FAO: Σε εξέλιξη το πρώτο παγκόσμιο συνέδριο για την έξυπνη γεωργία

Την έναρξη του πρώτου Παγκόσμιου Συνεδρίου για την Έξυπνη Γεωργία (Global Conference on Smart Farming), στη Ρώμη κήρυξε, την Τετάρτη 1η Ιουλίου, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), συγκεντρώνοντας κυβερνητικούς αξιωματούχους, υπουργούς, ερευνητές, αγρότες, καινοτόμες επιχειρήσεις και εκπροσώπους του ιδιωτικού τομέα, με στόχο την επιτάχυνση της υιοθέτησης και της ευρείας εφαρμογής συστημάτων «έξυπνης» γεωργίας.

Το βασικό μήνυμα που κυριάρχησε κατά την έναρξη ήταν ότι, Η «έξυπνη» γεωργία δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική φιλοδοξία, αλλά αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η παγκόσμια αγροτική παραγωγή. Η κλιματική κρίση, η έλλειψη νερού, η υποβάθμιση των φυσικών πόρων, η αύξηση του κόστους παραγωγής και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού καθιστούν επιτακτική την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών που επιτρέπουν στους παραγωγούς να παράγουν περισσότερα με λιγότερους πόρους. 

Η τελετή έναρξης περιλάμβανε κεντρική ομιλία του Υπουργού Γεωργίας του Ιράκ, Abdul Rahim Jassim Al-Shammari, καθώς και υπουργική συζήτηση με τη συμμετοχή του Υπουργού Γεωργίας, Άρδευσης και Αλιευτικού Πλούτου της Υεμένης, Salem Abdullah Issa Al-Soqtari, της Υφυπουργού Γεωργίας και Άρδευσης της Σομαλίας, Zahra Yusuf IGE, βιντεοσκοπημένο μήνυμα του Υπουργού Γεωργίας του Ουζμπεκιστάν, Abdurahmonov Ibrohim Yulchievich, καθώς και παρεμβάσεις ανώτερων κυβερνητικών στελεχών από τη Βραζιλία και την Ινδονησία. Στην εκδήλωση απηύθυνε επίσης χαιρετισμό η Fatmata Binta, Περιφερειακή Πρέσβειρα Καλής Θέλησης του FAO για την Αφρική.

Η τεχνολογία στο επίκεντρο της γεωργικής μετάβασης

Κατά την έναρξη του συνεδρίου, ο Γενικός Διευθυντής του FAO υπογράμμισε ότι η καινοτομία και η τεχνολογία αποτελούν πλέον στρατηγική προτεραιότητα για τον οργανισμό, επισημαίνοντας ότι η μετάβαση προς πιο βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων.

Όπως τόνισε, τα μοντέλα που οδήγησαν στην εντυπωσιακή αύξηση της αγροτικής παραγωγικότητας τις τελευταίες δεκαετίες πλησιάζουν πλέον τα όριά τους. Η επόμενη φάση ανάπτυξης της γεωργίας θα βασιστεί στην αξιοποίηση δεδομένων, στην τεχνητή νοημοσύνη, στη γεωργία ακριβείας, στην τηλεπισκόπηση, στους αισθητήρες και στις ψηφιακές συμβουλευτικές υπηρεσίες, ώστε οι αποφάσεις στο χωράφι να γίνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Παράλληλα, ο FAO υπογραμμίζει ότι η έξυπνη γεωργία δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αποτελεί εργαλείο ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των αγροτικών περιοχών και μετασχηματισμού της παραγωγής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των μικρών παραγωγών, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε σύγχρονες λύσεις.

Παράδειγμα από το Ουζμπεκιστάν

Ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο προέρχεται από το Ουζμπεκιστάν, όπου ο FAO εφαρμόζει από το 2019 προγράμματα έξυπνης γεωργίας.

Μέσω χαμηλού κόστους τεχνολογικών παρεμβάσεων στα θερμοκήπια, παραγωγοί λαχανικών κατάφεραν να τριπλασιάσουν τις αποδόσεις τους, να αυξήσουν σημαντικά το εισόδημά τους και ταυτόχρονα να περιορίσουν την κατανάλωση νερού. Σύμφωνα με τον οργανισμό, το παράδειγμα αυτό αποδεικνύει ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα ακόμη και όταν εφαρμόζονται με σχετικά περιορισμένο κόστος.

Από την πιλοτική εφαρμογή στην ευρεία διάδοση

Ο FAO εφαρμόζει ήδη την προσέγγιση της έξυπνης γεωργίας σε χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν και το Βιετνάμ, δίνοντας έμφαση στις καλλιέργειες υψηλής αξίας, στις οικονομικά προσιτές τεχνολογίες και στην αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων. Το ίδιο μοντέλο επεκτείνεται πλέον και στην Ονδούρα και τη Ζάμπια, με στόχο να δημιουργηθούν πρότυπα που θα μπορούν να υιοθετηθούν και από άλλες χώρες.

Παράλληλα, ο οργανισμός αξιοποιεί πρωτοβουλίες όπως η Hand in Hand Initiative, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τις ερήμικες ακρίδες και το πρόγραμμα χαρτογράφησης εδαφών SoilFER, ενσωματώνοντας την ψηφιακή τεχνολογία στη διαχείριση των φυσικών πόρων και στη λήψη αποφάσεων.

Επενδύσεις, συνεργασίες και πρόσβαση για όλους

Κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων είναι ότι η εξάπλωση της έξυπνης γεωργίας δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογική πρόοδο, αλλά και από την ύπαρξη κατάλληλων δημόσιων πολιτικών, επενδύσεων και συνεργασιών.

Ο FAO επισημαίνει ότι απαιτούνται συνεκτικές εθνικές στρατηγικές, αποτελεσματική διακυβέρνηση και συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων, επιχειρήσεων και αγροτών. Παράλληλα, η μετάβαση θα πρέπει να είναι χωρίς αποκλεισμούς, διασφαλίζοντας ότι οι μικρές εκμεταλλεύσεις, οι γυναίκες και οι νέοι της υπαίθρου θα έχουν ισότιμη πρόσβαση σε ψηφιακές δεξιότητες, χρηματοδότηση, τεχνολογίες και αγορές.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου λειτουργεί επίσης έκθεση με τη συμμετοχή 29 εκθετών από όλο τον κόσμο, οι οποίοι παρουσιάζουν εφαρμογές που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τεχνολογιών, από τη γεωργία ακριβείας και την «έξυπνη» κτηνοτροφία έως τα ψηφιακά συστήματα διαχείρισης εκμεταλλεύσεων.

Οι συστάσεις για το μέλλον

Οι εργασίες του συνεδρίου θα ολοκληρωθούν με τη διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων πολιτικής για την επιτάχυνση της υιοθέτησης της έξυπνης γεωργίας διεθνώς. Βασικός στόχος είναι η δημιουργία συστημάτων που θα είναι οικονομικά προσιτά, πρακτικά και προσβάσιμα σε όλους τους παραγωγούς, ανεξαρτήτως μεγέθους εκμετάλλευσης.