Μεταρρύθμιση της ΚΑΠ και Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας: Μια πρώτη χαμένη ευκαιρία
Μέσα σε διάστημα μίας εβδομάδας, η κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε ένα αναθεωρημένο σχέδιο για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, έναν συμβιβασμό για τον Κανονισμό του Ενιαίου Ταμείου, δηλαδή για τα Περιφερειακά και Εθνικά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, καθώς και μια πρόταση τροποποίησης του σχεδίου μεταρρύθμισης της ΚΑΠ.
Εάν τα έγγραφα αυτά αντικατοπτρίζουν τις συζητήσεις στα διάφορα όργανα του Συμβουλίου, τότε απέχουμε ακόμη πολύ από την επίτευξη ακόμη και ενός ελάχιστου επιπέδου συνοχής. Σε ό,τι αφορά τον προϋπολογισμό, η Κύπρος έχει σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμιστεί με την πρόταση της Επιτροπής, με αλλαγές που επηρεάζουν λιγότερο από το 2% του προτεινόμενου προϋπολογισμού. Το έγγραφο αναγνωρίζει τις υψηλές προσδοκίες της Ευρώπης από τον αγροτικό της τομέα, καθώς και το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ είναι ένας από εκείνους που υφίστανται τις μεγαλύτερες περικοπές. Ωστόσο, δεν κάνει τίποτα για να διορθώσει την πορεία.
Στον ενιαίο Κανονισμό για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, δηλαδή οι υπουργοί Οικονομικών, έδωσε στην Επιτροπή ελεύθερο πεδίο ώστε να καταστήσει την ΚΑΠ κεφάλαιο εντός των γενικών εθνικών σχεδίων και όχι αυτοτελή πολιτική. Για την αποκατάσταση της αυτονομίας της ΚΑΠ, θα πρέπει πλέον να βασιστούμε αποκλειστικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Σε ό,τι αφορά την ΚΑΠ, η Προεδρία του Συμβουλίου δεν αλλάζει πορεία: Ακολουθεί τα βήματα της Επιτροπής ή ακόμη και πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Σε μια στιγμή που η ΚΑΠ θα έπρεπε να επανεστιαστεί στο κοινό καλό, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει ως μοχλός της βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης, που χρειάζεται η Ευρώπη για να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες της για μια οικονομία ουδέτερη ως προς τον άνθρακα και να απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα, το έγγραφο που παρουσιάστηκε στους υπουργούς Γεωργίας στο σημερινό και αυριανό Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας στις 22 και 23 Ιουνίου προτείνει μεγαλύτερη εθνική ευελιξία, 27 διαφορετικές αιρεσιμότητες για τις ενισχύσεις της ΚΑΠ και αντίστοιχες πιθανές στρεβλώσεις.
Παράλληλα, αναιρεί ακόμη και την πρόοδο της Επιτροπής στη διαχείριση κινδύνων, η οποία απαιτούσε από κάθε κράτος-μέλος να θεσπίσει δημόσιο μηχανισμό στήριξης για την κλιματική ασφάλιση και τα ταμεία αλληλοβοήθειας. Αρνούμενο να επαναφέρει τα οικολογικά σχήματα, που είναι ταυτόχρονα φιλοπεριβαλλοντικά και παραγωγικά, αφήνει πολλές χώρες αντιμέτωπες με αδιέξοδο: Θα πρέπει να κινητοποιήσουν περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους και εθνική συγχρηματοδότηση για τη χρηματοδότηση αγροπεριβαλλοντικών παρεμβάσεων, προκειμένου να επιτύχουν την απαίτηση για πράσινο αποτύπωμα 43% στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ. Με τον τρόπο αυτό, αποδυναμώνεται η στήριξη των επενδύσεων, δηλαδή ο πυρήνας της προετοιμασίας για το μέλλον.
Τα ζητήματα των ποσοστών συγχρηματοδότησης, της σταδιακής μείωσης των ενισχύσεων και της επιβολής ανώτατων ορίων στις ενισχύσεις αφήνονται, στο μεταξύ, για συζήτηση σε μελλοντική συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Την 1η Ιουλίου, η Κύπρος θα παραδώσει την Προεδρία στην Ιρλανδία. Θα ήταν συνετό το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας να αλλάξει πορεία με αυτή την ευκαιρία.
