Η Κομισιόν θέλει έως το 2035 το 35% των πρωτεϊνούχων ζωοτροφών να παράγονται στην ΕΕ
Από το 25% το 2025 στο 35% το 2035: Αυτός είναι ο στόχος που θέλει να πιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις παραγόμενες πρωτεϊνούχες ζωοτροφές εντός της ΕΕ. Σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση από αξιωματούχο της Κομισιόν προς δημοσιογράφους του αγροτικού ρεπορτάζ, μεταξύ των οποίων και του ypaithros.gr, η στρατηγική για τον κτηνοτροφικό τομέα (EU Livestock Strategy), που παρουσίασε χτες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περιλαμβάνει τον παραπάνω στόχο, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση του τομέα από τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταραχές.
Η στρατηγική, η πρώτη του είδους της, καθορίζει δράσεις που, σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση, «θα βοηθήσουν τους κτηνοτρόφους να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, καθώς και τις προκλήσεις της αγοράς. Αυτό το μακρόπνοο όραμα αναγνωρίζει τον ουσιαστικό ρόλο της βιώσιμης κτηνοτροφίας στο μέλλον της Ευρώπης για την προστασία της επισιτιστικής ασφάλειας της ηπείρου και τη στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων σε όλη τους την πολυμορφία».
Η αξιωματούχος τη χαρακτήρισε ως στρατηγική «5 αστέρων», όπου κάθε αστέρι αντιστοιχεί σε μία από τις ακόλουθες πέντε προτεραιότητες:
1. Ένας ανθεκτικός κτηνοτροφικός τομέας προετοιμασμένος για την κρίση. Η Επιτροπή ενισχύει την ετοιμότητα για τη μείωση της έκθεσης σε κινδύνους και τη δυνατότητα των γεωργών να ανακάμπτουν ταχύτερα μετά την κρίση. Θα ενισχύσει τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου και θα διερευνήσει ένα νέο σύστημα ασφάλισης και αντασφάλισης. Θα στηρίξει, επίσης, τα κράτη μέλη στη διαχείριση των επιπτώσεων των νόσων των ζώων για την ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης ανίχνευσης και της έγκαιρης δράσης. Οι επενδύσεις στην ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και στη μείωση των εξαρτήσεων από τις εισαγωγές εξακολουθούν να αποτελούν βασική προτεραιότητα.
2. Ένας ανταγωνιστικός κτηνοτροφικός τομέας – στην ΕΕ και παγκοσμίως. Η Επιτροπή θα εργαστεί για την τόνωση της κερδοφορίας και της υιοθέτησης της καινοτομίας, καθώς και για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας, ώστε ο τομέας να μπορέσει να ευδοκιμήσει. Εκτός από τον σημαντικό ρόλο του μελλοντικού προϋπολογισμού της ΕΕ, η Επιτροπή θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η πρόσβαση σε χρηματοδότηση μπορεί να διευκολύνει τη μετάβαση σε συστήματα χωρίς κλωβούς και να στηρίξει τις διαδικασίες αδειοδότησης, την κυκλικότητα, τη βιοοικονομία και την αξιοποίηση της βιομάζας. Επιπλέον, με τη δικαιοσύνη στο επίκεντρο της στρατηγικής, θα επικεντρωθεί στο δίκαιο εισόδημα των γεωργών και στη διασφάλιση της διεθνούς αμοιβαιότητας. Για να επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή θα εργαστεί για τη μεγαλύτερη ευθυγράμμιση των προτύπων παραγωγής, ιδίως όσον αφορά την καλή μεταχείριση των ζώων, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Θα ενισχυθούν επίσης οι προσπάθειες για την προώθηση νέων ευκαιριών στην αγορά μέσω της διπλωματίας στον αγροδιατροφικό τομέα.
3. Ένας βιώσιμος κτηνοτροφικός τομέας. Δεδομένης της ποικιλομορφίας της κτηνοτροφίας σε όλες τις περιφέρειες, η στρατηγική θα προωθήσει μια προσαρμοσμένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων βιωσιμότητας. Προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της καλής μεταχείρισης των ζώων μέσω στοχευμένων αναθεωρήσεων για τις όρνιθες ωοπαραγωγής, τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής και τους χοίρους, οι οποίες θα βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία και θα συνοδεύονται από επαρκείς μεταβατικές περιόδους και οικονομική στήριξη. Επιπλέον, η ΕΕ θα αναπτύξει εναρμονισμένες μεθόδους για τον υπολογισμό των εκπομπών ζωικού κεφαλαίου σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης, τις πρακτικές μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών και τη βιώσιμη κυκλοφορία των πόρων. Θα ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ γεωργών και παραγωγών και θα στηρίξει τη βιωσιμότητα και τους κοινωνικοοικονομικούς στόχους του τομέα.
4. Ένας κτηνοτροφικός τομέας κατάλληλος για όλες τις εκμεταλλεύσεις και τις περιφέρειες. Ο δεσμός μεταξύ της κτηνοτροφίας και της επικράτειας είναι ουσιαστικός, καθώς η κτηνοτροφία παρέχει οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη στις αγροτικές περιοχές. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για ένα σχέδιο επαναφοράς της βιώσιμης ζωικής παραγωγής σε ευάλωτες περιοχές, ιδίως σε εκείνες που διατρέχουν κίνδυνο εγκατάλειψης, με την υποστήριξη ενός Παρατηρητηρίου Γης και τη στήριξη των δημογραφικών πολιτικών της ΕΕ. Επίσης, θα αναπτύξει έναν χάρτη πορείας για τα σφαγεία χαμηλής δυναμικότητας και/ή τα κινητά σφαγεία, συμβάλλοντας στην προώθηση τοπικά ολοκληρωμένων αξιακών αλυσίδων για τα ζώα, στη μείωση της μεταφοράς ζώων και στην αναγέννηση των τοπικών οικονομιών.
5. Αριστεία στην κτηνοτροφική παραγωγή. Η ποιότητα αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα της Ευρώπης. Η Επιτροπή θα καταστήσει την αριστεία της ΕΕ στην παραγωγή πιο ορατή και ικανοποιητική μέσω της ενισχυμένης επισήμανσης της προέλευσης και της αναγνώρισης της ποιότητας στην ΕΕ. Θα αναπτύξει ένα ευρωπαϊκό σύστημα αριστείας για την καλύτερη αξιοποίηση των υψηλότερων προτύπων, της βιωσιμότητας και των ειδικών χαρακτηριστικών παραγωγής. Επιπλέον, θα προωθήσει βιώσιμα κτηνοτροφικά προϊόντα της ΕΕ μέσω ειδικών πολιτικών προώθησης, γεωγραφικών ενδείξεων, της εκστρατείας «Buy European» και συστημάτων βιολογικής παραγωγής.
Ζωοτροφές
Η στρατηγική για την κτηνοτροφία συνοδεύεται από σχέδιο δράσης για τις πρωτεϊνούχες ζωοτροφές. Από κοινού, οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής επισιτιστικής ασφάλειας και στη συμβολή σε ένα ισχυρότερο, ανθεκτικότερο και πιο στρατηγικό ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό σύστημα. Το σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες αποσκοπεί επίσης στην αύξηση της προσφοράς και της χρήσης πρωτεϊνών που παράγονται στην ΕΕ. Το 2025, μόνο το 25 % των πρωτεϊνών από ελαιούχους σπόρους και πρωτεϊνούχες καλλιέργειες προερχόταν από την ΕΕ. Το σχέδιο αποσκοπεί στην αύξηση του μεριδίου στο 35 % έως το 2035. Η Επιτροπή θα στηρίξει την ευρωπαϊκή παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών και θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των πρωτεϊνών που παράγονται στην ΕΕ. Αναγνωρίζοντας τους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των αλυσίδων αξίας των τροφίμων, των ζωοτροφών, της ενέργειας και της βιομηχανίας, θα ενθαρρύνει επίσης την καινοτομία, τις επενδύσεις, τη διαφοροποιημένη διατροφή και τη βελτίωση της παρακολούθησης των εξαρτήσεων από τις πρωτεΐνες.
Ο ρόλος της κτηνοτροφίας στην ευρωπαϊκή οικονομία
Η κτηνοτροφία είναι ένας ποικιλόμορφος και πολύπλοκος τομέας που αντιπροσωπεύει περίπου το 40 % της γεωργικής προστιθέμενης αξίας της ΕΕ και παράγει ετήσιο κύκλο εργασιών ύψους 400 δισ. ευρώ. Έχει ισχυρό κοινωνικό και εδαφικό αντίκτυπο, καθώς απασχολεί περίπου 7 εκατομμύρια άτομα σε 4 εκατομμύρια γεωργικές εκμεταλλεύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, συχνά σε περιοχές με λίγες άλλες οικονομικές ευκαιρίες. Ο τομέας παρέχει υψηλής ποιότητας πρωτεΐνες και αναδεικνύει την ευρωπαϊκή αριστεία παγκοσμίως, με ορισμένα από τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας στον κόσμο.
ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ COPA-COCEGA ΚΑΙ WWF
COPA-COGECA: Θα παραδώσει η Επιτροπή αποτελέσματα πριν τελειώσει ο χρόνος;
Οι Copa και Cogeca χαιρετίζουν την ανανεωμένη πολιτική αναγνώριση του στρατηγικού ρόλου της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας και της παραγωγής πρωτεϊνούχων ζωοτροφών. Ωστόσο, καθώς η παρούσα Επιτροπή πλησιάζει ήδη στο μέσο της θητείας της, οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι υπερβολικά πολλά στοιχεία παραμένουν κάτι λίγο περισσότερο από δηλώσεις προθέσεων ή στερούνται της επιχειρησιακής και τεχνικής σαφήνειας που απαιτείται για αποτελεσματική εφαρμογή.
Οι δύο στρατηγικές σηματοδοτούν πρωτίστως μια σημαντική αλλαγή τόνου. Μετά από χρόνια κατά τα οποία η κτηνοτροφία παρουσιαζόταν υπερβολικά συχνά ως μέρος του προβλήματος, η Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον τη συμβολή της στην επισιτιστική ασφάλεια, στη ζωτικότητα της υπαίθρου, στην κυκλική οικονομία και στην παραγωγή υψηλής ποιότητας πρωτεϊνών και ανανεώσιμης ενέργειας.
Η Επιτροπή αναγνωρίζει, επίσης, τους κινδύνους που συνδέονται με την αποδυνάμωση του ευρωπαϊκού ζωικού κεφαλαίου, τη σημασία της κυκλικότητας των θρεπτικών στοιχείων, την αξιοποίηση της κοπριάς και των ζωικών υποπροϊόντων, καθώς και την ανάγκη αντιμετώπισης των διαδικασιών αδειοδότησης και της Οδηγίας για τα Νιτρικά. Όλα αυτά είναι ζητήματα που ο αγροτικός τομέας θέτει εδώ και πολλά χρόνια.
Αντίστοιχα, η Στρατηγική για τις Πρωτεΐνες ορθά εντοπίζει την ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της μείωσης της εξάρτησής της από εισαγόμενες πρωτεϊνούχες ζωοτροφές, με βάση στόχους που φαίνονται ρεαλιστικοί και επιτεύξιμοι έως το 2035. Η αναγνώριση του ρόλου που διαδραματίζουν οι Ευρωπαίοι αγρότες στην ανάπτυξη βιώσιμης παραγωγής πρωτεϊνών και ο στόχος της διαφοροποίησης των πηγών πρωτεΐνης αποτελούν σημαντικά βήματα προς τα εμπρός.
Ωστόσο, και οι δύο στρατηγικές παραμένουν σε μεγάλο βαθμό επικεντρωμένες σε αξιολογήσεις, παρακολούθηση και συγκριτική αποτίμηση, ενώ ακόμη και μια προσεκτική ανάγνωση των παραρτημάτων καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό συγκεκριμένων δράσεων ή μέτρων που θα μπορούσαν να προσφέρουν απτή ανακούφιση στους αγρότες στην πράξη.
Για παράδειγμα, η Στρατηγική για την Κτηνοτροφία περιλαμβάνει αναφορές στην αξιοποίηση της κοπριάς και στον κίνδυνο αποδυνάμωσης των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, αλλά δεν προτείνει σαφείς δράσεις για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Το Σχέδιο για τις Πρωτεΐνες αναγνωρίζει τον ρόλο των βιοκαυσίμων και της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας, αλλά δεν διευκρινίζει αν θα δοθεί ευελιξία ως προς το ανώτατο όριο του 7% για τα βιοκαύσιμα που παράγονται από καλλιέργειες. Στο πεδίο της έρευνας, η ανακοίνωση στερείται μιας ισχυρής, συντονισμένης στρατηγικής, καθώς δεν προβλέπει ένα μακροπρόθεσμο, κεντρικά οργανωμένο και εξορθολογισμένο πρόγραμμα που θα καθοδηγεί την καινοτομία στις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, αλλά βασίζεται αντιθέτως σε ένα κατακερματισμένο και ασυνεχές σύνολο έργων του Horizon Europe.
Η Στρατηγική για την Κτηνοτροφία γίνεται σημαντικά πιο συγκεκριμένη όσον αφορά την καλή μεταχείριση των ζώων. Η ανακοινωθείσα σταδιακή κατάργηση των κλωβών, με νομοθετικές προτάσεις που αναμένονται έως το τέλος του 2026 για τις όρνιθες ωοπαραγωγής και τα κοτόπουλα κρεατοπαραγωγής και έως το 2027 για τον τομέα των χοίρων, είναι αναμφίβολα μία από τις λίγες πραγματικά συγκεκριμένες δράσεις που περιλαμβάνονται στη Στρατηγική. Ωστόσο, ενώ η Επιτροπή αναγνωρίζει το σημαντικό επενδυτικό κόστος που συνδέεται με αυτές τις μεταβάσεις, δεν παρέχει έναν αξιόπιστο οδικό χάρτη για τη χρηματοδότησή τους. Οι αγρότες βρίσκονται για ακόμη μία φορά αντιμέτωποι με μελλοντικές υποχρεώσεις, ενώ η στήριξη περιορίζεται σε αναφορές σε ένα «πιθανό ειδικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τον κτηνοτροφικό τομέα» και σε άλλες πιθανές επιλογές χρηματοδότησης. Οι Copa και Cogeca θα ανέμεναν ένα σαφές επενδυτικό σχέδιο, υποστηριζόμενο από συγκεκριμένες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις και ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, αντί για νέες υποσχέσεις περί διερεύνησης λύσεων αργότερα.
Σε αυτό το στάδιο, είναι δύσκολο να διατυπωθεί οριστική αξιολόγηση των δύο στρατηγικών. Το κατά πόσο θα αποδειχθούν πραγματικά στρατηγικές θα εξαρτηθεί τελικά από το πώς θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένη δράση και από το πώς θα συνδεθούν με τις εν εξελίξει συζητήσεις για την ΚΑΠ και το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, όπου η επαρκής και κοινή στήριξη του τομέα σε επίπεδο ΕΕ υπονομεύεται σημαντικά.
Για τις Copa και Cogeca, αυτή η φιλοδοξία μπορεί να υλοποιηθεί μόνο εφόσον συνοδευτεί από συγκεκριμένα νομοθετικά και χρηματοδοτικά μέτρα. Αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων προτεραιοτήτων, μια νομοθετική πρωτοβουλία για την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης αγροτικών έργων, ως μέρος μιας ευρύτερης επανεξέτασης του πλαισίου της ενωσιακής νομοθεσίας για τη φύση· μια ρεαλιστική αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Νιτρικά· μια φιλόδοξη και επαρκώς χρηματοδοτούμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική, συμπεριλαμβανομένων των συνδεδεμένων ενισχύσεων όπου ενδείκνυται· μια συνεκτική εμπορική πολιτική που θα προστατεύει αποτελεσματικά τον αγροτικό τομέα· μια πραγματική μακροπρόθεσμη στρατηγική για την έρευνα και την καινοτομία στην παραγωγή φυτικών πρωτεϊνών· και ειδικούς πόρους για την προώθηση των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων, σε μια περίοδο κατά την οποία προωθούνται σημαντικές περικοπές στον προϋπολογισμό της ενωσιακής πολιτικής προώθησης.
Βρισκόμαστε πλέον σχεδόν στα μισά της θητείας αυτής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεδομένου του χρόνου που απαιτείται για τις διαβουλεύσεις εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, είναι πλέον επιτακτική ανάγκη να περάσουμε από το στάδιο των προθέσεων στο στάδιο της δράσης, εάν θέλουμε να δούμε τα πρώτα μέτρα κοινής λογικής να υλοποιούνται πριν από το τέλος αυτής της θητείας.
WWF: Η Στρατηγική για την Κτηνοτροφία προσφέρει πρόχειρα μπαλώματα, όχι λύσεις
Δυστυχώς, η Στρατηγική αντιμετωπίζει το σημερινό μοντέλο εντατικής κτηνοτροφίας χωρίς να αμφισβητεί την οικονομική και περιβαλλοντική του μη βιωσιμότητα. Δεν προσφέρει ένα σαφές όραμα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και ενθαρρύνει μόνο διστακτικά μελλοντικά βιώσιμες αγροοικολογικές προσεγγίσεις, όπως η εκτατική βόσκηση και η μικτή γεωργοκτηνοτροφία, οι οποίες έχουν αποδεδειγμένα θετικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, το κλίμα, το έδαφος και το νερό.
«Η Στρατηγική για την Κτηνοτροφία διαβάζεται σαν να τροφοδοτήθηκε ένα ελαττωματικό chatbot τεχνητής νοημοσύνης με μια συλλογή από λέξεις-κλειδιά και τις μετέτρεψε σε κείμενο οράματος. Εξυμνεί τα δυνατά σημεία του ευρωπαϊκού κτηνοτροφικού τομέα, προωθεί τεχνολογικές λύσεις και αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει τη θεμελιώδη πρόκληση: ένα εντατικό μοντέλο κτηνοτροφίας που υπερβαίνει τα περιβαλλοντικά όρια, συγκεντρώνει την παραγωγή σε λίγες περιοχές και αφήνει πολλούς αγρότες να παλεύουν για να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα», δήλωσε η Laurence Modrego, Ανώτερη Υπεύθυνη Πολιτικής για τη Βιώσιμη Γεωργία και τα Τρόφιμα στο WWF.
Η στρατηγική αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει τη μη βιωσιμότητα του εντατικού κτηνοτροφικού μοντέλου της Ευρώπης, το οποίο προκαλεί περιβαλλοντικές και κλιματικές επιπτώσεις, ενώ συχνά αφήνει τους αγρότες χωρίς δίκαιο εισόδημα. Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή δεν αναγνωρίζει την ανάγκη για μια σημαντική μετάβαση στον τομέα, αλλά αντίθετα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα οφέλη της βόσκησης και στην ανταγωνιστικότητα της κτηνοτροφικής βιομηχανίας της ΕΕ σε σύγκριση με τον υπόλοιπο κόσμο.
Στο μεταξύ, οι θετικές για τη φύση προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένης της βιολογικής γεωργίας, της εκτατικής βόσκησης και των μικτών συστημάτων φυτικής και ζωικής παραγωγής, λαμβάνουν μόνο περιορισμένη στήριξη, χωρίς να προτείνονται περαιτέρω δράσεις πέρα από τα ανεπαρκή κίνητρα που περιλαμβάνονται στην πρόταση για την Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2027.
Η πρόταση της Επιτροπής να διευκολύνει τις μεταφορές θρεπτικών στοιχείων από πλεονασματικές σε ελλειμματικές περιοχές αναδεικνύει μια χαμένη ευκαιρία να αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες του προβλήματος. Η εντατική κτηνοτροφική παραγωγή παραμένει υπερβολικά συγκεντρωμένη σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης και αποσυνδεδεμένη από τη φέρουσα ικανότητα της γης. Η στρατηγική αυτή στερείται ενός συγκεκριμένου σχεδίου για μια εδαφικά προσανατολισμένη προσέγγιση της κτηνοτροφίας, με επίκεντρο το κλείσιμο των κύκλων θρεπτικών στοιχείων στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ώστε να αποφεύγονται οι απώλειες, την προτεραιοποίηση της διαφοροποίησης και της κυκλικότητας σε επίπεδο εκμετάλλευσης και την προώθηση μικτών συστημάτων φυτικής και ζωικής παραγωγής.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ουσιαστικά ρίχνει νερό στον καπνό, αφήνοντας τη φωτιά να καίει. Αντί να αντιμετωπίσει τις υπερβολικές πυκνότητες ζωικού κεφαλαίου, η Στρατηγική για την Κτηνοτροφία διαιωνίζει το εντατικό παραγωγικό μοντέλο, προτείνοντας τη μεταφορά των πλεονασμάτων θρεπτικών στοιχείων αλλού, αντί της μείωσής τους στην πηγή», υπογράμμισε η Modrego.
Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη μείωση των εκπομπών μέσω τεχνολογικών λύσεων. Δυστυχώς, αυτές δεν θα επιτύχουν τη συστημική αλλαγή που απαιτείται για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών και κλιματικών επιπτώσεων του τομέα.
Σε πιο θετικό τόνο, η Επιτροπή θα εξετάσει τη δημιουργία ενός ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου για τη στήριξη της μετάβασης του κτηνοτροφικού τομέα προς υψηλότερα επίπεδα βιωσιμότητας και καλής μεταχείρισης των ζώων, αν και παραμένει ασαφής ως προς τους στόχους και τον σχεδιασμό του.
