ΗΠΑ: Η λειψυδρία στις δυτικές πολιτείες φέρνει σε αντιπαράθεση αγρότες και κατοίκους των πόλεων

Η παρατεταμένη ξηρασία που πλήττει τις δυτικές πολιτείες των ΗΠΑ μετατρέπεται σε μια ολοένα εντονότερη μάχη για το νερό, φέρνοντας σε αντιπαράθεση αγρότες, αστικά κέντρα και μεγάλες βιομηχανίες. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις ιστορικά χαμηλές χιονοπτώσεις του φετινού χειμώνα και τον θερμότερο Μάρτιο που έχει καταγραφεί ποτέ, οδηγώντας τις ομοσπονδιακές αρχές να εξετάζουν δραστικές περικοπές στις ποσότητες νερού που διατίθενται από τον ποταμό Κολοράντο.

Το υδρολογικό σύστημα του ποταμού Κολοράντο τροφοδοτεί περίπου 40 εκατομμύρια ανθρώπους σε επτά πολιτείες των ΗΠΑ και στο Μεξικό, ενώ αρδεύει εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργήσιμης γης. Ωστόσο, η πολυετής ξηρασία έχει εξαντλήσει τα αποθέματα, με τις δεξαμενές να αδειάζουν και τις τοπικές κοινωνίες να βρίσκονται αντιμέτωπες με πρωτοφανείς ελλείψεις.

Αριζόνα

Στην Αριζόνα, η εικόνα είναι χαρακτηριστική της κρίσης. Στον ξερό πυθμένα της δεξαμενής Σαν Κάρλος, νεκρά ψάρια καλύπτουν το έδαφος, καθώς η στάθμη του νερού έχει περιοριστεί μόλις στο 1% της χωρητικότητάς της. Η αγρότισσα Νάνσι Κέιγουντ συνεχίζει να καταβάλλει ετήσιο τέλος 21.000 δολαρίων στην τοπική υπηρεσία υδάτων, παρότι η παροχή νερού για την άρδευση των καλλιεργειών της έχει διακοπεί από τον Μάρτιο. Όπως λέει, μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες προσπαθειών να διατηρήσει τη φάρμα της, δέχεται πλέον προτάσεις να πουλήσει τη γη της για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων.

Παρόμοια είναι η κατάσταση και για τον αγρότη Τζέις Μίλερ, πέμπτης γενιάς καλλιεργητή στην κομητεία Πίναλ. Περισσότερα από τα μισά χωράφια του παραμένουν ακαλλιέργητα, αφού από το 2022 η προτεραιότητα στη διάθεση του νερού δόθηκε στις πόλεις. Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η συνεχής μεταφορά υδάτινων πόρων από τη γεωργία προς την οικιστική ανάπτυξη απειλεί την επισιτιστική ασφάλεια των ΗΠΑ και ζητεί την αναστολή της οικιστικής επέκτασης, καθώς και την αναζήτηση νέων λύσεων, όπως μεγάλοι αγωγοί μεταφοράς νερού.

Νέες πηγές υδροδότησης

Στον αντίποδα, οι πόλεις αναζητούν απεγνωσμένα νέες πηγές υδροδότησης. Το Σκότσντεϊλ της Αριζόνα, όπου περίπου το 70% του νερού προέρχεται από τον ποταμό Κολοράντο, εξετάζει ακόμη και την αγορά δικαιωμάτων άντλησης υπόγειων υδάτων από αγρότες και γειτονικούς δήμους. Η υποψήφια δημοτική σύμβουλος, Μισέλ Ουτζέντι-Ρίτα, υποστηρίζει ότι η κατανομή του νερού θα πρέπει να επανεξεταστεί, καθώς η γεωργία εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η λύση δεν μπορεί να βασιστεί στα υπόγεια αποθέματα. Ο ερευνητής του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Κολοράντο, Μπραντ Ούνταλ, επισημαίνει ότι τα μεγάλα υπόγεια υδροφόρα στρώματα της Αριζόνα είναι ουσιαστικά μη ανανεώσιμος φυσικός πόρος και η υπερεκμετάλλευσή τους δεν αποτελεί βιώσιμη στρατηγική για το μέλλον.

Την ίδια ώρα, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αποκατάστασης εξετάζει πρόταση των πολιτειών της Κάτω Λεκάνης – Αριζόνα, Καλιφόρνια και Νεβάδα – για μείωση της χρήσης νερού από τον ποταμό Κολοράντο κατά περίπου 21% ετησίως έως το 2028, ώστε να διατηρηθούν κρίσιμα επίπεδα στις μεγάλες δεξαμενές. Η πρόταση έχει αναζωπυρώσει τη διαμάχη με τις πολιτείες της Άνω Λεκάνης, οι οποίες φιλοξενούν τις πηγές του ποταμού, με το ενδεχόμενο δικαστικής σύγκρουσης να παραμένει ανοιχτό.

Ξηρασία

Στο Κολοράντο, οι συνέπειες της ξηρασίας είναι ήδη ορατές στην κτηνοτροφία. Η Ρόμπι ΛεΒάλεϊ αναγκάστηκε να πουλήσει το ένα πέμπτο του κοπαδιού της, ενώ η παραγωγή σανού περιορίστηκε στο ένα τέταρτο της συνηθισμένης, καθώς τα νερά από το λιώσιμο των χιονιών εξαντλήθηκαν δύο μήνες νωρίτερα από το κανονικό. Οι τιμές των ζωοτροφών έχουν ήδη τριπλασιαστεί στην περιοχή.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στην κωμόπολη Έμερι της Γιούτα, όπου ο μοναδικός ποταμός που τροφοδοτεί την ύδρευση κυλά με μόλις το 6% της φυσιολογικής του παροχής. Το πότισμα εξωτερικών χώρων έχει απαγορευτεί, οι κάτοικοι επαναχρησιμοποιούν το νερό από τα νοικοκυριά για να διατηρήσουν ζωντανούς τους κήπους τους και οι τοπικές αρχές εκτιμούν ότι τα αποθέματα επαρκούν μόνο για έξι έως εννέα μήνες. Εάν δεν σημειωθούν βροχοπτώσεις ή δεν βρεθούν εναλλακτικές πηγές, η πόλη θα αναγκαστεί να μεταφέρει πόσιμο νερό με βυτιοφόρα.

Η κρίση στον ποταμό Κολοράντο αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις πιέσεις που ασκεί η κλιματική αλλαγή στους υδάτινους πόρους των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών. Καθώς το διαθέσιμο νερό μειώνεται, οι αποφάσεις για την κατανομή του εξελίσσονται σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα της περιοχής.