρμογή, ο οποίος επηρεάζει το αποτέλεσμα της συγκομιδής και την ποιότητα και πιο συγκεκριμένα επηρεάζει την ωρίμανση των σπόρων και των ινών.

Παράγοντες που καθορίζουν τον χρόνο εφαρμογής:

1) Ποσοστό ανοιγμένων καρυδιών, ηλικία των καρυδιών κορυφής, τα οποία πρέπει να έχουν ηλικία πάνω από 30-40 ημέρες.

2) Εποχή ωρίμανσης και ανοίγματος των καρυδιών, δηλαδή αν η ωρίμανση και το άνοιγμα είναι κανονική, πρώιμη ή όψιμη. Παράδειγμα αν είναι πολύ όψιμη τότε επιβάλλεται να γίνει αποφύλλωση (μερική ή ολική) με μικρότερα ποσοστά ανοίγματος, ακόμα και αν ζημιωθούν τα καρύδια της κορυφής.

3) Διάρκεια συγκομιδής. Εάν η συλλεκτική μηχανή έχει να συγκομίσει αρκετά στρέμματα, τότε η αποφύλλωση θα πρέπει να είναι σταδιακή, για να μην μένει το ανοιγμένο βαμβάκι (μετά την αποφύλλωση) εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες.

Η πρόωρη εφαρμογή έχει σαν συνέπεια τη μείωση της παραγωγής, συγχρόνως της ποιότητας, διότι με την αποφύλλωση σταματάει η τροφοδοσία των σπόρων και των ινών με θρεπτικές ουσίας και νερό και έτσι δεν μπορούν να ωριμάσουν. Στην περίπτωση αυτή ορισμένα καρύδια της κορυφής που έχουν ηλικία

Στην όψιμη εφαρμογή, λόγω περιορισμού του αερισμού, από την πλούσια βλαστική ανάπτυξη, αυξάνεται ο κίνδυνος ασθενειών και η πιθανότητα σαπίσματος των καρυδιών (καραμελοποίηση). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής και υποβάθμιση της ποιότητας.

Όταν η βαμβακοκαλλιέργεια ευρίσκεται στο κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης, τότε ο καλύτερος χρόνος εφαρμογής της αποφύλλωσης είναι όταν το ποσοστό των ανοιχτών καρυδιών είναι περίπου 40-50% του συνόλου της καρποφορίας. Σε περίπτωση πρώιμης ωρίμανσης και ανοίγματος καρυδιών, η αποφύλλωση μπορεί να γίνει όταν το ποσοστό ανοίγματος καρυδιών είναι 50-60%, αρκεί τα φύλλα να βρίσκονται σε κατάσταση σπαργής (ζωηρά).

Δόσεις αποφυλλωτικών

Η δόση των αποφυλλωτικών (Kaboyki 2.5, Spotlight) πρέπει να γίνει σύμφωνα με τις οδηγίες που αναγράφονται στις συσκευασίες. Όμως, η δόση αυτή αποφυλλωτικών εξαρτάται και από διάφορους παράγοντες, όπως η φυσιολογική κατάσταση της καλλιέργειας, οι καιρικές συνθήκες όπως η θερμοκρασία και σχετική υγρασία, επίσης η υγιεινή κατάσταση της καλλιέργειας και οι καταπονήσεις κτλ.

Παράδειγμα, όταν οι θερμοκρασίες είναι υψηλές και η βλαστική ανάπτυξη είναι μειωμένη, χρησιμοποιούνται μικρότερες δόσεις αποφυλλωτικών. Αντιθέτως, όταν η βλαστική ανάπτυξη είναι αρκετά μεγάλη και οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές, τότε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μεγάλες δόσεις. Η θερμοκρασία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα επιτυχίας της εφαρμογής.

Θερμές και ηλιόλουστες συνθήκες, με θερμοκρασίες άνω των 15°C κατά τις τέσσερις έως πέντε ημέρες που ακολουθούν τον ψεκασμό, ευνοούν τη γρήγορη και αποτελεσματική δράση του αποφυλλωτικού. Με τα αποφυλλωτικά μπορεί να προστεθεί διαβρεκτικό ή προσκολλητικό, για βελτίωση της αποτελεσματικότητας. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθούν μαζί και ρυθμιστές ωρίμανσης όπως το Ethrel 48 SL (Ethephon 48%) για επιτάχυνση ανοίγματος των καρυδιών, με δόσεις που αναγράφονται στις συσκευασίες και ανάλογα με τη φυσιολογική κατάσταση της καλλιέργειας.

Για την επιτυχία της αποφύλλωσης πρέπει:

1) τα φύλλα να είναι σε ενδιάμεση κατάσταση (ούτε ζωηρά ούτε γηρασμένα), 2) η καλλιέργεια να μην έχει αναβλαστήσεις, 3) να γίνει κατάλληλος ψεκασμός με καλή διαβροχή των φύλλων, 4) να γίνεται χρήση των κατάλληλων δόσεων αποφυλλωτικών και 5) η θερμοκρασία και η σχετική υγρασία να είναι σχετικά υψηλές.

Σύνοψη: Η χημική αποφύλλωση δεν πρέπει να εφαρμόζεται με αποκλειστικό κριτήριο την ταχεία πτώση των φύλλων. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η καλλιέργεια να βρίσκεται στο κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης, ώστε να έχει ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό η συνεισφορά των φύλλων στην τελική παραγωγή. Η σωστή επιλογή δραστικής ουσίας, δόσης, χρόνου εφαρμογής και κατάλληλων καιρικών συνθηκών μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη συγκομιδή, μικρότερες απώλειες και καλύτερη ποιότητα του τελικού προϊόντος.

Σημαντική Σημείωση: Τα αποφυλλωτικά είναι μια συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων που προκαλούν την πτώση των φύλλων. Η χρήση άλλης κατηγορίας όπως το ζιζανιοκτόνο Roundup που είναι καυστικές ουσίες (προκαλούν ξήρανση και όχι πτώση των φύλλων), δημιουργούν αόρατη λεπτή σκόνη, η οποία υποβαθμίζει την ποιότητα και δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία των κλωστηρίων.