Άνιση η μάχη των ελληνικών προϊόντων έναντι των εισαγόμενων – Ποιότητα υπάρχει, θέση στο ράφι αναζητείται

Υπάρχουν τρόποι αύξησης της κατανάλωσης των προϊόντων διατροφής που παράγονται στη χώρα μας ή πρόκειται για ένα άνισο bras de fer μεταξύ Δαυίδ και Γολιάθ; Παραγωγοί και μεταποιητές επιζητούν να γνωρίζουν οι καταναλωτές την ύπαρξη των προϊόντων, τα οποία χρειάζεται να διακρίνονται για την ποιότητα, την εμφάνιση και, ενδεχομένως, την καινοτομία τους.

Επιπλέον, βασικό παράγοντα αποτελεί η ικανοποιητική τιμή, καθώς μειώνεται η καταναλωτική δύναμη. Τέλος, απαραίτητη προϋπόθεση για να κερδίσουν θέση στο ράφι τα ελληνικά προϊόντα είναι η διενέργεια αυστηρών ελέγχων στα εισαγόμενα, τόσο ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους όσο και ως προς την πραγματική ταυτότητά τους, ήτοι η εφαρμογή της ιχνηλασιμότητας.

Ο Έλληνας παραγωγός δεν μπορεί να αντιστρέψει τους κανόνες επιλογής του καταναλωτικού κοινού χωρίς πολιτική βούληση. Μολαταύτα, πολλά ελληνικά προϊόντα έχουν άριστη ποιότητα και μπορούν να συναγωνιστούν, ως προς την ποιότητα, τα προϊόντα των πολυεθνικών.

Α. Παπαράδη: Πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιο προϊόν είναι ελληνικό

Η Αγγελική Παπαράδη είναι γεωπόνος και, παράλληλα, παράγει μέλι Θράκης και ταχίνι Αλεξανδρούπολης σε βιοτεχνία. «Συνεργαζόμαστε με παραγωγούς με συμβολαιακή γεωργία και προσυμφωνούμε τις τιμές αγοράς και τις ποσότητες, εξασφαλίζοντας και τους παραγωγούς», λέει. Επιπλέον, μέσα από την ομάδα «Μικροί Έλληνες Παραγωγοί» επιχείρησε να στρέψει τους καταναλωτές στα ελληνικά προϊόντα, σε μια δύσκολη συγκυρία, επί COVID, εξαλείφοντας παράλληλα το περιθώριο του μεσάζοντα. Η πανδημία, βέβαια, οδήγησε τους καταναλωτές στα σούπερ μάρκετ, όπου κυριαρχούν τα προϊόντα πολυεθνικών. «Το περιβάλλον είναι πολύ αρνητικό για τη μικρή εγχώρια παραγωγή». Η ομάδα πραγματοποίησε προωθητικές ενέργειες, όπως το «Γαλάζιο Σάββατο» στο τέλος Νοεμβρίου, ως ημέρα επιλογής ελληνικών προϊόντων.

Παράλληλα, συνεργάστηκαν με σχολεία, στοχεύοντας στη διαμόρφωση των μελλοντικών καταναλωτών, ώστε να επιλέγουν τοπικά προϊόντα. «Για την τοπική ανάπτυξη και απέναντι στο δημογραφικό πρόβλημα, είναι σημαντικό ο καθένας να αυξήσει το ποσοστό αγοράς των ελληνικών προϊόντων. Πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιο προϊόν είναι ελληνικό, δηλαδή το μεγαλύτερο ποσοστό των πρώτων υλών να παράγεται στην Ελλάδα. Ο καταναλωτής, σε δύο δευτερόλεπτα, πρέπει να μπορεί να καταλαβαίνει ποια είναι τα ελληνικά προϊόντα, για παράδειγμα μέσα από ένα ειδικό σήμα, αλλά και μέσα από τη διαφήμισή τους. Η εκπαίδευση ξεκινάει από τα σχολεία», τονίζει. Το ιδανικό θα ήταν να υπάρχουν ξεκάθαρες πληροφορίες: ελληνικά προϊόντα, ελληνικά προϊόντα που τυποποιούνται στην Ελλάδα και εισαγόμενα. Διατυπώνει την άποψη ότι το ζήτημα είναι εθνικό, καθώς αφορά την επιβίωση των παραγωγών, της υπαίθρου και της ελληνικής οικονομίας.

Προσθέτει ότι τα ελληνικά προϊόντα πρέπει να επιλέγονται από δημόσιες δομές, όπως ο Στρατός, τα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία, και να μην προμηθεύονται εισαγόμενο μέλι, βούτυρο ή κρέας. «Στη Βιέννη, πιλοτικά, παρήγαγαν σχολικά γεύματα, όπου το μεγαλύτερο ποσοστό των πρώτων υλών παραγόταν κοντά στη Βιέννη, με θετικά αποτελέσματα. Αύξησαν την κατανάλωση υγιεινών τροφών και οι μαθητές είχαν καλύτερες αποδόσεις».

Προσθέτει ότι η εστίαση, ως τμήμα της τουριστικής βιομηχανίας, καλείται να συμβάλει στη στήριξη των ελληνικών προϊόντων, δημιουργώντας ελληνικά πιάτα.

Α. Βέσμελης: Η ιχνηλασιμότητα να βελτιώσει τη θέση στο ράφι και την τιμή της πατάτας

Η πατάτα και τα όσπρια, φασόλια γίγαντες-ελέφαντες και μεσόσπερμα/πλακέ Κάτω Νευροκοπίου, είναι προϊόντα με Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ), και ειδικά η πρώτη πλήττεται σοβαρά από τις ελληνοποιήσεις, καθώς τόνοι εισαγόμενης πατάτας «βαφτίζονται» Νευροκοπίου.

Ο πατατοπαραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Κάτω Νευροκοπίου, Απόστολος Βέσμελης, ελπίζει ότι η ιχνηλασιμότητα της πατάτας Νευροκοπίου, μέσα από τριετές πρόγραμμα του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ με τίτλο «Ανάδειξη, αξιολόγηση και βελτίωση των ιδιαίτερων ποιοτικών χαρακτηριστικών της ΠΓΕ πατάτας Κάτω Νευροκοπίου», θα λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι στις ελληνοποιήσεις.

Αναμένει ότι, με τη δυνατότητα ταυτοποίησης της προέλευσης της πατάτας Κάτω Νευροκοπίου, θα είναι εύκολο να εντοπίζονται οι ελληνοποιήσεις με τη λήψη δείγματος, όταν υπάρχουν υπόνοιες. «Πιστεύω ότι θα είναι προσεκτικότεροι όσοι επιδιώκουν να κάνουν “βαφτίσια”, άρα θα μειωθούν οι ελληνοποιήσεις, γιατί τα πρόστιμα είναι πολύ βαριά όταν πρόκειται για ΠΓΕ προϊόντα». Στόχος είναι η ιχνηλασιμότητα να βελτιώσει τη θέση στο ράφι και την τιμή, κάτι που θα φανεί στη φετινή παραγωγή, καθώς τώρα ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα. «Φέτος, πιστεύω ότι δεν θα έχουμε πολλές ελληνοποιήσεις, γιατί δεν υπάρχουν πολλές ξένες πατάτες», προσθέτει. Η ιχνηλασιμότητα θα βοηθήσει την ΠΓΕ πατάτα Νευροκοπίου να κερδίσει την προστιθέμενη αξία της.

Β. Πορτοκαλλίδης: Να υποστηριχτούν οι οικοτέχνες από το υπουργείο και οι αγρότες
να εγκαταλείψουν το κυνήγι των επιδοτήσεων

Τα ελληνικά προϊόντα δεν σημαίνει ότι είναι καλά επειδή είναι ελληνικά. Η επιλογή ορισμένων καταναλωτών να στηρίζουν τα ελληνικά προϊόντα οδηγεί στη δοκιμή τους, αλλά η ποιότητα είναι αυτή που φέρνει την επανάληψη. «Πολλά ελληνικά προϊόντα έχουν άριστη ποιότητα και μπορούν να συναγωνιστούν, ως προς την ποιότητα, αυτά των πολυεθνικών και των εισαγόμενων. Στην τιμή είναι κάπως δύσκολο», περιγράφει ο Βασίλης Πορτοκαλλίδης, παραγωγός και ιδιοκτήτης της οικοτεχνίας Πορτοκαλλίδη στις Φέρες Έβρου. Επιπλέον, τα νωπά προϊόντα είναι σίγουρα πιο φρέσκα, όπως και τα ντόπια μεταποιημένα.

Τονίζει ότι οι αυστηροί έλεγχοι στη χώρα μας ισχυροποιούν την ποιότητα των ελληνικών προϊόντων απέναντι στα εισαγόμενα από τρίτες χώρες, καθώς και από τις χώρες της Mercosur. Σε ερώτηση για τους ελέγχους στα εισαγόμενα τρόφιμα, καθώς αναδεικνύονται πολλές περιπτώσεις υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε φρούτα και λαχανικά, υπογραμμίζει ότι είναι δειγματοληπτικοί και ότι, πράγματι, σε πολλά προϊόντα εντοπίζονται φυτοφάρμακα και άλλες ουσίες άνω του επιτρεπτού ορίου. «Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κάθε χρόνο αποσύρεται μια μεγάλη λίστα φυτοφαρμάκων. Τίθενται οι αυστηρότεροι κανόνες για τα παραγόμενα προϊόντα εντός Ε.Ε. και αφήνουμε ελεύθερο το πεδίο σε εισαγόμενα διατροφικά προϊόντα που θα καταναλωθούν από Ευρωπαίους πολίτες», καυτηριάζει.

Για τον κ. Πορτοκαλλίδη, χρειάζεται να αυξηθούν οι οικοτέχνες και να υποστηριχτούν από το υπουργείο, αλλά και οι αγρότες να εγκαταλείψουν το κυνήγι των επιδοτήσεων. «Ειδικά τώρα που κατέρρευσαν οι τιμές των αγροτικών προϊόντων, το υπουργείο χρειάζεται να προωθήσει την οικοτεχνία, μειώνοντας τη γραφειοκρατία. Ο αγρότης μπορεί να ορίσει την τιμή στο δικό του μεταποιημένο προϊόν και να το βάλει στο ράφι, χωρίς να περιμένει να την ορίσει κάποιο καρτέλ». Θυμίζει ότι η οικοτεχνία, στην αφετηρία της, στόχευε στην αύξηση της γυναικείας επιχειρηματικότητας. Προσθέτει ότι στο παρελθόν δεν επιτρέπονταν οι πωλήσεις εκτός νομού, αλλά, πέραν της άρσης αυτής της απαγόρευσης, δεν έγινε τίποτε άλλο για να κινητροδοτηθούν οι αγρότες, όπως, για παράδειγμα, μια επιδότηση για την αγορά εξοπλισμού μεταποίησης.

Ο ίδιος είναι ευχαριστημένος από την ανταπόκριση των καταναλωτών, οι οποίοι είναι πραγματικά φανατικοί της διάσημης σάλτσας του.

Ν. Δημόπουλος: Απαιτείται μείωση του κόστους παραγωγής

Τα ελληνικά κτηνοτροφικά προϊόντα είναι σχετικά ακριβά για τους καταναλωτές, καθώς έχουν υψηλότερο κόστος παραγωγής, σχολιάζει ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Καβάλας και αγελαδοτρόφος, Νίκος Δημόπουλος. Αναγνωρίζει ότι αυτό προϋποθέτει οικονομικά εύρωστους καταναλωτές, κάτι ουσιαστικά αδύνατο. Μόνη λύση αποτελεί η μείωση του κόστους παραγωγής στην Ελλάδα. Θίγει τον τρόπο κατανομής των ενισχύσεων που περιλαμβάνονται στο κόστος παραγωγής, οι οποίες, όμως, διαφοροποιούνται ανά περιοχή. Στο αυξημένο κόστος συγκαταλέγονται τα καύσιμα και η ενέργεια.

Σημειώνει ότι η Ελλάδα παράγει μόλις το 10% του μοσχαρίσιου κρέατος που καταναλώνει και δεν υποστηρίζεται η αύξηση της παραγωγής, για την οποία απαιτείται σχεδιασμός. Για παράδειγμα, για να αυξηθεί κατά 2% η παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος, προϋποτίθενται συγκεκριμένος αριθμός ζώων και ξεκάθαρο κόστος παραγωγής. «Οι αποζημιώσεις για τα βοοειδή από ζωονόσους είναι τιμές 20ετίας, ενώ το μοσχαρίσιο κρέας είναι 80% ακριβότερο από ό,τι πριν από πέντε χρόνια». Μεταφέρει ότι χρειάζεται η πολιτεία να συνομιλήσει με τους παραγωγούς.

«Ο παραγωγός δεν λαμβάνει ικανοποιητική τιμή, ο καταναλωτής αγοράζει ακριβά και η απόσταση μεταξύ τους είναι τεράστια. Τη δεκαετία του ’70, μια μελέτη ανέφερε ότι το 80% της τιμής στο ράφι πήγαινε στον παραγωγό και το 20% στη μεταποίηση, τη διαφήμιση κ.λπ., ενώ τώρα συμβαίνει το αντίστροφο! Δεν γίνεται το μοσχάρι Αργεντινής να φτάνει φθηνότερο στην Ελλάδα». Υπογραμμίζει ότι εκεί τα σφάγια είναι βαρύτερα και το κόστος παραγωγής χαμηλότερο.

Διαφήμιση

Στις διαφορές που έχουν σημειωθεί στην πορεία του χρόνου, σημειώνει ότι η διαφήμιση πλέον είναι φθηνή, και μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Προσθέτει πως ένας έμπορος που διακινούσε 100.000 αμνοερίφια και «έπεσε» στα 50.000, επιδιώκει να διπλασιάσει το κέρδος με τα μισά! «Είναι ανεξέλεγκτη η αγορά», δηλώνει. Θυμίζει την καμπάνια «Ο επιμένων ελληνικά» τη δεκαετία του ’80, με τον άνεργο καταναλωτή εισαγόμενων προϊόντων, και την αντιπαραβάλλει με την παραπλανητική διαφήμιση που γίνεται πλέον από διάφορα κανάλια επικοινωνίας σχετικά με την ποιότητα κάποιων εισαγόμενων διατροφικών προϊόντων. Σημειώνει πως χρειάζεται να ενημερώνονται οι πολίτες για τα πλεονεκτήματα των διατροφικών προϊόντων, όπως, για παράδειγμα, τα οφέλη του ακτινίδιου.

Στη σύγκριση ελληνικών και εισαγόμενων προϊόντων, ο Νίκος Δημόπουλος, καταλήγοντας, επισημαίνει ότι για ένα ελληνικό προϊόν εργάστηκαν 20 άτομα, ενώ για το αντίστοιχο εισαγόμενο εργάστηκαν τρεις. Αυτό, όπως υποστηρίζει, συνεπάγεται σταδιακή αύξηση της ανεργίας στη χώρα μας.