Κομισιόν: Νέα στρατηγική προσέγγιση για την έρευνα και την καινοτομία στον αγροδιατροφικό τομέα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε στις 8 Σεπτεμβρίου νέα Στρατηγική Προσέγγιση για την Έρευνα και την Καινοτομία με στόχο μια πιο ανταγωνιστική, ανθεκτική και βιώσιμη γεωργία, δασοκομία, ύπαιθρο και αγροδιατροφικά συστήματα στην Ευρώπη. Η νέα στρατηγική συγκεντρώνει δύο αλληλένδετα πλαίσια, τα οποία θα καθορίσουν την κατεύθυνση της μελλοντικής ευρωπαϊκής έρευνας και καινοτομίας στον αγροδιατροφικό τομέα: το AgRI 2040, με επίκεντρο τη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές, και το Food 2040, το οποίο αφορά τα συστήματα τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.
Στόχος της Κομισιόν είναι να ενισχύσει ολόκληρο το οικοσύστημα καινοτομίας, από την έρευνα και την ανάπτυξη μιας νέας ιδέας έως την εφαρμογή της στο χωράφι και την είσοδό της στην αγορά. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, πλέον, στις πραγματικές ανάγκες των χρηστών και στην επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, αγρότες, δασοκόμοι, ερευνητές, επιχειρήσεις και άλλοι φορείς θα καλούνται να συνεργάζονται για τη συνδημιουργία, τη δοκιμή και την επίδειξη λύσεων σε πραγματικές συνθήκες. Η προσέγγιση αυτή αναμένεται να διευκολύνει και τις startups, τις scaleups και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να μεταφέρουν καινοτόμες λύσεις από το στάδιο της ανάπτυξης πιο κοντά στην αγορά.
Από το εργαστήριο στην πράξη
Η νέα στρατηγική επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της επιστημονικής έρευνας και της πρακτικής εφαρμογής. Όπως επισημαίνει ο επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων Christophe Hansen, η έρευνα και η καινοτομία μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο καλλιεργούνται οι εκτάσεις και διαχειρίζονται οι αγροτικές περιοχές, μέσα από λύσεις όπως καλλιέργειες πιο ανθεκτικές στην ξηρασία και στις ακραίες θερμοκρασίες, ταχύτερη ανίχνευση ασθενειών, πιο βιώσιμη φυτοπροστασία και ψηφιακά εργαλεία για αποδοτικότερη χρήση του νερού και άλλων πόρων.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με την Επιτροπή, είναι οι καινοτομίες να μην παραμένουν στο εργαστήριο, αλλά να δοκιμάζονται και να προσαρμόζονται στις τοπικές συνθήκες, ώστε να μπορούν στη συνέχεια να εφαρμοστούν και να επεκταθούν.
Από την πλευρά της, η επίτροπος νεοφυών επιχειρήσεων έρευνας και καινοτομίας Ekaterina Zaharieva υπογραμμίζει την ανάγκη να μετατρέπονται οι επιστημονικές ανακαλύψεις σε καινοτόμες λύσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ασφάλεια των τροφίμων, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα.
Οι οκτώ άξονες του AgRI 2040
Το AgRI 2040 θα επικεντρωθεί στη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές και θα περιλαμβάνει οκτώ προκαταρκτικούς τομείς δράσης. Σε αυτούς περιλαμβάνονται τα εδάφη και τα αγροοικοσυστήματα, τα συστήματα φυτικής και ζωικής παραγωγής, η βιοοικονομία, τα πολυλειτουργικά δάση, οι αγροτικές περιοχές και η ενίσχυση των αγροδιατροφικών αλυσίδων αξίας.
Ιδιαίτερη θέση καταλαμβάνουν, επίσης, η ψηφιοποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική, οι οποίες αναμένεται να αποτελέσουν βασικά εργαλεία για τον μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής γεωργίας και την αντιμετώπιση των αυξανόμενων πιέσεων στους φυσικούς πόρους.
Έξι προτεραιότητες για τα συστήματα τροφίμων
Η στρατηγική Food 2040 θα καλύπτει τα συστήματα τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας. Οι έξι βασικοί τομείς δράσης του αφορούν τα τοπικά και περιφερειακά συστήματα τροφίμων, τις υγιεινές και βιώσιμες διατροφικές επιλογές, την αποδοτική χρήση των πόρων και τη μηδενική ρύπανση, το περιβάλλον των τροφίμων και την ενδυνάμωση των καταναλωτών, την κλιμάκωση καινοτομιών και επιχειρηματικών μοντέλων, καθώς και τα υδάτινα τρόφιμα. Παράλληλα, τα δύο πλαίσια θα βασίζονται σε έξι κοινές προτεραιότητες: ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη startups και scaleups, επισιτιστική ασφάλεια και ανθεκτικότητα, φυσικοί πόροι και κυκλικότητα, ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών, διατροφή και υγεία, δικαιοσύνη και παγκόσμια συνεργασία. Κοινά εργαλεία για την επίτευξη των στόχων αυτών θα αποτελέσουν η διακυβέρνηση, οι τεχνολογίες, αλλά και η ενεργοποίηση των τοπικών περιοχών και κοινοτήτων.
Έμφαση στις ανάγκες των χρηστών
Η νέα προσέγγιση της Επιτροπής βασίζεται και στα συμπεράσματα των διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Οι διαβουλεύσεις ανέδειξαν την ανάγκη για ισχυρότερους δεσμούς μεταξύ έρευνας, εφαρμογής και εισόδου των καινοτομιών στην αγορά, αλλά και για καλύτερη προσαρμογή των ερευνητικών προτεραιοτήτων στις ανάγκες των χρηστών.
Παράλληλα, ζητήθηκε βελτίωση της παρακολούθησης και της διακυβέρνησης των σχετικών δράσεων, καθώς και μεγαλύτερη έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα, τη βιωσιμότητα, τη στρατηγική αυτονομία, την υγεία, την κυκλικότητα, τη δικαιοσύνη και την εμπιστοσύνη του κοινού.
