![](https://www.ypaithros.gr/wp-content/uploads/2022/12/agrotis-696x383.jpg)
Προς ολοκλήρωση βαίνουν οι φετινές σπορές στη Θεσσαλία, ενώ στη Β. Ελλάδα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με ορισμένες μόνο περιοχές να έχουν μείνει πίσω, λόγω των βροχοπτώσεων, που κατά τόπους καθυστέρησαν. Δεδομένη θεωρείται η άνοδος σε όλα τα σιτηρά, με αιχμή το σκληρό σιτάρι, ενώ οι περιορισμένοι για τη φετινή ζήτηση πιστοποιημένοι σπόροι σε κριθάρι και μαλακό σιτάρι έχουν εξαντληθεί.
Μεγάλη χαμένη για φέτος, σε ό,τι αφορά τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, είναι η ελαιοκράμβη, που έχασε πολλά στρέμματα στη Βόρεια Ελλάδα και στη Θεσσαλία. Παρ’ όλα αυτά, όσοι τολμηροί αποφάσισαν να επενδύσουν σε αυτή φαίνεται να δικαιώνονται, καθώς τα φυτρώματα είναι καλά, ενώ οι συνθήκες στην αγορά δίνουν περιθώριο για τιμές ακόμα και πάνω από τα 60 λεπτά.
Συμπληρωματικές σπορές ελέω βαμβακιού, λίγοι και… καλοί στην κράμβη
Ακόμα πιο ενισχυμένο αναμένεται να βγει φέτος το σκληρό σιτάρι, καθώς στους ενισχυτικούς παράγοντες που το «αβαντάρουν» προστέθηκε ακόμα ένας, δηλαδή η μη ικανοποιητική τιμή παραγωγού του βαμβακιού αυτή την περίοδο. Μετά το… limit up του Σεπτεμβρίου, το προϊόν εμφανίζεται κολλημένο κάτω από το όριο των 70 λεπτών.
Έτσι, αρκετοί παραγωγοί αποφάσισαν να σπείρουν επιπλέον σιτάρι σε χωράφια που είχαν κρατήσει για βαμβάκι. Ο γεωπόνος από τη Μαγνησία, Θανάσης Κούντριας, σχολίασε το γεγονός στην «ΥΧ»: «Εξαιτίας του αρνητικού κλίματος με την τιμή του βαμβακιού, οι παραγωγοί είτε έβαλαν σιτηρά σε χωράφια που προηγουμένως προόριζαν για βαμβάκι, είτε τα κράτησαν για να βάλουν καλαμπόκι».
Ο υπεύθυνος σπόρων της ADAMA για τη Β. Ελλάδα, γεωπόνος Σάββας Ενεπέκογλου, έδωσε τη μεγάλη εικόνα σε ό,τι αφορά τις σπορές. «Οι περισσότεροι έχουν ξεκινήσει να σπέρνουν ή οδεύουν προς το τέλος, ενώ σε κάποιες άλλες περιοχές μπήκαν αυτή την εβδομάδα, που ξεκίνησε να βρέχει, όπως για παράδειγμα στη Θράκη. “Ό,τι δώσαμε, δώσαμε” από σπόρο. Πλέον περιμένουμε μόνο κάποιες συμπληρωματικές παραγγελίες στα τελειώματα. Το δεδομένο είναι ότι η ελαιοκράμβη έχει πέσει φέτος δραματικά σε σχέση με πέρσι. Θα έλεγα σε κάποιες περιοχές η μείωση φτάνει ακόμα και το 70%. Από εκεί και πέρα, υπάρχει κόσμος που λέει ότι “κάτι δεν πάει καλά με το βαμβάκι”, κρατούσε κάποια στρέμματα, αλλά τελικά αποφάσισε να βάλει σιτάρι».
Τις παραπάνω εκτιμήσεις σε ό,τι αφορά την ελαιοκράμβη επιβεβαίωσε και ο πρόεδρος της εταιρείας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ» από τις Σέρρες, Οδυσσέας Γαβρανίδης, εκτιμώντας ότι η μείωση στην ελαιοκράμβη στην αναφερόμενη περιφερειακή ενότητα φτάνει το 50% σε σχέση με πέρσι.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι εκτιμήσεις του γεωπόνου και παραγωγού από το Κιλκίς, Σταύρου Στεφανίδη: «Όντως υπάρχει μείωση στην ελαιοκράμβη, αν και κατά τη γνώμη μου στην περιοχή μας δεν είναι το ίδιο μεγάλη με άλλες. Προσωπικά, έβαλα και φέτος τα ίδια στρέμματα. Αν έχεις προετοιμάσει το χωράφι σωστά, και με μια μικρή βροχή μπορείς να έχεις φύτρωμα».
Ο πρόεδρος της Αγροτικής Εταιρικής Σύμπραξης Θεσσαλονίκης (ΕΑΣΘ), Χρήστος Τσιχήτας, εκτίμησε ότι το σκληρό σιτάρι θα ανέβει φέτος, σε ένα ποσοστό περίπου 10%. Σε ερώτησή μας αν βγήκαν ξανά να σπείρουν οι παραγωγοί σε χωράφια που είχαν κρατήσει για βαμβάκι, μας απάντησε ότι «είναι νωρίς ακόμα για το βαμβάκι, έχουμε δρόμο ακόμα».
Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού ΘΕΣγη στη Λάρισα, Παναγιώτης Καλφούντζος, δήλωσε: «Εμείς έχουμε σχεδόν ολοκληρώσει τις σπορές. Στον συνεταιρισμό, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, θεωρώ ότι υπάρχει μια μείωση στις καλλιεργούμενες εκτάσεις ελαιοκράμβης γύρω στο 30%-40%. Άργησε να βρέξει και όσοι την επέλεξαν μέσα στον Νοέμβριο το έκαναν με ρίσκο. Ευτυχώς όμως για αυτούς έκανε βροχές και το ρίσκο απέδωσε. Από εκεί και πέρα, υπάρχει άνοδος στο σκληρό σιτάρι περίπου 15%, ενώ έχουν μπει και αρκετά ψυχανθή βίκοι και φακές. Ανεβασμένο είναι και το κριθάρι. Αυτές τις μέρες βγήκαν στα χωράφια ορισμένοι παραγωγοί, γιατί άλλαξαν γνώμη για γη που είχαν προηγουμένως κρατήσει για βαμβάκι».
Ο ίδιος εξέφρασε τον προβληματισμό του για όσα έχουν γνωστοποιηθεί για τη Νέα ΚΑΠ, ενώ σημείωσε ότι οι παραγωγοί δεν έχουν ενημερωθεί από το ΥΠΑΑΤ ικανοποιητικά για το τι πρέπει να κάνουν. Οι Θεσσαλοί αγρότες ευελπιστούν ότι αυτό θα αλλάξει, αρχής γενομένης από τη σημερινή επίσκεψη του υπουργού, Γ. Γεωργαντά, στη Νίκαια.
Ευκαιρίες φέτος σε μαλακό και ελαιούχους
Αυξημένο είναι φέτος το ενδιαφέρον και στο μαλακό σιτάρι, καθώς οι συνθήκες της αγοράς δίνουν περιθώρια για ικανοποιητικές τιμές παραγωγού. Στην Κοζάνη και στην Πτολεμαΐδα, ο παραγωγός Σωκράτης Βοϊτσίδης, που δραστηριοποιείται και στην αγορά των εφοδίων, μας είπε τα εξής: «Φέτος σε Κοζάνη και Πτολεμαΐδα μπορεί και να μπήκε διπλάσιο μαλακό συγκριτικά με πέρσι. Μια αιτία που του έδωσε ώθηση είναι ότι οι μύλοι κάνουν φέτος συμβόλαια στα 30 λεπτά. Με αυτό το δεδομένο, αλλά και ότι κάποιος μπορεί στην εξέλιξη της χρονιάς να πουλήσει σε ακόμα μεγαλύτερες τιμές, η καλλιέργεια ανέβηκε. Αντίθετα, ελαιοκράμβη δεν μπήκε σχεδόν καθόλου φέτος στην περιοχή».
Ενδιαφέρουσα ήταν η τοποθέτηση του γεωπόνου και ιδιοκτήτη καταστήματος εφοδίων από τη Λάρισα, Ιωάννη Χαρμπή, αναφορικά με το αυξημένο ενδιαφέρον του μαλακού σίτου σε παραγωγούς της Λάρισας: «Φέτος βλέπουμε αρκετούς παραγωγούς στη νότια Λάρισα να επιλέγουν για πρώτη φορά και το μαλακό σιτάρι, με το σκεπτικό ότι θα έχει ζήτηση λόγω και του πολέμου.
Ελαιοκράμβη δεν μπήκε, γιατί δεν έβρεξε όταν έπρεπε και αρκετοί παραγωγοί δεν είχαν προετοιμάσει τα χωράφια τους. Επιπλέον, τα κόστη είναι πολύ μεγάλα για την κράμβη σε σύγκριση με τα σιτηρά. Αρκετοί παραγωγοί σκέφτηκαν “γιατί να βάλω κράμβη και να ρισκάρω; Ας βάλω σιτάρι ή κριθάρι που θα έχω λογικά και αποδόσεις και ικανοποιητική τιμή, να έχω το κεφάλι μου ήσυχο”».
Και πρόσθεσε: «Η ζήτηση για τους ελαιούχους κινείται σε καλά επίπεδα, το ενεργειακό πρόβλημα θα παραμείνει για αρκετό διάστημα ακόμα. Επίσης γνωρίζουμε ότι οι γειτονικές μας χώρες, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία, έχουν προβλήματα στην καλλιέργεια φέτος. Με αυτά τα δεδομένα, θεωρώ ότι το προϊόν θα έχει τιμή».
Στο ερώτημα ποια θα μπορούσε να είναι φέτος αυτή η τιμή, μας απάντησε παραγωγός από τη Μαγνησία που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του: «Καλλιεργώ ελαιοκράμβη τα τελευταία χρόνια. Φέτος ήταν οριακή η σπορά γιατί χάθηκε ο Οκτώβριος. Το φυτό θα πρέπει να μπει στα κρύα και να σταυρώσει με συγκεκριμένα φύλλα, για να μην είναι ευάλωτο στην κακοκαιρία.
Πάντως φαίνεται μέχρι στιγμής ότι όλα θα πάνε καλά. Πέρσι η χρονιά ξεκίνησε με 42 λεπτά/κιλό ανοιχτή τιμή και τελικά πληρωθήκαμε μαζί με την εκκαθάριση στα 60. Επομένως, οι προσδοκίες μας για φέτος πάνε ακόμα ψηλότερα. Μην ξεχνάμε ότι από πέρσι τα κοστολόγια είναι σημαντικά αυξημένα, ιδιαίτερα στα λιπάσματα, για τα οποία υπάρχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια».
Εκτάσεις σιτηρών και ελαιοκράμβης
ανά περιφερειακή ενότητα (2021)
Σκληρό σιτάρι
Περιφερειακή Ενότητα |
Εκτάσεις (στρ.) |
Ανατ. Μακεδ. – Θράκης |
349.726 |
Κεντρικής Μακεδονίας |
702.226 |
Δυτικής Μακεδονίας |
193.629 |
Θεσσαλίας |
601.349 |
Στερεάς Ελλάδας |
172.592 |
Πελοποννήσου |
8.186 |
Δυτικής Ελλάδας |
653 |
Ηπείρου |
341 |
Κρήτης |
251 |
Βορείου Αιγαίου |
3.072 |
Νοτίου Αιγαίου |
2.680 |
Ιονίων Νήσων |
737 |
Αττικής |
9.144 |
ΣΥΝΟΛΟ |
2.044.586 |
Κριθάρι
Περιφερειακή Ενότητα |
Εκτάσεις (στρ.) |
Ανατ. Μακεδ. – Θράκης |
95.311 |
Κεντρικής Μακεδονίας |
294.343 |
Δυτικής Μακεδονίας |
132.509 |
Θεσσαλίας |
286.016 |
Στερεά Ελλάδας |
121.659 |
Πελοποννήσου |
25.118 |
Δυτικής Ελλάδας |
21.352 |
Ηπείρου |
2.560 |
Κρήτης |
32.458 |
Βορείου Αιγαίου |
59.320 |
Νοτίου Αιγαίου |
37.617 |
Ιονίων Νήσων |
750 |
Αττικής |
7.457 |
ΣΥΝΟΛΟ |
1.116.470 |
Μαλακό σιτάρι
Περιφερειακή Ενότητα |
Εκτάσεις (στρ.) |
Ανατ. Μακεδ. – Θράκης |
168.311 |
Κεντρικής Μακεδονίας |
378.127 |
Δυτικής Μακεδονίας |
225.915 |
Θεσσαλίας |
96.782 |
Στερεάς Ελλάδας |
17.391 |
Πελοποννήσου |
20.269 |
Δυτικής Ελλάδας |
6.716 |
Ηπείρου |
6.083 |
Κρήτης |
1.567 |
Βορείου Αιγαίου |
2.039 |
Νοτίου Αιγαίου |
3.958 |
Ιονίων Νήσων |
658 |
Αττικής |
607 |
ΣΥΝΟΛΟ |
928.423 |
Ελαιοκράμβη
Περιφερειακή Ενότητα |
Εκτάσεις (στρ.) |
Ανατ. Μακεδ. – Θράκης |
18.321 |
Κεντρικής Μακεδονίας |
45.057 |
Δυτικής Μακεδονίας |
45.042 |
Θεσσαλίας |
61.179 |
Στερεάς Ελλάδας |
20.417 |
ΣΥΝΟΛΟ |
190.016 |
Ποσά με στρογγυλοποίηση, Πηγή: OΠΕΚΕΠΕ
Απιστοποίητος ο πολύς σπόρος, αλλά με… ελαφρυντικάΠαρά το γεγονός ότι η ζήτηση σε κριθάρι και μαλακό σιτάρι εξάντλησε τα αποθέματα των εταιρειών, στο σκληρό σιτάρι η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η πλειονότητα των παραγωγών δεν προτίμησε τον πιστοποιημένο σπόρο. Γεωπόνος από τη Θεσσαλονίκη που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία ανέλυσε στην «ΥΧ» τα αίτια για την εξέλιξη αυτή: «Φέτος ο σπόρος στο σιτάρι έφτανε ακόμα και το ένα ευρώ/κιλό. Με τα κόστη όλα ιδιαίτερα αυξημένα, πετρέλαιο, λιπάσματα και σε κάποιες περιπτώσεις ρεύμα κ.λπ., ο αγρότης αποφάσισε να μην επιβαρυνθεί και για τους σπόρους. Η αύξηση φέτος στην τιμή φτάνει τα 20 λεπτά. Δεν τη θεωρούμε αδικαιολόγητη, καθώς σχετίζεται με την τιμή με την οποία πούλησαν οι σποροπαραγωγοί. Δηλαδή οι αγρότες δεν μας έλεγαν “μα γιατί τον πήγατε εκεί τον σπόρο;”, όμως τελικά αποφάσιζαν να μην τον επιλέξουν», εξήγησε. |