Ακτινίδιο: Η παράνομη συγκομιδή απειλεί την ποιότητα και τη διεθνή εικόνα

Επιτήδειοι, με γνώμονα το πρόσκαιρο κέρδος, παρακάμπτουν τους προβλεπόμενους κανόνες
18/08/2026
5' διάβασμα
aktinidio-i-paranomi-sygkomidi-apeilei-tin-poiotita-kai-ti-diethni-eikona-384153

Για ακόμη μία χρονιά, το ελληνικό ακτινίδιο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα σοβαρό πρόβλημα που απειλεί να υπονομεύσει την προσπάθεια των παραγωγών να εδραιώσουν το προϊόν στις διεθνείς αγορές: την παράνομη και πρόωρη συγκομιδή και εμπορία.

Το φαινόμενο, που επανέρχεται κάθε χρόνο, προκαλεί έντονο προβληματισμό στον παραγωγικό κόσμο. Επιτήδειοι, με γνώμονα το πρόσκαιρο κέρδος, παρακάμπτουν τους προβλεπόμενους κανόνες και οδηγούν στην αγορά ακτινίδια τα οποία δεν έχουν αποκτήσει ακόμη τα απαραίτητα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με ανθρώπους του κλάδου, είναι η υποβάθμιση του προϊόντος και, κατ’ επέκταση, η δυσφήμισή του στις αγορές του εξωτερικού.

Η ποιότητα κρίνεται στο χωράφι

Για να συγκομιστεί ένα ακτινίδιο και να είναι εμπορεύσιμο, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις ωριμότητας, τόσο ως προς τους βαθμούς Brix όσο και ως προς την περιεκτικότητα σε ξηρά ουσία. Στην Ελλάδα, η περίοδος κατά την οποία συνήθως πληρούνται οι απαιτούμενες προδιαγραφές τοποθετείται από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Οκτωβρίου, ανάλογα με την ποικιλία και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής.

Όπως επισημαίνει ο παραγωγός ακτινιδίου από την Άρτα, Άγγελος Ξυλογιάννης, η συγκομιδή δύο μήνες νωρίτερα υποβαθμίζει αισθητά την ποιότητα του ελληνικού προϊόντος. «Με δυσκολία προσπαθούμε, χρόνο με τον χρόνο, να κατακτήσουμε τις αγορές με την ποιότητά μας. Δυστυχώς, όμως, πάντα υπάρχουν επιτήδειοι οι οποίοι, με στόχο το εφήμερο κέρδος, δημιουργούν σημαντικά προβλήματα», σημειώνει. Ο ίδιος υπογραμμίζει την ανάγκη εντατικοποίησης των ελέγχων, όχι μόνο στο εσωτερικό, αλλά και στις αγορές του εξωτερικού, ώστε να μην διαιωνίζεται μια κατάσταση που πλήττει συνολικά τον κλάδο. «Νομοθεσία, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπάρχει και θα πρέπει να εφαρμόζεται», τονίζει.

Οι υψηλές τιμές δελεάζουν τους παραγωγούς

Σε ό,τι αφορά τις τιμές κατά την περίοδο της παράνομης συγκομιδής, ο κ. Ξυλογιάννης αναφέρει ότι αυτές μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 1,50-1,70 ευρώ το κιλό. Πρόκειται για τιμές που χαρακτηρίζει δελεαστικές και οι οποίες, όπως εκτιμά, μπορούν να οδηγήσουν ορισμένους παραγωγούς στην απόφαση να προχωρήσουν πρόωρα στη συγκομιδή.

Παράλληλα, εκφράζει την ανησυχία του για την αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Όπως υποστηρίζει, «η διεύρυνση της παραγωγής ενδέχεται να δημιουργήσει πιέσεις όχι μόνο στο επίπεδο της παραγωγής, αλλά και στη συντήρηση, την τυποποίηση και την εμπορία του προϊόντος».

Καταγγελίες για παράνομα φορτία στο εξωτερικό

Σε δημόσια καταγγελία του, ο Χρήστος Γιαννακάκης, πρόεδρος της εξαγωγικής εταιρείας Cogrexpo S.A., κάνει λόγο για παράνομα φορτία ελληνικών ακτινιδίων στη Βαρκελώνη, με μόλις 2,8 βαθμούς Brix, καθώς και για αντίστοιχες περιπτώσεις στη λαχαναγορά του Βουκουρεστίου. Όπως επισημαίνει, «τέτοιες πρακτικές πλήττουν ευθέως τη φήμη του ελληνικού προϊόντος και υπονομεύουν την προσπάθεια που καταβάλλεται επί χρόνια για την κατάκτηση των διεθνών αγορών».

Ο ίδιος τάσσεται υπέρ ενός εθνικού διαλόγου για το μέλλον του ακτινιδίου, ενός προϊόντος με ισχυρή διεθνή παρουσία, αλλά και σημαντικές προκλήσεις για την επόμενη ημέρα. Ως λύση προτείνει ένα σύστημα αντίστοιχο με εκείνο της Νέας Ζηλανδίας, όπου η διαδικασία ξεκινά από το χωράφι, με καταγραφή και έλεγχο της παραγωγής. Με βάση αντικειμενικά κριτήρια ωριμότητας του καρπού, θα πρέπει να καθορίζεται και ο χρόνος συγκομιδής. Οι 6 βαθμοί Brix ή το 15% ξηράς ουσίας μπορούν, σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, να αποτελέσουν τη βάση για την έναρξη της συγκομιδής, ώστε το προϊόν να οδηγείται στις αγορές με τα απαιτούμενα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Οι κανόνες πρέπει να τηρούνται από όλους

«Θα πρέπει να τηρήσουμε τους κανόνες του παιχνιδιού, γιατί το προϊόν μας κινδυνεύει να δυσφημιστεί στις ξένες αγορές», υποστηρίζει ο Διονύσης Φόλιος, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Καρίτσας Πιερίας.

Όπως εξηγεί, ο συνεταιρισμός εφαρμόζει συστήματα διασφάλισης της συγκομιδής και τηρεί απαρέγκλιτα τους προβλεπόμενους κανονισμούς. Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρει, «μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί στην περιοχή που ελέγχει η οργάνωση κρούσματα παράνομης συλλογής και εμπορίας ακτινιδίων».

«Δεν είδα, δεν ξέρω… μάλλον έγινε κλοπή»

Σε κάθε παράνομη δραστηριότητα, η ιχνηλασιμότητα αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Όπως επισημαίνουν άνθρωποι του κλάδου, τα αποδεικτικά στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στην πηγή του προβλήματος είναι συχνά περιορισμένα.

Τα τιμολόγια, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ενδέχεται να μην αποτυπώνουν την πραγματική διαδρομή του προϊόντος, ενώ η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω δικτύων που γνωρίζουν καλά τα «μονοπάτια» της εμπορίας.

Όταν η έρευνα φτάσει στον παραγωγό, δεν είναι σπάνιο να προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η παραγωγή εκλάπη, προκειμένου να αποποιηθεί κάθε ευθύνη.

ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΑΠΟ: