Ειδική ενίσχυση για λιπάσματα αντί του πλαφόν
Την ειδική ενίσχυση των αγροτών για την αγορά λιπασμάτων, ως μέτρο αντιστάθμισης της ανόδου των τιμών που συνδέεται με την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στον Κόλπο φαίνεται ότι προκρίνει η κυβέρνηση (σ.σ. έως τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές).
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά τις αρχικές δηλώσεις του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα, ο οποίος είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο είτε επιδότησης των αγροτών είτε επιβολής πλαφόν στα κέρδη των βιομηχανιών και των εμπόρων λιπασμάτων. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η προσοχή πλέον επικεντρώνεται στην ειδική ενίσχυση, καθώς το σενάριο του πλαφόν θεωρείται ότι θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε.
Παράλληλα, ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα, όπως και άλλα κράτη-μέλη που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση, μπορεί να εφαρμόσει το «πακέτο εργαλείων» της Κομισιόν. Λίγες ώρες πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, εξήγησε ότι η Κομισιόν δίνει πράσινο φως σε μέτρα κρατικής στήριξης, φορολογικές μειώσεις και προσωρινές διευκολύνσεις, με στόχο την ενίσχυση των πολιτών και των επιχειρήσεων που πλήττονται περισσότερο.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι και η ανακατεύθυνση των εσόδων από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος θα εφαρμοστεί στα λιπάσματα από την 1η Ιανουαρίου 2026. Τα έσοδα αυτά θα μπορούσαν να μεταφερθούν απευθείας στους αγρότες, που πλήττονται από την αύξηση των τιμών, αποτελώντας ένα μέτρο άμεσης στήριξης. Η πρακτική αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη, καθώς παρόμοια έκτακτη ενίσχυση είχε δοθεί το 2022, με συνολικό ποσό 60 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας περίπου το 11% των εξόδων των παραγωγών για λιπάσματα σε διάστημα ενός έτους, στο πλαίσιο του «Προσωρινού πλαισίου για κρατικές ενισχύσεις» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, ο κ. Τσιάρας τόνισε ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους και, κατ’ επέκταση, των λιπασμάτων δεν επηρεάζει μόνο τους παραγωγούς, αλλά έχει ευρύτερες επιπτώσεις στο συνολικό κόστος παραγωγής και την οικονομική δραστηριότητα. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την κατάσταση, ώστε να λάβει έγκαιρα μέτρα στήριξης, με στόχο τη σταθερότητα της αγοράς και την προστασία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Η άποψη του ΣΠΕΛ
Πάντως, η ελληνική αγορά λιπασμάτων δεν φαίνεται να συμφωνεί με την επιβολή πλαφόν. Ο νέος πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ), Κώστας Ωραιόπουλος, δήλωσε στην «ΥΧ» ότι η βασική θέση του Συνδέσμου είναι να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των λιπασμάτων για τους παραγωγούς. Αναλυτικά, ο κ. Ωραιόπουλος ανέφερε: «Δεν έχουμε επίσημη ενημέρωση για τα μέτρα, που θα λάβει η κυβέρνηση. Ζητήσαμε συνάντηση με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης για το θέμα. Βασική μας θέση είναι να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των λιπασμάτων και προτείνουμε η κυβέρνηση να ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς, που ήδη υπάρχουν στην ΕΕ. Είχαν ληφθεί κάποια μέτρα το 2022, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο ΣΠΕΛ προτείνει, για παράδειγμα, τα έσοδα του CBAM, να ανακατευθυνθούν για τη στήριξη των αγροτών».
