ΠΔΠ 2028-2034: Το Συμβούλιο ανοίγει τον δρόμο για ένα ενιαίο ταμείο χρηματοδότησης των βασικών πολιτικών της ΕΕ

Το Συμβούλιο της ΕΕ, την Τρίτη 16 Ιουνίου, κατέληξε σε συμφωνία επί της μερικής διαπραγματευτικής του θέσης για τον κανονισμό που αφορά στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΕΣ), ένα από τα βασικά νομοθετήματα που θα καθορίσουν τον Κοινοτικό προϋπολογισμό για την περίοδο 2028-2034.

Στο πλαίσιο του νέου ταμείου ΕΠΕΣ, κάθε κράτος μέλος θα καταρτίζει ένα ενιαίο ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο θα αντικαταστήσει τα υφιστάμενα ξεχωριστά προγράμματα που αφορούν τη συνοχή, τη γεωργία, την αλιεία, τη μετανάστευση, την ασφάλεια και το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα. Σύμφωνα με το Συμβούλιο, η νέα αυτή δομή αναμένεται να απλουστεύσει την υλοποίηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητά του.

Η διαπραγματευτική θέση χαρακτηρίζεται ως «μερική», καθώς δεν περιλαμβάνει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο των συνομιλιών για το συνολικό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034.

Κεντρικός πυλώνας για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο

Η συγκέντρωση των θεμελιωδών προτεραιοτήτων της ΕΕ σε ένα ενιαίο ταμείο θα επιτρέψει πιο αποτελεσματική δράση και ταχύτερη ανταπόκριση τόσο στις υφιστάμενες όσο και στις μελλοντικές προκλήσεις, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, υπογράμμισε η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαριλένα Ραουνά.

Όπως σημείωσε, τα ΕΠΕΣ αποτελούν κεντρικό πυλώνα του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων και συμβάλλοντας στην οικοδόμηση μιας πιο ανθεκτικής, ανταγωνιστικής και συνεκτικής Ευρώπης, με παράλληλη προάσπιση των κοινών ευρωπαϊκών αξιών.

Οι στόχοι των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων

Κάθε εθνικό και περιφερειακό σχέδιο επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων θα προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες και προκλήσεις της εκάστοτε χώρας και θα περιγράφει αναλυτικά τις αναγκαίες παρεμβάσεις.

Οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις θα στοχεύουν:

• στην προώθηση της σύγκλισης και στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων,
• στη στήριξη ενός ανθεκτικού και ανταγωνιστικού τομέα γεωργίας και αλιείας,
• στην επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων,
• στην προστασία και ενίσχυση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου,
• στην ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας και της προστασίας των συνόρων,
• στη στήριξη των ικανοτήτων ασφάλειας και άμυνας.

Πώς θα λειτουργεί το νέο πλαίσιο χρηματοδότησης

Η εφαρμογή του ταμείου θα βασίζεται σε χρηματοδοτικά κονδύλια που θα κατανέμονται εκ των προτέρων σε εθνικό επίπεδο, με βάση τα επενδυτικά και μεταρρυθμιστικά σχέδια τα οποία θα εκπονεί κάθε κράτος μέλος.

Η κατάρτιση και η υλοποίηση των σχεδίων θα πραγματοποιούνται σε στενή συνεργασία μεταξύ εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, των ενδιαφερόμενων φορέων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Κάθε σχέδιο θα πρέπει να συμβάλλει στην επίτευξη συγκεκριμένων στρατηγικών στόχων της ΕΕ και να ανταποκρίνεται σε συμφωνημένα ορόσημα και στόχους. Η εκταμίευση των κονδυλίων από την Κομισιόν θα πραγματοποιείται μόνο μετά την εκπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων.

Παράλληλα, η χρηματοδότηση θα εξαρτάται και από την τήρηση οριζόντιων προϋποθέσεων που συνδέονται με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.

Περισσότερη ευελιξία για τα κράτη μέλη

Στη διαπραγματευτική του θέση, το Συμβούλιο προβλέπει αυξημένη ευελιξία για τα κράτη μέλη κατά την προετοιμασία και εφαρμογή των σχεδίων τους.

Παρότι οι χώρες της ΕΕ θα εξακολουθήσουν να οφείλουν να καλύπτουν όλους τους στρατηγικούς στόχους του πλαισίου ΕΠΕΣ, θα έχουν τη δυνατότητα να εστιάζουν στους επιμέρους στόχους που ανταποκρίνονται περισσότερο στις ιδιαίτερες συνθήκες και ανάγκες τους.

Επιπλέον, απλουστεύονται οι διαδικασίες που αφορούν την έγκριση, την τροποποίηση και την ενδιάμεση επανεξέταση των σχεδίων, χωρίς να θίγεται η αξιοπιστία του συστήματος.

Ενισχυμένος ρόλος για τις περιφέρειες

Το Συμβούλιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των περιφερειών, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους τόσο στη διαδικασία διαπραγμάτευσης όσο και στην υλοποίηση της χρηματοδότησης της ΕΕ.

Παράλληλα, επιδιώκεται η αποφυγή πρόσθετου διοικητικού φόρτου κατά την προετοιμασία των σχεδίων, μέσω της διατήρησης συνέχειας με τις υφιστάμενες εθνικές και περιφερειακές δομές και τους μηχανισμούς διακυβέρνησης.

Διασφάλιση της συνέχειας σε γεωργία και αλιεία

Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη διατήρηση της χρηματοδότησης προς τους δικαιούχους, ενώ παράλληλα ενισχύει τον ρόλο της ΚΑΠ και της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο.

Η μερική διαπραγματευτική θέση που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο αποτελεί, πλέον, την επίσημη εντολή για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωκοινοβούλιο, σχετικά με τον κανονισμό των σχεδίων ΕΠΕΣ.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του ταμείου για την περίοδο 2028-2034 θα καθοριστεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.