Άνοδος αναμένεται στην παγκόσμια κατανάλωση βαμβακιού

του Γιάννη Τσιφόρου, επιστημονικού συνεργάτη της GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

Η παγκόσμια κατανάλωση εκκοκκισμένου βαμβακιού, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις (στοιχεία USDA, 11/9/2026), προβλέπεται την εμπορική περίοδο 2026/27 να ανέλθει σε 26,76 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας άνοδο ως προς την προηγούμενη (+1,5%), σε συνέχεια εκείνης της περιόδου 2025/26 (+1,7%).

Η άνοδος αυτή, συνδέεται με την αναμενόμενη μείωση της παραγωγής του προϊόντος σε ορισμένες σημαντικές παραγωγικές χώρες, ιδιαίτερα στην Κίνα, ο όγκος της οποίας θα περιοριστεί στο διάστημα της τρέχουσας εμπορικής περιόδου σε 7,29 εκατ. τόνους (-6,4%), αλλά και με τη μείωσή της στο Πακιστάν (-5,6%), στις ΗΠΑ (-5%) και στη Βραζιλία (-1,3%), ενώ εξαίρεση θα αποτελέσει η Ινδία, παρουσιάζοντας οριακή μεταβολή (+0,8%). Στο σύνολό της πάντως, η παγκόσμια παραγωγή εκκοκκισμένου βαμβακιού θα εξακολουθήσει να συγκεντρώνεται στις πέντε κυριότερες παραγωγικές χώρες (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, ΗΠΑ, Πακιστάν), οι οποίες θα καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος του όγκου (80% την περίοδο 2026/27), παρά τον περιορισμό της παραγωγής τους σε 20,5 εκατ. τόνους (-3,4%).

Στο παγκόσμιο εμπόριο εκκοκκισμένου βαμβακιού οι εισαγωγές αναμένεται την περίοδο 2026/27 να περιοριστούν σε 9,63 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας αρνητική μεταβολή (-1,8%). Ωστόσο, μεταξύ των σημαντικότερων εισαγωγικών χωρών, άνοδος των εισαγωγών αναμένεται στο Μπαγκλαντές και στο Βιετνάμ και (+2,7% και +0,5% αντίστοιχα) και πολύ μεγαλύτερη στο Πακιστάν και την Τουρκία (+15,9% και +5,8% αντίστοιχα).

Από την άλλη πλευρά, πτώση προβλέπεται στις παγκόσμιες εξαγωγές, ο όγκος των οποίων θα περιοριστεί την περίοδο 2026/27 σε 9,63 εκατ. τόνους (-3%), κυρίως εξαιτίας της έντονης μείωσης των εξαγωγών της Αυστραλίας (-19,5%) ως συνέπεια της αναμενόμενης μεγάλης μείωσης στην παραγωγή της λόγω των εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών. Σταθερότητα, πάντως, αναμένεται στις εξαγωγές της Βραζιλίας, η οποία θα εξακολουθήσει να ηγείται των παγκόσμιων εξαγωγών του προϊόντος με όγκο της τάξεως των 3,37 εκατ. τόνων, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος (35% την περίοδο 2026/27), με δεύτερη στη σειρά τις ΗΠΑ (28%) και τρίτη την Αυστραλία.

Παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση εκκοκκισμένου βαμβακιού (σε 1.000 τόνους)

Πηγή: USDA-FAS, Cotton world markets and trade, 11/9/2026, (*) Πρόβλεψη

Παγκόσμιες εισαγωγές και εξαγωγές εκκοκκισμένου βαμβακιού (σε 1.000 τόνους)

Πηγή: USDA-FAS, Cotton world markets and trade, 11/9/2026, (*) Πρόβλεψη

Θετικές οι εξελίξεις στα παγκόσμια αποθέματα

Θετική, επίσης, θεωρείται η πρόβλεψη της μείωσης των παγκόσμιων αποθεμάτων του προϊόντος, ο όγκος των οποίων αναμένεται στο τέλος της εμπορικής περιόδου 2026/27 να περιοριστεί σε 15,21 εκατ. τόνους (που αντιστοιχούν σε 70 εκατ. δέματα βάρους 480 λιβρών), μέγεθος που αποτελεί την χαμηλότερη αναλογία στο διάστημα της τελευταίας πενταετίας, παρουσιάζοντας σημαντική μείωση ως προς την προηγούμενη (-7,2%). Η πτώση αυτή θα προέλθει κυρίως από την έντονη μείωση των αποθεμάτων στην Αυστραλία (-36,2%), στις ΗΠΑ (-13,3%) και τη Βραζιλία (-11%), αλλά και από τη σημαντική μείωσή τους στην Ινδία και την Κίνα (-8,8% και -4,3% αντίστοιχα).

Επιπλέον, η αναλογία των παγκόσμιων αποθεμάτων ως προς τη χρήση του εκκοκκισμένου βαμβακιού αναμένεται την εμπορική περίοδο 2026/27 να περιοριστεί στο χαμηλότερο επίπεδό της στη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας (58,4%), ενισχύοντας τις προσδοκίες για τη βελτίωση των τιμών του προϊόντος. Σημειώνεται ότι η τιμή του Δείκτη Cotlook A, που εκφράζει το επίπεδο των τιμών προσφοράς εκκοκκισμένου βαμβακιού στη διεθνή αγορά, προβλέπεται την περίοδο 2026/27 να αυξηθεί στα 90 σεντς δολαρίου ΗΠΑ ανά λίβρα, παρουσιάζοντας σημαντική άνοδο ως προς την προηγούμενη (80 σεντς δολαρίου ΗΠΑ/λίβρα).

Μειωμένη έκταση και στασιμότητα παραγωγής στην Ελλάδα

Η έκταση της καλλιέργειας βαμβακιού στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες εκτιμήσεις (στοιχεία USDA, 11/9/2026), προβλέπεται το 2026 να περιοριστεί σε 190 χιλ. εκτάρια, παρουσιάζοντας μείωση ως προς το 2025 (-5%), αλλά και ως προς τον μέσο όρο της προηγούμενης πενταετίας (-16,7%), ενώ στασιμότητα αναμένεται στην εγχώρια παραγωγή εκκοκκισμένου βαμβακιού (229 χιλ. τόνοι).

Γενικότερα πάντως, οι εξελίξεις αυτές συνδέονται στενά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές στη διάρκεια των τελευταίων ετών, κυρίως εξαιτίας των χαμηλών τιμών παραγωγού στο σύσπορο βαμβάκι, σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής λόγω της ανόδου των τιμών σε ορισμένες κρίσιμες εισροές (ενέργεια, λιπάσματα), με συνέπεια την αποθάρρυνση των παραγωγών και την στροφή τους προς άλλες καλλιέργειες. Χαρακτηριστική, άλλωστε, είναι η έντονη μείωση των παραγωγών του προϊόντος, ο αριθμός των οποίων, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις (στοιχεία Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 23/9/2026) περιορίστηκε το 2025 σε 32.387 καλλιεργητές, παρουσιάζοντας μεγάλη μείωση (-24,6%) σε σύγκριση με το 2022 (42.966 καλλιεργητές), η οποία αντιστοιχεί σε απώλεια 10.579 θέσεων εργασίας. Να σημειωθεί, επίσης, ότι η πτώση αυτή ήταν σχεδόν ανάλογη της μείωσης της έκτασης της καλλιέργειας, το μέγεθος της οποίας από 2.540 χιλ. στρέμματα το 2022, περιορίστηκε το 2025 σε 1.922 χιλ. στρέμματα, καταγράφοντας πτώση της τάξεως του 24,3%.

Η μείωση της καλλιεργούμενης έκτασης συνέβαλε στον περιορισμό της εγχώριας παραγωγής εκκοκκισμένου βαμβακιού και των εξαγωγών, ο όγκος των οποίων, σε ετήσια βάση, περιορίστηκε το 2025 σε 217 χιλ. τόνους, αξίας 319 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας ως προς το προηγούμενο έτος σημαντική μείωση στον όγκο (-14,7%) και ακόμα μεγαλύτερη στην αξία (-26%) λόγω της πτώσης της μέσης τιμής εξαγωγής σε 1,47 ευρώ/κιλό. Η πτώση ήταν σημαντική στην Τουρκία (-12,6% στον όγκο και -25% στην αξία), η οποία ωστόσο εξακολουθεί να αποτελεί την κυριότερη χώρα προορισμού (42,9% του όγκου και 43,1% της αξίας). Σημαντική, επίσης, ήταν η μείωση των εξαγωγών στην Αίγυπτο, τη δεύτερη κυριότερη χώρα προορισμού (-7,4% και -19% αντίστοιχα). Αντίθετα, έντονη ήταν η άνοδος του όγκου των εξαγωγών στην Αλγερία και σε μικρότερο βαθμό σε ορισμένες άλλες χώρες (Ινδία, Τυνησία, Γερμανία, Ινδονησία), ενώ από άποψη υψηλότερης μέσης τιμής εξαγωγής οι καλύτερες αγορές αναφέρονται στην Ινδία (1,71 ευρώ/κιλό) και το Πακιστάν (1,68 ευρώ/κιλό).

Να σημειωθεί πάντως, ότι οι ελληνικές εξαγωγές εκκοκκισμένου βαμβακιού παρουσίασαν βελτίωση στη διάρκεια του τρέχοντος έτους. Όπως προκύπτει από πρόσφατες εκτιμήσεις (στοιχεία Eurostat, 15/9/2026), στη διάρκεια Ιανουαρίου-Ιουλίου του 2026, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφεται σημαντική άνοδος στην αξία και τον όγκο εξαγωγών του προϊόντος (+22% και +33,7%), αν και με μείωση της μέσης τιμής εξαγωγής, που περιορίστηκε σε 1,40 ευρώ/κιλό (-8,8%).

Ωστόσο, στο εξωτερικό εμπόριο, οι προβλέψεις των ελληνικών εξαγωγών, αν και πρόωρες, αναμένεται την εμπορική περίοδο 2026/27 να περιοριστούν σε 207 χιλ. τόνους, παρουσιάζοντας μείωση ως προς την προηγούμενη (-9,6%), ενώ θα εξακολουθήσουν να υπολείπονται σημαντικά από τον μέσο όρο της προηγούμενης πενταετούς περιόδου (-19,4%). Πέραν αυτών όμως, οι εξελίξεις στο πεδίο των ελληνικών εξαγωγών στο διάστημα της τρέχουσας εμπορικής περιόδου φαίνονται θετικές σε ορισμένες κρίσιμες αγορές, λαμβάνοντας υπόψη την αναμενόμενη σημαντική αύξηση του όγκου εισαγωγών στο Πακιστάν (+15,9%), στην Τουρκία (+5,8%) και σε μικρότερο βαθμό στο Μπαγκλαντές (+2,7%), σε συνδυασμό με την προβλεπόμενη άνοδο των τιμών του προϊόντος στη διεθνή αγορά.

Σύμφωνα εξάλλου με τις τελευταίες διαθέσιμες προβλέψεις (στοιχεία Cotton Outlook, σύνοψη αγοράς Αυγούστου 2026 : https://www.cotlook.com/information-2/cotlook-monthly/) oι διεθνείς τιμές του βαμβακιού, όπως αποτυπώνονται στον δείκτη Cotlook A, σημείωσαν συνολική άνοδο 1.130 μονάδων σεντς δολαρίου ΗΠΑ τον περασμένο μήνα, διαμορφούμενες στις 28 Αυγούστου στα 101,30 σεντς ανά λίβρα – το υψηλότερο επίπεδό τους από τον Μάιο του 2024. Επίσης, στη Νέα Υόρκη, το συμβόλαιο παράδοσης Δεκεμβρίου (που αποτελεί συμβόλαιο αναφοράς) κατέγραψε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα τιμών κλεισίματος, φτάνοντας τα 93,14 σεντς ανά λίβρα την τελευταία ημέρα του Αυγούστου, έναντι 81,79 σεντς στις 31 Ιουλίου, ενώ στις 17/9/2026 η τιμή του δείκτη Cotlook A εκτιμάται σε 94,35 σεντς δολαρίου ΗΠΑ/λίβρα.