FertiCovery: Η Ευρώπη επενδύει στην ανάκτηση θρεπτικών στοιχείων από την κτηνοτροφική κοπριά
Η κτηνοτροφική κοπριά, που επί δεκαετίες αποτελεί πολύτιμη πηγή θρεπτικών στοιχείων για τη γεωργία, αποκτά σήμερα έναν νέο στρατηγικό ρόλο στην προσπάθεια της Ευρώπης να μειώσει την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα λιπάσματα και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα του αγροδιατροφικού της συστήματος. Αντί να αντιμετωπίζεται ως απόβλητο, μπορεί να μετατραπεί σε πρώτη ύλη για την παραγωγή βιολογικής προέλευσης λιπασμάτων, συμβάλλοντας στη μετάβαση προς μια πιο κυκλική οικονομία. Αυτός είναι ο βασικός στόχος του ευρωπαϊκού έργου FertiCovery, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συγκεντρώνει ερευνητικούς φορείς, επιχειρήσεις, αγρότες και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής από επτά χώρες.
Στο πλαίσιο του έργου έχουν ήδη εξεταστεί περισσότερες από 150 τεχνολογίες ανάκτησης θρεπτικών στοιχείων, από τις οποίες επιλέχθηκαν 25 αλυσίδες αξίας για αναλυτική τεχνική, περιβαλλοντική και οικονομική αξιολόγηση. Στόχος είναι να αναδειχθούν λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα από την αγορά, ενώ παράλληλα να καταγραφούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να περιορίζουν την ευρεία υιοθέτησή τους, όπως το θεσμικό πλαίσιο, το κόστος εφαρμογής και η αποδοχή από τους παραγωγούς. Για τη διάχυση των αποτελεσμάτων, το FertiCovery δημιούργησε τον Μάιο του 2026 έναν ηλεκτρονικό κατάλογο, στον οποίο παρουσιάζονται οι 25 επιλεγμένες τεχνολογίες, προσφέροντας σε αγρότες, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς πρόσβαση σε λύσεις που είναι ήδη ώριμες για αξιοποίηση.
Συντονιστής είναι ο ολλανδικός οργανισμός BTG Biomass Technology Group, ενώ συμμετέχουν συνολικά οκτώ εταίροι από την Ελλάδα, το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Ολλανδία.
Σύμφωνα με τον συντονιστή του έργου, Martijn Vis, η Ευρώπη διαθέτει ήδη σημαντικές ποσότητες θρεπτικών στοιχείων σε βιοαπόβλητα, κοπριά και αστικά λύματα, οι οποίες μπορούν να ανακτηθούν και να αξιοποιηθούν για την παραγωγή βιολογικών λιπασμάτων. Η πρόκληση δεν είναι η έλλειψη πρώτων υλών, αλλά η ανάπτυξη των κατάλληλων τεχνολογιών και των απαραίτητων υποδομών, ώστε τα θρεπτικά στοιχεία να επιστρέφουν εκεί όπου χρειάζονται περισσότερο.
Από την κοπριά σε ενέργεια και λίπασμα
Η κοπριά αποτελεί τη σημαντικότερη πρώτη ύλη για την παραγωγή βιολογικών λιπασμάτων. Μέσω τεχνολογιών όπως η αναερόβια χώνευση και άλλων διαδικασιών ανάκτησης θρεπτικών στοιχείων, μπορεί να μετατραπεί τόσο σε ανανεώσιμη ενέργεια όσο και σε λιπάσματα που επιστρέφουν οργανική ουσία και θρεπτικά στοιχεία στο έδαφος. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, περιορίζει τη χρήση ανόργανων λιπασμάτων και ενισχύει τη γονιμότητα και την ανθεκτικότητα των γεωργικών εδαφών. Παράλληλα, ενισχύει την κυκλική βιοοικονομία, αξιοποιώντας πόρους που μέχρι σήμερα θεωρούνταν υποπροϊόντα.
Μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενα λιπάσματα
Η ανάκτηση θρεπτικών στοιχείων αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι διαταραχές στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν αναδείξει την ανάγκη για μεγαλύτερη αυτάρκεια της Ευρώπης σε πρώτες ύλες.
Σύμφωνα με τους υπεύθυνους του έργου, η ανάπτυξη μιας ισχυρής αγοράς βιολογικών λιπασμάτων μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές, να ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για την αγροτική οικονομία. Παράλληλα, η αξιοποίηση της κοπριάς μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων για την κλιματική ουδετερότητα, να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας και να δημιουργήσει νέες «πράσινες» θέσεις εργασίας στην ύπαιθρο.
Με την ολοκλήρωση των πρώτων 18 μηνών του έργου, το FertiCovery ετοιμάζεται να δημοσιεύσει τα αποτελέσματα των τεχνικών και περιβαλλοντικών αξιολογήσεων, φιλοδοξώντας να επιταχύνει την υιοθέτηση λύσεων που μετατρέπουν την κτηνοτροφική κοπριά από πρόβλημα διαχείρισης σε πολύτιμο πόρο για τη γεωργία του μέλλοντος.
