Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προέβη, τη Δευτέρα 13 Μαΐου, στην ανακοίνωση ενός έργου που αποσκοπεί στην παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων χωρίς άνθρακα. Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής «Choose France», μιας ετήσια συνάντησης διεθνών επιχειρηματιών στο Château de Versailles στη Γαλλία.

«Πρόκειται για μια παγκόσμια πρωτοτυπία για την απαλλαγή της γεωργίας από τον άνθρακα και για τη διατροφική μας κυριαρχία, η οποία θα επιτρέψει να αποφύγουμε την εκπομπή σχεδόν ενός εκατομμυρίου τόνων CO2 ετησίως και να μειώσουμε τις εισαγωγές αζωτούχων λιπασμάτων κατά 30%», δήλωσε ο εντεταλμένος υπουργός Βιομηχανίας και Ενέργειας Roland Lescure σε συνέντευξή του στην La Tribune.

Η πρόσβαση των γεωργών σε αυτού του είδους τα λιπάσματα αποτελεί μείζον ζήτημα από την έναρξη της σύγκρουσης στην Ουκρανία, καθώς η Ρωσία και η Λευκορωσία μαζί είναι οι μεγαλύτεροι προμηθευτές της ΕΕ.

Τα προϊόντα αυτά βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο φυσικό αέριο και έχουν γίνει έμβλημα της εξάρτησης της ΕΕ από τη Μόσχα.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Eurostat, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (lng) και τα λιπάσματα είναι οι μόνες ρωσικές εισαγωγές που δεν μειώνονται. Αν και η τάση είναι πτωτική φέτος, τα λιπάσματα με βάση το άζωτο εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ.

Μια πολυεθνική προσπάθεια

Χάρη σε μια κοινοπραξία ιδρυτικών επενδυτών της ΕΕ, η ισπανική εταιρεία FertigHy επέλεξε τη Γαλλία για να τοποθετηθεί ως ηγέτης στην παραγωγή λιπασμάτων χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Η κοινοπραξία αποτελείται από κατασκευαστές από τους τομείς της ενέργειας και της αγροδιατροφής, μεταξύ των οποίων η ισπανική RIC Energy που εξειδικεύεται στην ηλιακή ενέργεια, η ιταλική εταιρεία μηχανικών Maire Tecnimont, η γερμανική Siemens Financial Services, ο γαλλικός όμιλος εμπορίας γεωργικών προϊόντων In Vivo, ο όμιλος Soufflet και η ολλανδική ζυθοποιία Heineken.

Αυτή η πολυεθνική σύνθεση ώθησε ορισμένα γαλλικά μέσα ενημέρωσης να μετονομάσουν το συγκεκριμένο έργο σε «Airbus των λιπασμάτων», εμπνευσμένο από το όνομα της πολυεθνικής κοινοπραξίας αεροδιαστημικής.

Το έργο είναι ύψους 1,3 δισ. ευρώ σε κεφαλαιουχικές δαπάνες και στοχεύει στην παραγωγή ετησίως 500.000 τόνων αζωτούχου λιπάσματος από το 2030 σε ένα εργοστάσιο στην περιοχή Hauts de France. Η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει το 2027.

Σύμφωνα με την FertigHy, το εργοστάσιο θα καλύπτει περίπου το 10% της κατανάλωσης του γεωργικού τομέα της Γαλλίας. Μετά το γαλλικό εργοστάσιο, η FertigHy σχεδιάζει να κατασκευάσει και ένα δεύτερο στην Ισπανία.

Η παραγωγή λιπασμάτων είναι ενεργοβόρα και η φιλοδοξία της FertigHy είναι να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της ΕΕ για την απαλλαγή από τον άνθρακα καθώς και με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα λιπάσματα, η οποία παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2022.

Το έγγραφο προέτρεπε την ΕΕ να ξεφύγει από την εξάρτηση από τα ρωσικά λιπάσματα, επενδύοντας στην καινοτομία για την παραγωγή “made in Europe” και αναπτύσσοντας εναλλακτικές λύσεις με χρήση χημικού αζώτου.

Η FertigHy θέλει να αντικαταστήσει το υδρογόνο – βασικό στοιχείο στην παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων – που παράγεται σήμερα από φυσικό αέριο, με υδρογόνο που παράγεται από ηλεκτρική ενέργεια.

Το εργοστάσιο που αρχικά σχεδιάστηκε για την Ισπανία, θα κατασκευαστεί τελικά στη Γαλλία και θα χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από πυρηνικές και ανανεώσιμες πηγές, εκπέμποντας μειωμένα επίπεδα CO2.

«Λειτουργώντας με ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, το εργοστάσιο αυτό αποτελεί ένα πρώτο αποφασιστικό βήμα προς τη δημιουργία λιπασμάτων ευρωπαϊκής παραγωγής και προς τη μείωση των εισαγωγών ορυκτών αζωτούχων λιπασμάτων», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της FertigHy José Antonio de las Heras σε δελτίο τύπου.

Στην ομιλία του για την Ευρώπη στη Σορβόννη στις 25 Απριλίου, ο Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε το έργο, ανακοινώνοντας ότι «η εποχή που η Ευρώπη αγόραζε την ενέργεια και τα λιπάσματά της από τη Ρωσία […] έχει τελειώσει».