Copa-Cogeca: «Η ΕΕ αφήνει τους αγρότες εκτεθειμένους στο κόστος του CBAM για τα λιπάσματα»

Την έντονη αντίδρασή τους στην απόφαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας Τροφίμων (ENVI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αφαιρέσει τη ρήτρα προσωρινής αναστολής του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) για τα λιπάσματα σε περιόδους κρίσης, εκφράζουν οι αγροτικές οργανώσεις Copa και Cogeca.

Σε ανακοίνωσή τους, οι δύο κορυφαίες αγροτοσυνδικαλιστικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η διαγραφή του άρθρου 27α από την αναθεώρηση του CBAM στερεί από τους Ευρωπαίους αγρότες «τη μοναδική ασφαλιστική δικλείδα» που θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί σε περιόδους έντονων αναταράξεων στις αγορές λιπασμάτων.

Οι Copa-Cogeca επισημαίνουν ότι η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και μεγάλης μεταβλητότητας στις τιμές των λιπασμάτων, υπενθυμίζοντας ότι οι προηγούμενες κρίσεις ανέδειξαν την ευπάθεια της αγοράς σε εξωτερικούς παράγοντες, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος παραγωγής, στη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και, τελικά, στην επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης.

Όπως σημειώνουν, η κατάργηση της πρόβλεψης για προσωρινή αναστολή του CBAM αφήνει τους παραγωγούς να επωμίζονται πλήρως το πρόσθετο κόστος που μπορεί να δημιουργήσει ο μηχανισμός, ακόμη και σε εξαιρετικές συνθήκες όπου οι τιμές των λιπασμάτων έχουν ήδη εκτοξευθεί.

Οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι τα λιπάσματα αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες εισροών για τη γεωργία και, ιδιαίτερα για τις αροτραίες καλλιέργειες, συχνά αποτελούν το σημαντικότερο κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με την Copa-Cogeca, χωρίς έναν μηχανισμό προσωρινής προστασίας σε περιόδους σοβαρών αναταράξεων, το CBAM κινδυνεύει να επιβαρύνει περαιτέρω τις κρίσεις αντί να λειτουργήσει ως εργαλείο αντιμετώπισής τους.

Οι οργανώσεις θεωρούν ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια πιο ισορροπημένη λύση, η οποία θα διατηρούσε τους στόχους του CBAM για την αποανθρακοποίηση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας λιπασμάτων, παρέχοντας παράλληλα μια στοχευμένη και προσωρινή δικλείδα ασφαλείας για τους αγρότες.

Παράλληλα, χαρακτηρίζουν ανεπαρκή την πρόταση για ένταξη των εξαγόμενων σιτηρών σε προσωρινό ταμείο αποανθρακοποίησης, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο θα αφορά μόνο ένα περιορισμένο τμήμα της αγοράς, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών καλλιεργειών θα παραμείνει χωρίς στήριξη απέναντι στις επιπτώσεις του CBAM. Επιπλέον, όπως αναφέρουν, το συγκεκριμένο ταμείο προβλέπεται να έχει διάρκεια μόλις δύο ετών, ενώ ο μηχανισμός CBAM αποτελεί μόνιμο εργαλείο με αυξανόμενες επιβαρύνσεις έως το 2034.

Η Copa-Cogeca καλεί πλέον τους ευρωβουλευτές να διορθώσουν την απόφαση κατά την επερχόμενη ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επαναφέροντας έναν λειτουργικό μηχανισμό προστασίας για τους αγρότες σε περιόδους κρίσης.

«Οι Ευρωπαίοι αγρότες δεν μπορούν να αφεθούν να επωμιστούν μόνοι τους το κόστος μελλοντικών αναταράξεων στην αγορά χωρίς κανένα εργαλείο έκτακτης ανάγκης», τονίζουν οι δύο οργανώσεις.