Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής – Τι πρέπει να ξέρει ο αγρότης πριν φορτώσει τα προϊόντα του

Eχεις μαζέψει τις ελιές. Το φορτηγό είναι έτοιμο, ο έμπορος περιμένει και εσύ θέλεις απλώς να ξεκινήσεις. Και τότε ακούς: «Περίμενε, χρειάζεται Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής!». Και κάπου εκεί ο αγρότης σκέφτεται: «Εγώ ελιές μάζεψα ή άνοιξα λογιστικό γραφείο;»

Ας το πάρουμε, λοιπόν, από την αρχή και όσο πιο απλά γίνεται.

Το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής αφορά τη διακίνηση των προϊόντων. Δεν είναι το ίδιο πράγμα με το τιμολόγιο, που αφορά την πώληση. Το αν χρειάζεται και ποιος θα το εκδώσει εξαρτάται από την περίπτωση και, κυρίως, από το καθεστώς ΦΠΑ στο οποίο βρίσκεται ο παραγωγός.

Αν είσαι αγρότης ειδικού καθεστώτος

Εδώ υπάρχει μια σημαντική διευκόλυνση: ο ίδιος ο αγρότης ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ δεν εκδίδει Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής για τη διακίνηση των δικών του αγροτικών προϊόντων.

Αν, για παράδειγμα, παραδώσεις τα προϊόντα σου σε έμπορο ή συνεταιρισμό, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο παραλήπτης αναλαμβάνει τη διαδικασία. Αν τα προϊόντα μεταφέρονται από τον τόπο συγκομιδής μέχρι τις εγκαταστάσεις του αγοραστή, ο λήπτης εκδίδει το προβλεπόμενο Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.

Αν πάλι ο έμπορος ή ο συνεταιρισμός παραλάβει τα προϊόντα στην αγροτική σου εκμετάλλευση και στη συνέχεια τα διακινήσει με δική του εντολή, μπορεί να εκδώσει ο ίδιος το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».

Αν είσαι αγρότης κανονικού καθεστώτος

Εδώ η εικόνα είναι διαφορετική. Από την 1η Δεκεμβρίου 2025 οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ έχουν ενταχθεί στην υποχρέωση ψηφιακής έκδοσης και διαβίβασης των παραστατικών διακίνησης.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε μετακίνηση ενός προϊόντος από το χωράφι απαιτεί αυτομάτως το ίδιο παραστατικό.

Για παράδειγμα, υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για τη διακίνηση μεταξύ χώρων της ίδιας αγροτικής εκμετάλλευσης. Αν η αποθήκη απέχει έως 10 χλμ., αυτή η μετακίνηση θεωρείται ουσιαστικά ενδοδιακίνηση της ίδιας αγροτικής εκμετάλλευσης και δεν χρειάζεται Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής. Το ίδιο ισχύει και αντίστροφα: από τη δική του αποθήκη προς το χωράφι/την αγροτική εκμετάλλευση, εφόσον πρόκειται για δικά του αγροτικά προϊόντα και πληρούνται οι προϋποθέσεις.

Προσοχή όμως στο σημαντικό σημείο

Δεν σημαίνει ότι επειδή είναι δικά του προϊόντα, μπορεί να τα μεταφέρει οπουδήποτε χωρίς ψηφιακό παραστατικό.

Για παράδειγμα:

Χωράφι › δική του αποθήκη, 5 χλμ.

 Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό.

Χωράφι › δική του αποθήκη, 15 χλμ.

 Η ειδική εξαίρεση των 10 χλμ. δεν καλύπτει αυτή την περίπτωση.

Αποθήκη › συνεταιρισμός για παράδοση προϊόντων

 Δεν είναι ενδοδιακίνηση μεταξύ δικών του εγκαταστάσεων. Είναι διακίνηση προς τρίτο και, εφόσον υπάρχει υποχρέωση, απαιτείται το προβλεπόμενο ψηφιακό παραστατικό.

Χωράφι › έμπορος για πώληση

 Επίσης δεν είναι ενδοδιακίνηση.

Επίσης, για τον ελαιοπαραγωγό υπάρχει μια πολύ επίκαιρη εξαίρεση: μέχρι και τις 11 Οκτωβρίου 2026 δεν απαιτείται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής για τη διακίνηση ελαιοκάρπου από τον ελαιώνα προς το ελαιοτριβείο για έκθλιψη. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι, μεταξύ άλλων, η έκδοση Δελτίου Ποσοτικής Παραλαβής από το ελαιοτριβείο και η τήρηση των προβλεπόμενων κριτηρίων.

Και από 12 Οκτωβρίου τι γίνεται;

Εδώ είναι η επόμενη μεγάλη αλλαγή. Από 12/10/2026 ξεκινά η Β΄ Φάση της ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης. Δεν θα αφορά πλέον μόνο την έκδοση και διαβίβαση του παραστατικού, αλλά θα παρακολουθούνται ψηφιακά και διαδικασίες όπως η φόρτωση, η μεταφόρτωση και η παραλαβή, καθώς και τα δεδομένα του ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου.

Με απλά λόγια, η διαδρομή του προϊόντος θα αφήνει πλέον πολύ περισσότερα ψηφιακά «ίχνη». Πριν φορτώσεις και ξεκινήσεις, θυμήσου τέσσερις ερωτήσεις: Τι μεταφέρω; Πού το πάω; Για ποιο λόγο το μεταφέρω; Ποιος έχει την υποχρέωση να εκδώσει το παραστατικό;

Και μην ξεχνάς ότι υπάρχουν και δωρεάν ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ, όπως το timologio και το myDATAapp, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις σχετικές ηλεκτρονικές διαδικασίες. Γιατί ο αγρότης έχει ήδη αρκετά στο κεφάλι του: χωράφι, παραγωγή, καιρό, καύσιμα, κόστος και αγορά. Το τελευταίο που χρειάζεται είναι να γίνει και… κυνηγός παραστατικών!