Πρωτοβουλία για την αξιοποίηση του πρόβειου μαλλιού στη Λέσβο

Συνεργασίες, νέες υποδομές και μικρές μονάδες μεταποίησης στο επίκεντρο διημερίδας του MedINA
17/11/2026
3' διάβασμα
protovoulia-gia-tin-axiopoiisi-tou-proveiou-malliou-sti-lesvo-389386

Αναξιοποίητο παραμένει σε μεγάλο βαθμό το πρόβειο μαλλί στο Βόρειο Αιγαίο, παρά τις δυνατότητες που προσφέρει για την παραγωγή προϊόντων με υψηλή προστιθέμενη αξία. Η ανασυγκρότηση της αλυσίδας αξίας του προϋποθέτει τη στήριξη των κτηνοτρόφων, τη δημιουργία υποδομών επεξεργασίας και την ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ παραγωγών, μεταποιητών και τοπικών φορέων.

Τα ζητήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο της διήμερης εκδήλωσης «Δίνοντας αξία στο μαλλί: Εμπειρίες από την Ευρώπη και την Ελλάδα – Προοπτικές για το Βόρειο Αιγαίο», που διοργάνωσαν το MedINA και η Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ στις 26 και 27 Οκτωβρίου στη Λέσβο, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου RIBES.

Ο Θύμιος Δημόπουλος, υπεύθυνος του έργου στο MedINA, παρουσίασε τις δράσεις για την ανάπτυξη επιχειρηματικών μοντέλων κυκλικής βιοοικονομίας στο Βόρειο Αιγαίο. Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία προέκυψε από τις συζητήσεις της τοπικής Ομάδας Κυκλικής Βιοοικονομίας, με στόχο την αξιοποίηση των διαφορετικών ποιοτήτων μαλλιού μέσα από βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα.

Από την πλευρά της, η Julie Loi, εκπρόσωπος της Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ, υπογράμμισε ότι χωρίς κτηνοτρόφους δεν μπορεί να υπάρξει μαλλί, αναδεικνύοντας παράλληλα τις ιδιότητές του, όπως η θερμορυθμιστική ικανότητα, η ανθεκτικότητα, η ελαστικότητα και η βιοδιασπασιμότητα. Όπως σημείωσε, η Λέσβος διέθετε παλαιότερα ανεπτυγμένο κλάδο επεξεργασίας μαλλιού, ο οποίος υποχώρησε σταδιακά λόγω της απαξίωσης της χειροτεχνίας, της μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός νησιού και της επικράτησης των συνθετικών ινών.

Ευρωπαϊκές πρακτικές και νέες χρήσεις

Η Marie-Thérèse Chaupin, μέλος του δικτύου ATELIER-Laines d’Europe, παρουσίασε τα συμπεράσματα έκθεσης της Ομάδας Εστίασης 57 του Ευρωπαϊκού Δικτύου της ΚΑΠ. Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται η βελτίωση της συλλογής και της διαλογής του μαλλιού, η δημιουργία μικρών μονάδων μεταποίησης και η συλλογική οργάνωση των παραγωγών.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διαλογή ανά ποιότητα, ώστε κάθε κατηγορία μαλλιού να αξιοποιείται κατάλληλα και να αποκτά μεγαλύτερη οικονομική αξία. Οι εφαρμογές εκτείνονται από την παραγωγή νημάτων, ενδυμάτων και κλινοσκεπασμάτων έως υλικά συσκευασίας, εδαφοκάλυψης και θερμομόνωσης. Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη συνεργασίας των κτηνοτρόφων με εξειδικευμένες μονάδες επεξεργασίας και εμπορίας.

Ελληνικό παράδειγμα παρουσίασε η Λένα Γεροθανάση από την Κοιν.Σ.Επ. «The Pokari Project», η οποία δραστηριοποιείται στην Ήπειρο. Η πρωτοβουλία παράγει νήματα από μαλλί αυτόχθονων φυλών προβάτων, χρησιμοποιώντας φυτικές βαφές, ενώ αγοράζει την πρώτη ύλη από μετακινούμενους κτηνοτρόφους σε δικαιότερες τιμές. Στο Πωγώνι δημιουργείται Κέντρο Μαλλιού, ενώ χαρακτηριστικό εγχείρημα αποτελεί το «μαλλί της φιλίας», που συνδυάζει λευκό μαλλί από πρόβατα Ορεινού Ηπείρου και καστανό από τη φυλή Λέσβου.

Στη συζήτηση που ακολούθησε τέθηκαν ζητήματα θεσμικού πλαισίου, κόστους επεξεργασίας και υποδομών, όπως τα εριοπλυντήρια και οι εγκαταστάσεις διαχείρισης νερού και λυμάτων. Κοινή διαπίστωση ήταν ότι οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιότητες του τοπικού μαλλιού, ενώ καθοριστική προϋπόθεση παραμένει η διατήρηση της κτηνοτροφίας, που στη Λέσβο έχει πληγεί σοβαρά από τον αφθώδη πυρετό.

Η δεύτερη ημέρα στον Μεσότοπο είχε βιωματικό χαρακτήρα, με εργαστήριο παραδοσιακών τεχνικών και συλλογική κατασκευή διακοσμητικών από τσόχα, γνωστή στην περιοχή ως «κετσές» ή «τσεκές». Παράλληλα, παρουσιάστηκαν προϊόντα από ελληνικό μαλλί, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες σύνδεσης της τοπικής παραγωγής με τη χειροτεχνία και τη σύγχρονη μεταποίηση.

ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΑΠΟ: