Κολομβία: Βοδινό με ταυτότητα για την προστασία του Αμαζονίου

Νέους κανόνες για την ιχνηλασιμότητα των βοοειδών θεσπίζει η Κολομβία, επιχειρώντας να περιορίσει τη σύνδεση της κτηνοτροφίας με την αποψίλωση του Αμαζονίου. Ο νέος νόμος, που ψηφίστηκε τον Ιούνιο, προβλέπει τη δημιουργία συστήματος παρακολούθησης των ζώων από τη γέννηση έως τη σφαγή και την αγορά, ενώ απαιτεί από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα να διασφαλίζουν ότι οι εφοδιαστικές αλυσίδες τους δεν συνδέονται με αποψιλωμένες εκτάσεις.
Η κτηνοτροφία εκτιμάται ότι ευθύνεται για περίπου το 80% της αποψίλωσης στον Αμαζόνιο. Έρευνες περιβαλλοντικών οργανώσεων έχουν εντοπίσει περιπτώσεις βοοειδών που εκτρέφονταν παράνομα μέσα σε εθνικά πάρκα της Κολομβίας, ενώ έχουν καταγραφεί και αγορές κρέατος από σούπερ μάρκετ που συνδέονταν με τέτοιες εκμεταλλεύσεις.
Στο πλαίσιο του νέου νόμου, οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν μέσα αναγνώρισης των ζώων, όπως ενώτια και ηλεκτρονικά τσιπ, ώστε να καταγράφεται η διαδρομή τους σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Παράλληλα, προβλέπονται πιστοποιητικά για προϊόντα που προέρχονται από αλυσίδες χωρίς αποψίλωση.
Δύο χρόνια για την εφαρμογή
Η Κολομβία έχει θέσει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή του συστήματος. Μέσα στους επόμενους έξι μήνες θα πρέπει να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες λειτουργίας των συστημάτων ιχνηλασιμότητας, ενώ σε διάστημα 18 μηνών θα πρέπει να ενοποιηθούν οι βάσεις δεδομένων των εμπλεκόμενων φορέων.
Μέσα σε δύο χρόνια προβλέπεται η εφαρμογή διαδικασιών δέουσας επιμέλειας σε σφαγεία, δημοπρατήρια βοοειδών, εμπόρους και εξαγωγείς ζώντων ζώων.
Το χρονοδιάγραμμα χαρακτηρίζεται απαιτητικό από τον Κρις Μόι, ειδικό για τη Λατινική Αμερική της Environmental Investigation Agency (EIA). Όπως σημειώνει, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της κυβέρνησης και την πολιτική βούληση για την εφαρμογή του νόμου. Παράλληλα, η πτώση του κόστους των τεχνολογιών ιχνηλασιμότητας και ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των φορέων καθιστά πιο ρεαλιστική την επίτευξη των στόχων.
Η Κολομβία κινείται ταχύτερα από τη Βραζιλία, όπου βρίσκεται το 88% περίπου του κοπαδιού βοοειδών του Αμαζονίου. Η Βραζιλία έχει εθνικό σχέδιο για την υποχρεωτική σήμανση και την παρακολούθηση των μετακινήσεων των ζώων, με πλήρη εφαρμογή που προβλέπεται έως το 2032.
Καθυστερεί η Βραζιλία
Η πολιτεία Παρά είχε ανακοινώσει ότι θα επιταχύνει την εφαρμογή του συστήματος, όμως αργότερα η έναρξη μετατέθηκε για το τέλος του 2030, μετά τις αντιδράσεις των κτηνοτρόφων. Παράλληλα, πιλοτικά προγράμματα ιχνηλασιμότητας βρίσκονται σε εξέλιξη σε Μάτο Γκρόσο, Τοκαντίνς, Ρίο Γκράντε ντο Σουλ και Σάο Πάολο.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί εθνική πλατφόρμα που θα συνδέει τα επιμέρους πολιτειακά συστήματα. Παράλληλα, προωθούνται δράσεις με μικρούς παραγωγούς, ώστε η αύξηση της παραγωγικότητας να συνδυαστεί με την προστασία των δασών.
Καθυστερεί, επίσης, πρόγραμμα που προβλέπει τη συμμετοχή των τραπεζών στην προσπάθεια περιορισμού της παράνομης αποψίλωσης. Οι τράπεζες θα ζητούν από επιχειρήσεις επεξεργασίας κρέατος αποδείξεις ότι τα βοοειδή που αγοράζουν δεν προέρχονται από περιοχές παράνομης αποψίλωσης, ως προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση.
Κινήσεις από τις επιχειρήσεις
Την ίδια ώρα, ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου έχουν προχωρήσει σε δικές τους πρωτοβουλίες. Η Marfrig ανακοίνωσε ότι έχει επιτύχει πλήρη ιχνηλασιμότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας βοοειδών της στη Βραζιλία, συμπεριλαμβανομένων άμεσων και έμμεσων προμηθευτών. Η εταιρεία χρησιμοποιεί δορυφορική παρακολούθηση και γεωχωρικά δεδομένα και αποκλείει από νέες αγορές προμηθευτές που δεν συμμορφώνονται, μέχρι να ληφθούν διορθωτικά μέτρα.
Σύμφωνα με την εταιρεία, μεταξύ 15% και 20% των προμηθευτών της έχουν αποκλειστεί κάποια στιγμή από το σύστημα, ενώ σχεδόν 4.500 εκμεταλλεύσεις έχουν επανενταχθεί μετά τη συμμόρφωσή τους.
Η JBS έχει επίσης στηρίξει την εφαρμογή της ιχνηλασιμότητας, παρέχοντας δύο εκατομμύρια ηλεκτρονικά ενώτια σε μικρούς κτηνοτρόφους στην Παρά. Ωστόσο, η εταιρεία εγκατέλειψε τον Ιούνιο τον στόχο της για τις εκπομπές Scope 3 από τους προμηθευτές της, επικαλούμενη τις δυσκολίες παρακολούθησης των έμμεσων εκπομπών. Στο λιανεμπόριο, η Carrefour έχει δεσμευθεί για βοδινό κρέας χωρίς αποψίλωση σε όλες τις εμπορικές της επωνυμίες, ενώ άλλες αλυσίδες έχουν δεχθεί κριτική από περιβαλλοντικές οργανώσεις για τις πηγές από τις οποίες προμηθεύονται κρέας.
Η ιχνηλασιμότητα μετατρέπεται έτσι σε βασικό εργαλείο για τον έλεγχο της προέλευσης του βοδινού κρέατος και τη σύνδεση της παραγωγής με την προστασία των δασών. Κολομβία, Βραζιλία και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής κινούνται πλέον προς συστήματα που επιδιώκουν να καταστήσουν την προέλευση κάθε ζώου και προϊόντος περισσότερο διαφανή.








