Χαλάζι σάρωσε χιλιάδες στρέμματα σε Θεσσαλία και Έβρο
Ιδιαίτερα βαρύ ήταν το πλήγμα που προκάλεσαν οι πρόσφατες σφοδρές χαλαζοπτώσεις σε Θεσσαλία και Έβρο, αφήνοντας πίσω τους χιλιάδες στρέμματα κατεστραμμένων καλλιεργειών και εκατοντάδες παραγωγούς αντιμέτωπους με τον κίνδυνο απώλειας του ετήσιου εισοδήματός τους. Οι ζημιές καταγράφονται λίγες ημέρες πριν από τη συγκομιδή πολλών καλλιεργειών, γεγονός που καθιστά ακόμη μεγαλύτερο το οικονομικό πλήγμα, καθώς οι παραγωγοί έχουν ήδη πραγματοποιήσει το σύνολο των καλλιεργητικών δαπανών.
Την ίδια ώρα, ο ΕΛΓΑ επιχειρεί να κινηθεί με γρήγορους ρυθμούς για την αναγγελία και καταγραφή των ζημιών, ενώ η κυβέρνηση προαναγγέλλει ειδικό πρόγραμμα αποζημιώσεων, με στόχο την επίσπευση των πληρωμών και την καταβολή προκαταβολών στους πληγέντες.
Θεσσαλία: Καταστροφές σε δενδρώδεις και αροτραίες καλλιέργειες
Το μεγαλύτερο μέτωπο της καταστροφής εντοπίζεται στη Θεσσαλία, όπου η χαλαζόπτωση έπληξε μια μεγάλη γεωγραφική ζώνη από τον Τύρναβο και την Ελασσόνα μέχρι τις περιοχές των Δήμων Λάρισας και Κιλελέρ.
Στον Δήμο Τυρνάβου, στις περιοχές Πλατανούλια, Δαμάσι, Δέντρα, Αγία Σοφία, Αμάρι και Περαχώρα, οι ζημιές είναι εκτεταμένες σε αχλάδια, νεκταρίνια, ροδάκινα και αμπέλια, με αρκετές καλλιέργειες να βρίσκονται λίγες ημέρες πριν από τη συγκομιδή.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στον Δήμο Ελασσόνας. Στο Δομένικο καταγράφηκαν ολοκληρωτικές καταστροφές σε αμυγδαλιές και καρυδιές, ενώ σημαντικές ζημιές υπέστησαν τα καπνά στην Ποταμιά. Στο Βλαχογιάννι, τον Ευαγγελισμό και το Παλιόκαστρο επλήγησαν καρυδιές, αμπέλια και τριφύλλια.
Στις περιοχές Τερψιθέα, Ελευθεραί και Μεσοράχη των Δήμων Λάρισας και Κιλελέρ, το χαλάζι προκάλεσε μεγάλες ζημιές σε βαμβάκια, καλαμπόκια και τριφύλλια, ενώ στη Μεσοράχη καταστράφηκαν επίσης αμπέλια και φιστικιές.
Ούτε η αντιχαλαζική προστασία κατάφερε να περιορίσει το φαινόμενο
Ενδεικτικό της έντασης της κακοκαιρίας είναι το γεγονός ότι τρία αεροσκάφη του προγράμματος αντιχαλαζικής προστασίας του ΕΛΓΑ επιχειρούσαν συνεχώς από τη μία το μεσημέρι έως αργά το απόγευμα της Παρασκευής.
Όπως ανέφερε ο διευθυντής του Υποκαταστήματος ΕΛΓΑ Λάρισας, Σπύρος Σπυρόπουλος, τα αεροσκάφη πραγματοποίησαν συνεχείς σπορές στα χαλαζοφόρα νέφη, όμως η έκταση και η δυναμική του φαινομένου ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεν κατέστη δυνατή η πλήρης αντιμετώπισή του.
Αυτοψίες και αγώνας δρόμου για τις αποζημιώσεις
Αμέσως μετά τη χαλαζόπτωση, κλιμάκιο του ΕΛΓΑ, με επικεφαλής τον διευθυντή του Υποκαταστήματος Λάρισας, πραγματοποίησε αυτοψία στις πληγείσες περιοχές μαζί με τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα, τους αντιπεριφερειάρχες, Μαρία Γαλλιού και Δημήτρη Τσέτσιλα, καθώς και βουλευτές του νομού.
Βασική προτεραιότητα αποτελεί η άμεση υποβολή δηλώσεων ζημιάς και η επιτάχυνση των εξατομικευμένων εκτιμήσεων. Για τον λόγο αυτό, ο ΕΛΓΑ προχωρά στην πρόσληψη έκτακτου επιστημονικού προσωπικού, προκειμένου να ενισχυθούν τα συνεργεία των εκτιμητών και να ολοκληρωθούν ταχύτερα οι έλεγχοι στα αγροτεμάχια. Παράλληλα, περιφέρεια και κυβέρνηση βρίσκονται σε συντονισμό, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αποζημίωσης και να διαμορφωθεί ένα ειδικό χρηματοδοτικό πλαίσιο για τις περιοχές που πλήττονται επανειλημμένα από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ο περιφερειάρχης, Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας ανακοίνωσε ότι η Περιφέρεια θα κινηθεί σε τρεις άξονες: άμεση στήριξη των παραγωγών, αναζήτηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και σχεδιασμό μόνιμων μέτρων προστασίας των καλλιεργειών απέναντι στην κλιματική κρίση.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Τυρνάβου, Στέλιος Τσικριτζής τόνισε ότι οι παραγωγοί έχασαν ολόκληρη τη σοδειά τους λίγες ημέρες πριν από τη συγκομιδή, έχοντας ήδη επωμιστεί το σύνολο του κόστους παραγωγής, και ζήτησε την άμεση καταβολή προκαταβολών.
Ειδικό πρόγραμμα αποζημιώσεων
Ο ΕΛΓΑ άνοιξε ήδη τις αναγγελίες ζημιών, με προθεσμία υποβολής δηλώσεων έως τις 10 Αυγούστου. Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα της μη ολοκλήρωσης των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, αποφασίστηκε οι δενδρώδεις καλλιέργειες να συνδεθούν προσωρινά με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ του 2025, ενώ για τις ετήσιες καλλιέργειες η διασταύρωση θα πραγματοποιηθεί μόλις ολοκληρωθούν οι δηλώσεις του 2026.
Στη συνέχεια θα γίνει ο προϋπολογισμός του συνολικού ύψους των ζημιών, ώστε η κυβέρνηση να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για ειδικό πρόγραμμα χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση στα πρότυπα του προγράμματος DANIEL-ELIAS, ώστε να καταστεί δυνατή η αποζημίωση έως και του 100% της ασφαλιζόμενης αξίας της παραγωγής, η κατάργηση του ανώτατου ορίου αποζημιώσεων και η χορήγηση προκαταβολής που θα φθάνει το 65% της εκτιμώμενης αποζημίωσης.
Θράκη: Μεγάλες ζημιές και στον Έβρο
Σημαντικές είναι οι απώλειες και στον Έβρο, όπου η χαλαζόπτωση έπληξε περίπου 25.000 στρέμματα καλλιεργειών. Οι μεγαλύτερες ζημιές εντοπίζονται στα Κοίλα, την Πυλαία, τη Μελία, την Καβησό, το Τριφύλλι, την Ιτέα, τον Πέπλο, τη Βρυσούλα, το Αρδάνιο, τον Πόρο και την ευρύτερη περιοχή των Φερών.
Οι καταστροφές αφορούν ακρόδρυα, βαμβάκι, καλαμπόκι, φασόλια, κηπευτικά, μηδική και άλλες καλλιέργειες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού και Κτηνοτροφικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης, Κώστα Αλεξανδρή, η μεγαλύτερη ζημιά εντοπίζεται στα κηπευτικά, στις καρυδιές και στη μηδική σποροπαραγωγής, καθώς πρόκειται για καλλιέργειες που δεν μπορούν να ανακάμψουν μέσα στην ίδια περίοδο.
Αντίθετα, στο καλαμπόκι οι απώλειες εκτιμάται ότι θα είναι μικρότερες, καθώς ο καρπός είχε σχεδόν ολοκληρώσει την ανάπτυξή του πριν από το φαινόμενο. Μεγάλο είναι το πρόβλημα και στο βαμβάκι, όπου οι παραγωγοί επιχειρούν να περιορίσουν τις απώλειες με διαφυλλικές λιπάνσεις και καλλιεργητικές παρεμβάσεις, ελπίζοντας ότι οι καιρικές συνθήκες των επόμενων μηνών θα επιτρέψουν μερική αποκατάσταση της παραγωγής.
Σε πλήρη εξέλιξη οι εκτιμήσεις
Κλιμάκια του ΕΛΓΑ Θράκης πραγματοποίησαν ήδη τις πρώτες αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές.
Ο αναπληρωτής προϊστάμενος του ΕΛΓΑ Θράκης, Βασίλης Πλουμίδης, επισημαίνει ότι τα σημαντικότερα επίκεντρα της χαλαζόπτωσης εντοπίζονται στα Κοίλα, όπου επλήγησαν σοβαρά καρυδιές και αμυγδαλιές, καθώς και στον Πόρο και στο Πέταλο Πέπλου. Όπως εξηγεί, οι γεωπόνοι του Οργανισμού δίνουν προτεραιότητα στις ευπαθείς καλλιέργειες που πρέπει να εκτιμηθούν άμεσα, όπως τα κηπευτικά και η μηδική, ενώ οι εκτιμήσεις θα συνεχιστούν με ταχείς ρυθμούς μόλις ολοκληρωθεί η υποβολή των δηλώσεων ζημιάς.
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας προϋποθέτει τη διασταύρωση κάθε αγροτεμαχίου με τη σχετική δήλωση καλλιέργειας, ώστε να συνταχθούν τα πορίσματα και να ανοίξει ο δρόμος για την καταβολή των αποζημιώσεων.
