Synergy Days: Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ενισχύει τη θέση του στον ευρωπαϊκό χάρτη αγροτικής καινοτομίας

Με θετικό πρόσημο και δυναμικά σχέδια επέστρεψε η ομάδα του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης από το Synergy Days 2026, που πραγματοποιήθηκε 20 με 21 Οκτωβρίου στο Kilkenny της Ιρλανδίας, συγκεντρώνοντας σημαντικούς εκπροσώπους του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος ψηφιακής καινοτομίας στον αγροδιατροφικό τομέα. Όπως ανακοινώνουν, παρουσίασαν τους στόχους και τις δράσεις τους, το ευρωπαϊκό έργο Ofelia, καθώς και την επερχόμενη Ανοιχτή Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων.

Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο συμμετέχει με τον ευρωπαϊκό κόμβο ψηφιακής καινοτομίας DigiAgriFood στο μεγάλο, αυτό, πανευρωπαϊκό δίκτυο. Ο συνεργάτης του ΔΠΘ στον κόμβο DigiAgriFood, Γιάννης Αμαραντίδης, εξηγεί ότι το Synergy Days ξεκίνησε ως αποτέλεσμα διαφόρων ευρωπαϊκών έργων σχετικών με την ψηφιοποίηση του αγροτικού τομέα κι έγινε θεσμός, καθώς κάθε χρόνο υπάρχουν όλο και περισσότερα έργα και πρωτοβουλίες. «Ο καθένας παρουσιάζει τα ετήσια πεπραγμένα του και γίνονται συζητήσεις για το πού κατευθύνεται η Ευρώπη και οι χώρες σε σχέση με τον αγροδιατροφικό τομέα, τις ενισχύσεις, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καινοτομία».

Ο ίδιος σημειώνει ότι το DigiAgriFood ολοκλήρωσε τον πρώτο κύκλο του και το 2027 θα ξεκινήσει μια νέα τριετή φάση, 2027- 2030, παρέχοντας δωρεάν υπηρεσίες στους αγρότες μέσα από ένα διευρυμένο σχήμα που αριθμεί περισσότερους εταίρους, καθώς στοχεύουν στο να δοκιμάσουν οι παραγωγοί τις νέες τεχνολογίες. Στην αποστολή του Δημοκριτείου συμμετείχαν η πρύτανης, Μαρία Μιχαλοπούλου, ο αντιπρύτανης Έρευνας & Καινοτομίας, Γεώργιος Μπρούφας, καθηγητές από τα Τμήματα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών και Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Ξάνθης. «Η ομάδα μας μεγαλώνει, τα επιστημονικά πεδία συνδέονται μεταξύ τους, όπως η ενέργεια, οι πόροι, το νερό, η τεχνητή νοημοσύνη και οι καλές πρακτικές στο χωράφι.

Όλα αυτά πρέπει να “παντρευτούν” για να προσδώσουν βιωσιμότητα στον πρωτογενή τομέα», περιγράφει δίνοντας έμφαση στην ομαδική εργασία. Η παρουσία του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου στην Ιρλανδία περιελάβανε την παρουσίαση των προγραμμάτων που υλοποιεί. Ταυτόχρονα, τα μέλη της αποστολής πραγματοποίησαν σειρά επαφών στην κατεύθυνση της διεκδίκησης νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. «Οι πόροι αυτοί κατευθύνονται στους αγρότες που είναι ωφελούμενοι, ταυτόχρονα όμως δημιουργούν τοπικές θέσεις εργασίες για επιστήμονες και ερευνητές που θέλουν να μείνουν στην περιοχή μας», σχολιάζει ο κ. Αμαραντίδης.

Ινδία – Ευρώπη: Τεχνολογική συμμαχία

Δίνοντας τη μεγάλη εικόνα, διατυπώνει ότι τα τελευταία δυο χρόνια συμμετέχουν στο Synergy Days χώρες κι εκτός Ευρώπης. Αναφέρει τη φετινή παρουσία της Ινδίας και το εκατέρωθεν μεγάλο ενδιαφέρον Ευρωπαίων – Ινδών, στον τομέα της παροχής τεχνογνωσίας, καθώς άνοιξαν τα σύνορα μεταφοράς γνώσης λόγω της τεχνητής νοημοσύνης. «Πολλοί Ινδοί έρχονται στην Ευρώπη να εργαστούν, πολλές ευρωπαϊκές χώρες κι επιχειρήσεις επενδύουν στην Ινδία αξιολογώντας την ως καλή και μεγάλη αγορά. Η Ινδία προχώρησε πάρα πολύ στους τομείς των αγροδιατροφικών δεδομένων και του χειρισμού τους, της τεχνητής νοημοσύνης και της χρήσης αυτής, έτσι ώστε να υπάρχουν προβλεπτικά μοντέλα για το κόστος παραγωγής, τη βέλτιστη θρέψη των φυτών και την ευζωία των ζώων», ενημερώνει.

Για τον Γιάννη Αμαραντίδη, η πρόκληση για την Ελλάδα και την Ευρώπη είναι το πώς θα μεταφέρουν την τεχνολογία στην παραγωγή, σε γεωργία και κτηνοτροφία, χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικά και χρονικά οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα.

Ofelia για παραγωγούς και μεταποιητές ΑΦΦ

Στη φετινή συνάντηση, το DigiAgriFood EDIH παρουσίασε το έργο Ofelia που αφορά σε πιλοτικές δοκιμές τεχνολογίας σε καλλιέργειες φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών. Ανακοίνωσαν ότι τον Δεκέμβριο του 2026 θα ανοίξει μια δημόσια πρόσκληση για 16 πιλοτικά μικροέργα, χρηματοδότησης 60.000 ευρώ έκαστο, με συνολικό προϋπολογισμό χρηματοδότησης 960.000 ευρώ. Στόχος του Ofelia είναι ένας παραγωγός ή μεταποιητής ΑΦΦ σε συνεργασία με εταιρία πληροφορικής να υποβάλλουν πρόταση χρηματοδότησης για την ανάπτυξη, δοκιμή και επικύρωση καινοτόμων λύσεων στον τομέα των λειτουργικών τροφίμων και των φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών. «Θα λειτουργήσει σαν μια ένεση χρηματοδότησης σε τοπικά σχήματα ώστε να αναζητήσουν πιθανές λύσεις στα τυχόν προβλήματα που αντιμετωπίζουν», τονίζει.

Θα δοθεί περιθώριο τριών μηνών για την υποβολή προτάσεων από παραγωγούς ή συνεταιρισμούς, διάστημα κατά το οποίο θα γίνουν ενημερωτικές εκδηλώσεις και εκπαιδευτικά σεμινάρια. Οι μισές προτάσεις θα προέρθουν από εταιρίες που θα έχουν έδρα την περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης. Οι υπόλοιπες μπορούν να προέρθουν από την Ελλάδα και την Ευρώπη, με στόχευση σε περιφέρειες που υστερούν αναπτυξιακά. «Με χαμηλό ρίσκο μπορούν να δοκιμάσουν πιλοτικά αν μπορούν να δημιουργήσουν επιπλέον αξία για την επιχείρησή τους. Για παράδειγμα, ένα σύστημα παρακολούθησης της υγρασίας και της θερμοκρασίας στη μεταποίηση ή το να αντιμετωπιστούν με κάμερες τυχόν προβλήματα διαλογής ή διαχωρισμού στη γραμμή παραγωγής», περιγράφει.

Το πλήθος των διαθέσιμων τεχνολογιών μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο, χρήμα και να βελτιώσει την ποιότητα παραγόμενων προϊόντων. «Μοχλεύουμε το τοπικό οικοσύστημα έτσι ώστε να μην επαφίεται στα ίδια κεφάλαια ή τον τραπεζικό δανεισμό», σχολιάζει, προσθέτοντας ότι η μια συνεργασία μπορεί να οδηγήσει και σε άλλες.

Ευρωπαϊκή διάσταση

Η ευρωπαϊκή διάσταση στις συζητήσεις είναι πολύ διαφορετική από την ελληνική. Με βάση αυτή τη διαπίστωση, ο κ. Αμαραντίδης σχολιάζει ότι «οι αγρότες στην Ευρώπη δεν συζητούν για τις επιδοτήσεις που θα λάβουν. Οι παραγωγοί, οι συνεταιρισμοί και τα υπουργεία συζητούν για τους τρόπους αύξησης της παραγωγής, μείωσης του κόστους και χρήσης των νέων τεχνολογιών, της τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα με τη διαχείριση του πλήθους της πληροφορίας τούς απασχολεί και η διαχείριση των νέων αγορών που ανοίγονται στην Ουκρανία, την Κίνα, την Ινδία».

Στην Ιρλανδία διατυπώθηκε η ανάγκη δημιουργίας μιας δημόσιας υποδομής αγροτικών δεδομένων (agricultural data spaces) που θα είναι διαθέσιμα στους αγρότες, την ερευνητική κοινότητα και όσους θέλουν να σχεδιάσουν πολιτικές που έχουν σαν αφετηρία το χωράφι, με κεντρική φιλοσοφία το όφελος του αγρότη.

Ο κ. Αμαραντίδης υπογραμμίζει ότι ενώ στην Ελλάδα δεν γίνεται ούτε λόγος για τα δεδομένα, αυτά εξελίσσονται σε δύναμη καθώς μπορούν ν’ αποτελέσουν δευτερογενή πηγή εσόδων για μια εκμετάλλευση. «Ο ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων για τη γεωργία είναι πολύ υψηλά στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πολλών κρατών, όπως και οι υποδομές σαν το DigiAgriFood που είναι κόμβος δοκιμών, καθώς επίσης υποδομές δοκιμών και πειραματισμού. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη επενδύει στην απαραίτητη εκπαίδευση των γεωργών στη λογική της ανανέωσης των γενεών».

Εξηγώντας τις μεγάλες διαφορές Ευρώπης – Ελλάδας, μεταφέρει τη διαπίστωσή τους ότι τα σοβαρά προβλήματα των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα στη χώρα μας δημιουργούν μεγάλη δυσκολία στην προσέγγισή τους γιατί οι προτεραιότητες και η αγωνία τους είναι σε διαφορετική κατεύθυνση. Για να μπορέσουν, άλλωστε, αγρότες, κτηνοτρόφοι, αλιείς, μεταποιητές να σχεδιάσουν το μέλλον απαιτείται να επιλύσουν τα κρίσιμα ζητήματα του παρόντος.

Το Synergy Days 2027 θα φιλοξενηθεί στην Κοπεγχάγη.