Εκκρεμούν εγκύκλιοι και διευκρινίσεις για την ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ 2026 – Η κατάσταση στην Ανατολική Μακεδονία Θράκη

Η δυνατότητα ολοκλήρωσης των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026 χωρίς την πρόσθετη προϋπόθεση εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), μέσω νομοθετικής ρύθμισης που προωθεί το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, αντιμετωπίζει ένα από τα προβλήματα της φετινής διαδικασίας. Ωστόσο, οι εκκρεμότητες παραμένουν, με βασικότερη την έλλειψη εγκυκλίων και σαφών οδηγιών για την εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Όπως επισημαίνει εκπρόσωπος Κέντρου Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) στη Θράκη, σημαντικά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, ιδίως όσον αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες δεν υπάρχει ταύτιση του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

«Επί παραδείγματι, όταν δεν ταυτίζεται ένα ΚΑΕΚ, δόθηκαν 17 λόγοι για τους οποίους ένας αγρότης, παρότι το ΚΑΕΚ δεν ταυτίζεται, θα μπορούσε να το δηλώσει, χωρίς όμως να αναφέρονται τα δικαιολογητικά. Πώς θα υπογράψει υπεύθυνη δήλωση ότι θα τα προσκομίσει, χωρίς να ορίζεται τι προσκομίζει;» διερωτάται.

Τα προβλήματα είναι εντονότερα στη Βόρεια Ελλάδα, όπου καταγράφονται σοβαρά λάθη στο Κτηματολόγιο, ενώ εκκρεμούν και αρκετές αποδοχές κληρονομιάς, περιπλέκοντας περαιτέρω τη διαδικασία υποβολής των δηλώσεων.

Χωρίς ωράριο

Προσθέτει, δε, ότι το σύστημα «κολλάει» για πολλές ώρες καθημερινά. «Δεν γίνεται να εργαζόμαστε μόνο τις απογευματινές ώρες. Καταστρατηγείται το ωράριο των εργαζομένων. Από τη στιγμή που ολοκληρώνονται οι υπερωρίες των εργαζομένων, χρειάζεται να παρέλθουν 11 ώρες μέχρι το πρωί της επόμενης ημέρας», εξηγεί.

Μια επίσκεψη σε ΚΥΔ επιβεβαιώνει ότι οι ιδιοκτήτες ξενυχτούν για να καταχωρίσουν κάποιες δηλώσεις, οι οποίες, ωστόσο, δεν οριστικοποιούνται. Εύλογα, οι παραγωγοί ανησυχούν ότι θα χάσουν χρήματα από τις προβλεπόμενες αγροτικές ενισχύσεις. Οι εκπρόσωποι των ΚΥΔ αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού. Επιπλέον, αναφέρουν ότι δεν πραγματοποιήθηκε καμία εκπαίδευση για το νέο σύστημα και ότι η ενημέρωσή τους γίνεται μέσω τηλεδιασκέψεων.

Λάθη που πληρώνονται

Την εποχή της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης, οι εργαζόμενοι των ΚΥΔ καλούνται να καταχωρίζουν χειροκίνητα τα καρτελάκια για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, τα οποία οι παραγωγοί αποκολλούν από τα σακιά και προσκομίζουν στα ΚΥΔ. Εκεί, οι εργαζόμενοι τα σαρώνουν και καταχωρίζουν τα στοιχεία τους χειροκίνητα σε αρχεία Excel.

Εκπρόσωπος ΚΥΔ δηλώνει στην «ΥΧ» ότι, με ένα μη λειτουργικό σύστημα, οι αιτήσεις ξεκίνησαν στις 4 Αυγούστου και, μέσα στο χρονικό διάστημα που απομένει, το οποίο παραμένει άγνωστο, θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και οριστικοποιηθεί περισσότερες από 600.000 δηλώσεις συνολικά.

«Μας ζητούν σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να οριστικοποιήσουμε δηλώσεις, να κάνουμε έλεγχο λαθών, να γίνουν σωστά οι πληρωμές, γνωρίζοντας ότι ένα λάθος μπορεί να κοστίσει στην επιχείρηση που εργαζόμαστε αρκετές χιλιάδες ευρώ. Όσο μειώνεται ο χρόνος για τις δηλώσεις τόσο αυξάνονται τα προβλήματα. Για παράδειγμα, το 2025 η Δράση Π1-31.4 για τα Οικολογικά Σχήματα άνοιξε μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου, με συνέπεια πολλοί παραγωγοί να μείνουν απλήρωτοι, ενώ παλαιότερα άνοιγε και μετά τις 31 Δεκεμβρίου».

Verba volant (τα λόγια πετούν)

Το αλαλούμ με τις δηλώσεις και οι αλλαγές υπουργών εντείνουν τις ανησυχίες των αγροτών ότι φέτος θα χάσουν περισσότερα χρήματα. «Στη Θράκη υπάρχουν αγροτεμάχια που δεν πληρώθηκαν εξαιτίας του monitoring, γιατί οι παραγωγοί δεν έστειλαν σωστά τις φωτογραφίες», σημειώνει εργαζόμενος σε ΚΥΔ.

Προσθέτει ότι η Θράκη, οι Σέρρες και η Λάρισα διαθέτουν εκτεταμένες αροτραίες καλλιέργειες, με αποτέλεσμα ο φόρτος εργασίας να είναι πολύ μεγαλύτερος, τόσο λόγω της φύσης των καλλιεργειών όσο και εξαιτίας του πολυτεμαχισμού του κλήρου. «Δεν πρόκειται για ελαιόδεντρα που μένουν σταθερά», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ζητά, μάλιστα, κάθε φορά που ανακοινώνεται ο αριθμός των οριστικοποιημένων δηλώσεων καλλιέργειας, να δημοσιοποιούνται και τα στοιχεία ανά περιοχή, καθώς και ο αριθμός των στρεμμάτων.

Ποικίλα προβλήματα προκύπτουν και στις συναλλαγές μεταξύ των φορέων που υποβάλλουν Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης (ΕΑΕ) και των παραγωγών, επιτείνοντας τις καθυστερήσεις. Για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι στα ΚΥΔ καλούνται να εξηγούν στους παραγωγούς ότι πρέπει να υπογράψουν συμφωνητικό, σύμφωνα με τον νέο κανονισμό της ΑΑΔΕ.

Ανησυχία προκαλεί στους εκπροσώπους των ΚΥΔ και η ασάφεια που επικρατεί, καθώς και η εξάρτηση από προφορικές δεσμεύσεις. Ενδεικτικό είναι το ερώτημά τους για το αν μια γραπτή απάντηση μέσω της υπηρεσίας my1521 δεσμεύει την ΑΑΔΕ σε ενδεχόμενο έλεγχο. Η απάντηση που λαμβάνουν είναι η εξής: «Οι απαντήσεις μέσω my1521 έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν επίσημη έκφραση της θέσης της ΑΑΔΕ με δεσμευτικότητα έναντι όλων».