Εκδήλωση UNGA-ECOSOC: «Η αποτελεσματική ανταπόκριση στα ακραία κλιματικά γεγονότα απαιτεί επενδύσεις στη γεωργία και τους αγρότες»

Παραδοχή της πραγματικότητας από υψηλόβαθμη αξιωματούχο του FAO κατά την εκδήλωση των κύριων οργάνων του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη

Το φαινόμενο El Nino και η αντίστροφη –ψυχρή– φάση του, La Nina, αυξομειώνουν την επιφανειακή θερμοκρασία στον Ειρηνικό Ωκεανό, κάτι που έχει επιπτώσεις σε πολλές περιοχές του πλανήτη, συντελώντας σε ακραίους καύσωνες και πλημμύρες. Εν μέσω επιδείνωσης των ανωτέρω, καθώς και άλλων μετεωρολογικών φαινομένων, όπως οι θεομηνίες Daniel και Elias, που έπληξαν σφοδρά την Ελλάδα, ως αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, οι δράσεις πρόληψης εξαίρονται από τους υπευθύνους συντονισμού και χάραξης πολιτικής των Ηνωμένων Εθνών ως ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική προστασία από τέτοιες εκδηλώσεις.

«Η αποτελεσματική προληπτική δράση είναι ζωτικής σημασίας για τη θωράκιση και τον καλύτερο εξοπλισμό των κοινοτήτων ενόψει τέτοιων κλυδωνισμών, καθώς συμβάλλει στη διάσωση των ζωών και στην προστασία των μέσων διαβίωσης, αποτρέποντας ζημιές και απώλειες σε καλλιέργειες, ζωικό κεφάλαιο, παραγωγικές εκτάσεις, νερό και υποδομές», δήλωσε η Beth Bechdol, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών.

Η ίδια εκφώνησε την εναρκτήρια ομιλία στην εκδήλωση που διοργάνωσαν από κοινού η Γενική Συνέλευση (UNGA) και το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στη Νέα Υόρκη, με τίτλο «El Nino 2023-2024: Δράσεις για την ασφάλεια, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των ανθρώπων και του πλανήτη». Να τονισθεί ότι η UNGA είναι το κύριο όργανο χάραξης πολιτικής του ΟΗΕ, ενώ το ECOSOC συντονίζει την οικονομική και κοινωνική ατζέντα του Οργανισμού.

Υπενθυμίζεται ότι η περίοδος 2015-2016 είχε σηματοδοτήσει μία από τις ισχυρότερες εκδηλώσεις που έχουν καταγραφεί στο φαινόμενο El Nino, επηρεάζοντας πάνω από 60 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, με αποτέλεσμα 23 χώρες να ζητήσουν διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια αξίας άνω των 5 δισ. δολαρίων.

Στην ομιλία της, η Bechdol μοιράστηκε την πρόσφατη εμπειρία του FAO από την αντιμετώπιση του El Nino την περίοδο 2023-2024. Όπως επισημάνθηκε, η πιο πρόσφατη εκδήλωση του κλιματικού φαινομένου κατατάσσεται στις πέντε ισχυρότερες που έχουν καταγραφεί στα χρονικά, δημιουργώντας τεράστιες ανάγκες στις πιο ευάλωτες χώρες. «Εάν δεν βελτιώσουμε δραματικά την ικανότητά μας να προβλέπουμε, να ενεργούμε γρήγορα και να οικοδομούμε μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα στο [μεταβαλλόμενο] κλίμα, θα αποτύχουμε να αντιμετωπίσουμε το El Nino και άλλα κλιμακούμενα ακραία κλιματικά φαινόμενα», προειδοποίησε η ίδια.

Απαραίτητη η στήριξη στους παραγωγούς του πρωτογενούς τομέα

Σε αυτή την προσπάθεια για την αποφυγή των σαρωτικών, αλυσιδωτών επιπτώσεων τέτοιων γεγονότων, η μέριμνα για τον πρωτογενή τομέα αναδεικνύεται ως κυρίαρχης σημασίας. «Γνωρίζουμε ότι μπορούμε να προλάβουμε τις καταστροφές, να αποτρέψουμε και να ελαχιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις και, τελικά, να μειώσουμε τις ανθρωπιστικές ανάγκες, αλλά αυτό απαιτεί επενδύσεις στη γεωργία και τους αγρότες», τόνισε χαρακτηριστικά η Bechdol. Όπως ειπώθηκε, τέτοιες ενέργειες μπορεί να κυμαίνονται από μεταφορές ρευστών διαθεσίμων που θα βοηθήσουν τους ψαράδες να αποθηκεύουν τα σκάφη και τον εξοπλισμό τους πριν από μια καταιγίδα, μέχρι και παροχές σετ εργαλείων κηπουρικής που θα δώσουν σε οικογένειες την ευκαιρία να παράγουν φαγητό στο σπίτι, στα πρότυπα ενός οικοτεχνικού μοντέλου.

Ο FAO, συμβάλλοντας σε αυτόν τον στόχο, παρέχει ζωοτροφές και εμβόλια σε κτηνοτροφικές κοινότητες, προκειμένου να κρατήσει ζωντανό και υγιές ζωικό κεφάλαιο ενόψει ξηρασιών, ενώ οι αγρότες μπορούν να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε στάγδην άρδευση και ανθεκτικούς σπόρους σε τέτοιες περιόδους ακραίας καταπόνησης.

Τέσσερις δράσεις-κλειδιά

Η αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του FAO σκιαγράφησε τέσσερις βασικές, ρηξικέλευθες δράσεις που αλλάζουν τα δεδομένα στον αγώνα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ακραίων κλιματικών γεγονότων:

✱ Διεθνής συνεργασία μεταξύ επιστημόνων του κλίματος και αναπτυξιακών και ανθρωπιστικών παραγόντων για την αντιμετώπιση της διασυνοριακής φύσης της κλιματικής αλλαγής.

✱ Στοχευμένες επενδύσεις στη γεωργία, ιδίως σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ώστε να είμαστε σε θέση να μετουσιώνουμε τις προβλέψεις σε δραστικά μέτρα.

✱ Κλιμακούμενη δράση, συμπεριλαμβανομένης της παροχής έκτακτης βοήθειας στον αγροτικό τομέα πριν και κατά τη διάρκεια κρίσεων, για την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής τροφίμων.

✱ Αυξημένη χρηματοδότηση για την ενίσχυση της προληπτικής δράσης και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας στο κλίμα.

Για τον σκοπό αυτόν, η Bechdol σημείωσε ότι οι ευέλικτοι μηχανισμοί χρηματοδότησης για προληπτική δράση, όπως μέσω του Κεντρικού Ταμείου Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών των Ηνωμένων Εθνών (CERF) και του Ειδικού Ταμείου του FAO για Δραστηριότητες Έκτακτης Ανάγκης και Αποκατάστασης (SFERA) έχουν αποδειχθεί καθοριστικής σημασίας για την έγκαιρη παρέμβαση.

Η ταυτότητα των φαινομένων El Nino – La Nina

Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), η λεγόμενη «Νότια Ταλάντωση του El Nino» (ENSO) είναι μια ακανόνιστα περιοδική διακύμανση των ανέμων και της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας πάνω από τον τροπικό Ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, που επηρεάζει το κλίμα πολλών τροπικών και υποτροπικών περιοχών. Η φάση θέρμανσης των επιφανειακών υδάτων της θάλασσας είναι γνωστή ως El Nino και η φάση ψύξης ως La Nina.

Η Νότια Ταλάντωση είναι το συνοδευτικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο, που συνδυάζεται με την αλλαγή της θερμοκρασίας της θάλασσας: Το El Nino συνοδεύεται από υψηλές πιέσεις στην επιφάνεια του αέρα στον τροπικό Δυτικό Ειρηνικό, ενώ η La Nina με χαμηλές πιέσεις στην ίδια περιοχή. Οι δύο περίοδοι διαρκούν αρκετούς μήνες η καθεμιά και συνήθως εμφανίζονται κάθε λίγα χρόνια, με διαφορετική ένταση ανά περίοδο.

Οι στοχευμένες επενδύσεις στη γεωργία, ιδίως σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, αλλά και η παροχή επείγουσας βοήθειας στον κλάδο πριν και κατά τη διάρκεια κρίσεων, συμπεριλαμβάνονται στις δράσεις-κλειδιά που παραθέτει ο FAO.