Σχέδια Βελτίωσης: Δημοσιεύθηκε η πρόσκληση – Όλες οι λεπτομερείες για τις επενδύσεις και τους δικαιούχους

Στην τελική ευθεία εισέρχονται τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, με την πολυαναμενόμενη επενδυτική πρόσκληση για τον πρωτογενή τομέα να αποκτά πλέον συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Από τις 6 Οκτωβρίου 2026 θα μπορούν οι ενδιαφερόμενοι αγρότες και κτηνοτρόφοι να υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις αιτήσεις τους, ενώ η διαδικασία θα παραμείνει ανοικτή έως τις 20 Ιανουαρίου 2027 και ώρα 13:00.

Η νέα προκήρυξη έχει συνολικό προϋπολογισμό 263,539 εκατ. ευρώ και παρουσιάζει μία σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τα προηγούμενα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς συγκεντρώνει κάτω από την ίδια πρόσκληση τρεις διαφορετικές επενδυτικές κατευθύνσεις: την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την εξοικονόμηση αρδευτικού νερού και τις επενδύσεις στην ενέργεια και την κυκλική οικονομία.

Πρόκειται για τις παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, οι οποίες εφαρμόζονται σε ολόκληρη τη χώρα και απευθύνονται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, αλλά και σε συλλογικά σχήματα αγροτών.

Σχεδόν 30 εκατ. ευρώ στη Θεσσαλία

Το κονδύλι κατανέμεται στις Περιφέρειες της χώρας, με την Κεντρική Μακεδονία να συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, ύψους 49,23 εκατ. ευρώ. Ακολουθεί η Θεσσαλία με 29,88 εκατ. ευρώ και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 26,38 εκατ. ευρώ.

Στην Πελοπόννησο κατευθύνονται 24,11 εκατ. ευρώ, στη Δυτική Μακεδονία 21,94 εκατ., στην Κρήτη 21,22 εκατ. και στη Δυτική Ελλάδα 21,16 εκατ. ευρώ. Η κατανομή συμπληρώνεται από τις υπόλοιπες Περιφέρειες, με τα μικρότερα ποσά να αφορούν την Αττική και τα Ιόνια Νησιά.

Η συγκεκριμένη κατανομή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο διαθέσιμος προϋπολογισμός θα αποτελέσει τελικά και το όριο για τον αριθμό των επενδυτικών σχεδίων που θα μπορέσουν να ενταχθούν.

Ποιοι μπαίνουν στα Σχέδια

Δυνητικοί δικαιούχοι είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και συλλογικά σχήματα, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα κριτήρια της πρόσκλησης.

Για τους φυσικούς δικαιούχους τίθενται, μεταξύ άλλων, ηλικιακά και επαγγελματικά κριτήρια. Θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος και να μην έχουν υπερβεί το 63ο κατά την υποβολή της αίτησης, να διαθέτουν πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων ως επαγγελματίες αγρότες, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες.

Απαραίτητη είναι επίσης η υποβολή παραδεκτής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης για το 2025, ενώ απαιτείται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα. Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους της πρόσκλησης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η εικόνα της εκμετάλλευσης κατά το έτος αναφοράς. Το σύνολο της γεωργικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην ΕΑΕ του 2025, ενώ προβλέπεται και ελάχιστη παραγωγική δυναμικότητα, η οποία αποτυπώνεται μέσω της τυπικής απόδοσης.

Το κατώφλι ανέρχεται σε 12.000 ευρώ για την ηπειρωτική Ελλάδα, την Κρήτη και την Εύβοια και σε 8.000 ευρώ για τα υπόλοιπα νησιά.

Από τρακτέρ μέχρι ψηφιακά συστήματα

Το επενδυτικό μενού είναι ιδιαίτερα διευρυμένο. Οι παραγωγοί μπορούν να εντάξουν στα σχέδιά τους από την κατασκευή, επέκταση και τον εκσυγχρονισμό γεωργικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων μέχρι μηχανήματα και εξοπλισμό για τη φυτική και ζωική παραγωγή.

Στις επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, γεωργικοί ελκυστήρες, μηχανήματα κατεργασίας εδάφους, σπαρτικές, λιπασματοδιανομείς, ψεκαστικά, συλλεκτικές μηχανές, κλαδευτικά και εξοπλισμός που συνδέεται με τη ζωική παραγωγή και τη μελισσοκομία.

Ξεχωριστή θέση έχουν οι νέες τεχνολογίες. Η πρόσκληση ενισχύει εξοπλισμό τεχνολογίας αιχμής, καθώς και λύσεις που μπορούν να περιορίσουν τη χρήση λιπασμάτων και τη διασπορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων στο περιβάλλον. Έτσι, η επένδυση δεν αφορά μόνο την ανανέωση του μηχανολογικού εξοπλισμού, αλλά και την είσοδο της ψηφιακής γεωργίας στην καθημερινή λειτουργία της εκμετάλλευσης.

Στο επίκεντρο το νερό και η ενέργεια

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαχείριση των φυσικών πόρων. Η παρέμβαση για την εξοικονόμηση νερού χρηματοδοτεί επενδύσεις που οδηγούν σε αποτελεσματικότερη χρήση του αρδευτικού νερού, με τον ελάχιστο προϋπολογισμό των σχετικών επενδύσεων για φυσικά και νομικά πρόσωπα να ορίζεται στις 5.000 ευρώ.

Βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη υδρομέτρησης ή η εγκατάσταση υδρομέτρου μέχρι την υποβολή της τελευταίας αίτησης πληρωμής. Παράλληλα, η πρόσκληση θέτει περιορισμούς σε συγκεκριμένες παραδοσιακές μορφές άρδευσης.

Στο άλλο σκέλος, οι επενδύσεις ενέργειας και κυκλικής οικονομίας ανοίγουν χώρο για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και για επενδύσεις που συνδέονται με την αξιοποίηση αποβλήτων και την παραγωγή βιοενέργειας. Ειδικά για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις προβλέπεται η δυνατότητα σημαντικά υψηλότερου προϋπολογισμού, έως 2,5 εκατ. ευρώ, για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου.

Έως 750.000 ευρώ το συνολικό πλαφόν

Τα ανώτατα ποσά ενίσχυσης διαμορφώνονται ανάλογα με την παρέμβαση και το είδος του δικαιούχου.

Στην εξοικονόμηση νερού, ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός φτάνει έως 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και έως 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.

Στην παρέμβαση για την ενέργεια και την κυκλική οικονομία, τα όρια ανέρχονται σε 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και σε 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα, με την ειδική εξαίρεση των επενδύσεων βιοαερίου στις κτηνοτροφικές μονάδες.

Στα κλασικά Σχέδια Βελτίωσης, ο προϋπολογισμός μπορεί να φτάσει έως 400.000 ευρώ σε συγκεκριμένες επενδύσεις, κυρίως όταν το μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου αφορά κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και τον σχετικό εξοπλισμό. Για τα υπόλοιπα σχέδια το όριο διαμορφώνεται στα 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και στα 400.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.

Σε κάθε περίπτωση, το συνολικό σωρευτικό ανώτατο όριο για τις τρεις παρεμβάσεις ανέρχεται σε 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και σε 1,25 εκατ. ευρώ για συλλογικά σχήματα.

Ενίσχυση έως 70%

Η ένταση της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της επένδυσης και την περιοχή. Στις δύο παρεμβάσεις που αφορούν την εξοικονόμηση νερού και τις ενεργειακές και κυκλικές επενδύσεις, η στήριξη μπορεί να φτάσει έως 70%.

Στην παρέμβαση για την ανταγωνιστικότητα, τα ποσοστά διαφοροποιούνται και μπορεί να κυμαίνονται από 50% έως 65%, ενώ σε ειδικές κατηγορίες περιοχών και επενδύσεων προβλέπονται υψηλότερα ποσοστά.

Έξτρα πριμοδότηση προβλέπεται για τους νέους γεωργούς και για δικαιούχους έως 40 ετών που πληρούν τις προϋποθέσεις εκπαίδευσης ή επαγγελματικής εμπειρίας. Η συγκεκριμένη κατηγορία μπορεί να εξασφαλίσει αυξημένη ένταση ενίσχυσης, με το συνολικό ποσοστό να μην υπερβαίνει τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια.

Δεν φτάνει η επιλεξιμότητα

Το κρίσιμο στοιχείο της προκήρυξης είναι ότι η τυπική επιλεξιμότητα δεν εξασφαλίζει από μόνη της την ένταξη. Οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν και θα βαθμολογηθούν, καθώς η διαθέσιμη δημόσια δαπάνη είναι συγκεκριμένη.

Στη βαθμολογία θα μετρήσουν η δυναμική του υποψηφίου και της εκμετάλλευσης, ο προσανατολισμός της παραγωγής, η ωριμότητα της επένδυσης, το ύψος και η σύνθεση της προτεινόμενης δαπάνης, αλλά και η περιοχή στην οποία υλοποιείται το σχέδιο.

Αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα του φακέλου και η τεκμηρίωση της επένδυσης αποκτούν καθοριστικό ρόλο. Ιδιαίτερη σημασία αναμένεται να έχουν επενδύσεις που συνδέονται με τους στόχους της νέας ΚΑΠ, όπως η εξοικονόμηση νερού, η ενεργειακή αποδοτικότητα, η ψηφιοποίηση και η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Προσοχή στις δαπάνες και στις προθεσμίες

Κατά κανόνα, οι δαπάνες θεωρούνται επιλέξιμες όταν πραγματοποιούνται μετά την υποβολή της αίτησης. Ωστόσο, υπάρχει δυνατότητα αναγνώρισης συγκεκριμένων δαπανών που έγιναν μετά την 1η Ιουνίου 2026, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με ανώτατο όριο το 80% της αξίας των εγκεκριμένων δαπανών.

Η πραγματοποίηση επενδύσεων πριν από την ένταξη γίνεται με ευθύνη του ενδιαφερόμενου και δεν σημαίνει ότι το κράτος υποχρεούται αυτομάτως να τις συγχρηματοδοτήσει.

Παράλληλα, δεν μπορούν να ενισχυθούν επενδύσεις που έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από προηγούμενα προγράμματα και δεν έχουν αποσβεστεί σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες, ούτε πράξεις που έχουν ολοκληρωθεί πριν από την υποβολή της αίτησης.

Για την υλοποίηση των σχεδίων προβλέπεται δυνατότητα προκαταβολής έως 50% της δημόσιας ενίσχυσης, με την απαιτούμενη τραπεζική εγγύηση. Η τελική πληρωμή πραγματοποιείται απολογιστικά, μετά την υλοποίηση, εξόφληση και πιστοποίηση των δαπανών.

Η καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και την υποβολή της τελικής αίτησης πληρωμής είναι η 15η Ιουνίου 2029.

Η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά

Η νέα προκήρυξη δημιουργεί ένα από τα σημαντικότερα επενδυτικά παράθυρα της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η εξασφάλιση της επιδότησης, αλλά η επιλογή επενδύσεων που μπορούν πραγματικά να μειώσουν το κόστος, να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να καταστήσουν βιώσιμη την εκμετάλλευση.

Με την 6η Οκτωβρίου να αποτελεί την ημερομηνία έναρξης και την 20ή Ιανουαρίου 2027 την καταληκτική ημερομηνία, οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για την προετοιμασία των φακέλων. Η επιλογή του εξοπλισμού, η ωριμότητα των επενδύσεων, η πληρότητα των δικαιολογητικών και, τελικά, η βαθμολογία θα κρίνουν ποιοι θα περάσουν από την πόρτα των νέων Σχεδίων Βελτίωσης.

Οι βασικές ημερομηνίες:

• 6 Οκτωβρίου 2026: Έναρξη ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων μέσω ΟΠΣΚΕ.
• 20 Ιανουαρίου 2027, ώρα 13:00: Λήξη υποβολής αιτήσεων.
• 15 Ιουνίου 2029: Ολοκλήρωση επενδύσεων και υποβολή τελικής αίτησης πληρωμής.

Δε΄ίτε ΕΔΩ την πρόσκληση