Εκτιμήσεις για αύξηση 18% στα αγροτικά εμπορεύματα και 14% στα λιπάσματα από την Παγκόσμια Τράπεζα

Αύξηση άνω του 10% στις τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων και 14% στα λιπάσματα προβλέπει η Παγκόσμια Τράπεζα – Κίνδυνος νέας επισιτιστικής κρίσης από τον συνδυασμό πολεμικών συγκρούσεων και ακραίων καιρικών φαινομένων

Νέες πιέσεις στο κόστος παραγωγής και στις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων αναμένεται να προκαλέσουν οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι διαταραχές στις εμπορευματικές μεταφορές και οι δυσμενείς κλιματικές συνθήκες. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για τις αγορές εμπορευμάτων, οι διεθνείς τιμές των αγροτικών προϊόντων προβλέπεται να αυξηθούν περισσότερο από 10% το 2026, ενώ για τα λιπάσματα η αντίστοιχη άνοδος εκτιμάται στο 14%.

Η συνολική εικόνα στις διεθνείς αγορές παραμένει ανησυχητική, καθώς η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι οι τιμές των εμπορευμάτων θα καταγράψουν συνολική αύξηση 23% μέσα στο 2026. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η άνοδος του ενεργειακού κόστους και οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ πρόσθετες πιέσεις ασκούν τα προβλήματα στη διακίνηση σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

Ειδικότερα, οι τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων αναμένεται να αυξηθούν λίγο περισσότερο από 10% φέτος, ενώ το 2027 προβλέπεται νέα άνοδος άνω του 7%. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η σωρευτική αύξηση σε διάστημα δύο ετών θα προσεγγίσει το 18%.

Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τα λιπάσματα, με τις τιμές τους να αναμένεται να αυξηθούν κατά 14% το 2026, κυρίως εξαιτίας της ανατίμησης της ουρίας. Για το 2027 εκτιμάται ότι θα επιστρέψουν στα επίπεδα του 2025.

Στο επίκεντρο οι μεταφορές σιτηρών και το Ελ Νίνιο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς οι εχθροπραξίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εξακολουθούν να δημιουργούν εμπόδια στις μεταφορές σιτηρών, επηρεάζοντας την προσφορά και τις διεθνείς τιμές.

Την ίδια στιγμή, η πιθανότητα εκδήλωσης του ισχυρότερου φαινομένου Ελ Νίνιο από το 1950 προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας για την παγκόσμια αγροτική παραγωγή. Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί ότι ο συνδυασμός ακραίων καιρικών συνθηκών, νέων διαταραχών στις εξαγωγές σιτηρών, κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και συνεχιζόμενων ζημιών στις ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές των τροφίμων 12% υψηλότερα από τις βασικές προβλέψεις.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει επισιτιστική κρίση αντίστοιχη με εκείνη των αρχών της δεκαετίας του 2010, όταν περισσότεροι από 40 εκατ. άνθρωποι οδηγήθηκαν επιπλέον σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.

Ακριβότερη ενέργεια και μέταλλα

Οι πιέσεις στον αγροτικό τομέα συνδέονται άμεσα και με την πορεία των ενεργειακών τιμών. Το ενεργειακό κόστος αυξήθηκε κατά 32% το 2026, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, ενώ η τιμή του πετρελαίου Brent εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 92 δολάρια το βαρέλι.

Παράλληλα, οι τιμές των μετάλλων προβλέπεται να αυξηθούν κατά 25%, με το αλουμίνιο, τον χαλκό και τον κασσίτερο να καταγράφουν νέα ρεκόρ. Αύξηση κατά 40% αναμένεται και στα πολύτιμα μέταλλα, λόγω της στροφής των επενδυτών προς ασφαλή επενδυτικά καταφύγια.

Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι συνολικές τιμές των εμπορευμάτων θα υποχωρήσουν κατά 7% το 2027. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι νέες γεωπολιτικές και κλιματικές αναταράξεις ενδέχεται να διατηρήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, με άμεσες συνέπειες τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές.