Ασφυκτική η πίεση του κόστους παραγωγής για τον παραδοσιακό ισπανικό ελαιώνα

Η εκρηκτική άνοδος του κόστους παραγωγής απειλεί τη βιωσιμότητα σημαντικού τμήματος του παραδοσιακού ισπανικού ελαιώνα, σύμφωνα με την επικαιροποιημένη μελέτη της Ισπανικής Ένωσης Δήμων Ελαιοκαλλιέργειας (AEMO) για το κόστος της καλλιέργειας, η οποία δημοσιεύτηκε πριν από μερικές εβδομάδες.

Η μελέτη της AEMO, εξετάζει επτά διαφορετικά μοντέλα καλλιέργειας, από τους παραδοσιακούς ελαιώνες έως τα εντατικά και υπερεντατικά συστήματα. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, το μέσο κόστος παραγωγής ελαιολάδου στην Ισπανία αυξήθηκε σχεδόν κατά 57% την περίοδο 2020-2026, εξαιτίας κυρίως της αύξησης του κόστους εργασίας, ενέργειας, εισροών και επενδύσεων που απαιτούνται για την καλλιέργεια.

Οι παραδοσιακοί ελαιώνες στο επίκεντρο της κρίσης

Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στους παραδοσιακούς -μη μηχανοποιήσιμους-ελαιώνες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 17,7% του ισπανικού ελαιώνα. Εκεί, το κόστος παραγωγής φτάνει τα 5,31 ευρώ ανά κιλό ελαιολάδου.

Στους παραδοσιακούς ελαιώνες με περιορισμένες δυνατότητες μηχανοποίησης, το κόστος υπολογίζεται στα 4,67 ευρώ/ κιλό για τους ξηρικούς και στα 4,18 ευρώ/ κιλό για τους αρδευόμενους. Η AEMO επισημαίνει ότι η μηχανοποίηση μειώνει σημαντικά το κόστος, ωστόσο, αυτή δεν είναι εύκολα εφαρμόσιμη σε πολλούς ορεινούς ελαιώνες, λόγω της μορφολογίας του εδάφους.

Αντίθετα, τα εντατικά και υπερεντατικά συστήματα εμφανίζουν χαμηλότερο κόστος, χάρη στις υψηλότερες αποδόσεις και τη μεγαλύτερη μηχανοποίηση. Στους υπερεντατικούς το κόστος διαμορφώνεται στα 3,17 ευρώ/ κιλό στις ξηρικές καλλιέργειες και στα 3,08 ευρώ ανά κιλό στις αρδευόμενες, τα χαμηλότερα επίπεδα της μελέτης.

Η αντίδραση του ελαιοκομικού τομέα

Η παρουσίαση της μελέτης συνοδεύτηκε από τη «Διακήρυξη του Adamuz», με την οποία η AEMO ζητά την προστασία του παραδοσιακού ελαιώνα ως παραγωγικού, περιβαλλοντικού και κοινωνικού κεφαλαίου. Οι ισπανικές αγροτικές οργανώσεις κινούνται στην ίδια κατεύθυνση, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον Τύπο της χώρας, ζητώντας μέτρα στήριξης για τις παραδοσιακές εκμεταλλεύσεις. Ενδεικτικά, η COAG Jaén έχει επισημάνει την σοβαρή οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν πολλοί παραγωγοί, ζητώντας αλλαγές στο φορολογικό πλαίσιο, καθώς και εφαρμογή πολιτικών που θα διασφαλίζουν συμβατότητα των τιμών παραγωγού με το πραγματικό κόστος παραγωγής.

Παράλληλα, οι εκπρόσωποι του κλάδου υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των παραδοσιακών ελαιώνων μέσω της ΚΑΠ, ώστε να περιοριστεί η εγκατάλειψη ιδιαίτερα των ορεινών ελαιώνων και όσων η μηχανοποίηση δεν είναι εφικτή.