Global Food Tech Awards: Θαλασσινά… χωρίς ψάρι και συσκευασίες που διαλύονται στο νερό οι επόμενες καινοτομίες στον τομέα των τροφίμων

Η συγκυρία της εκπνοής του έτους αποτελεί συνήθως μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για ανασκόπηση των πεπραγμένων και συζήτηση για τα επόμενα βήματα ενός κλάδου. Ο αγροδιατροφικός τομέας διανύει μία περίοδο καμπής, προσπαθώντας να ανταποκριθεί σε προκλήσεις, όπως ο ολοένα αυξανόμενος πληθυσμός και οι μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες, η κλιματική αλλαγή και οι πιέσεις της αγοράς. Η καινοτομία, πλέον, δεν αποτελεί απλώς ένα εργαλείο, αλλά μία προϋπόθεση εξέλιξης και ανάπτυξης των αγροτικών μονάδων και επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο, αυτό, οι νεοφυείς επιχειρήσεις μπορούν να γίνουν το όχημα της αλλαγής, φέρνοντας μαζί τους την καινοτομία και τα πιο πρόσφατα επιτεύγματα της επιστημονικής έρευνας.

Το 2025, τα Global Food Tech Awards του FoodNavigator ανέδειξαν πρωτοποριακές startups από όλον τον κόσμο, οι οποίες παρουσιάζοντας τις τεχνολογίες τους προοιωνίζονται το μέλλον της παραγωγής, της επεξεργασίας και της κατανάλωσης τροφίμων. Οι καινοτομίες τους αποτυπώνουν τρεις ισχυρές τάσεις, που ήδη μετασχηματίζουν τον κλάδο.

Η αναγέννηση της ζύμωσης

Η ζύμωση γνωρίζει μια εντυπωσιακή επιστροφή – αυτήν τη φορά ως τεχνολογία αιχμής. Από τη ζύμωση ακριβείας που αυξάνει τις αποδόσεις και μειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, έως τη βιομάζα ζύμωσης που παράγει καθαρές, λειτουργικές πρωτεΐνες, η ζύμωση βρίσκεται στον πυρήνα μιας νέας γενιάς τροφίμων. Εναλλακτικά θαλασσινά, λειτουργικές ίνες και πρωτεΐνες χωρίς ζωική προέλευση δείχνουν πώς μια «παλιά» διαδικασία μετατρέπεται σε καταλύτη βιωσιμότητας και καινοτομίας.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως επιταχυντής

Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη καθιερώνεται ως κρίσιμος μοχλός ανάπτυξης. Επιταχύνει την ανακάλυψη νέων συστατικών, βελτιστοποιεί την αξιοποίηση υποπροϊόντων και επιτρέπει την εξατομίκευση της διατροφής σε μαζική κλίμακα. Εκεί όπου κάποτε απαιτούνταν χρόνια έρευνας, πλέον αρκούν μήνες – ή και εβδομάδες. Το αποτέλεσμα είναι ένας πιο ευέλικτος και αποδοτικός κλάδος, ικανός να ανταποκριθεί σε ταχέως μεταβαλλόμενες διατροφικές ανάγκες.

Κυκλικότητα και μηδενικά απόβλητα

Η τρίτη κυρίαρχη τάση είναι η κυκλική οικονομία. Οι εταιρείες food-tech δεν βλέπουν πλέον τα απόβλητα ως πρόβλημα, αλλά ως πρώτη ύλη. Αγροτικά υποπροϊόντα, ροές αποβλήτων και πλεονάζουσα βιομάζα μετατρέπονται σε συστατικά υψηλής αξίας, ενώ οι διαδικασίες σχεδιάζονται εξαρχής με στόχο το μηδενικό υπόλειμμα. Η κυκλικότητα δεν εξυπηρετεί μόνο τους στόχους ESG· ανταποκρίνεται και στις αυξανόμενες απαιτήσεις των καταναλωτών για διαφάνεια και υπευθυνότητα. Η πιο ουσιαστική αλλαγή, όμως, αφορά τη λειτουργικότητα των τροφίμων. Τα συστατικά δεν είναι, πλέον, παθητικά. Είναι βιοδραστικά, φιλικά προς το έντερο και σχεδιασμένα για συγκεκριμένα οφέλη υγείας. Η μετάβαση από την αντίληψη της τροφής ως απλής πηγής ενέργειας προς την τροφή ως μέσο πρόληψης και ευεξίας σηματοδοτεί μια βαθιά πολιτισμική και επιστημονική στροφή.

Περιφερειακές δυναμικές, κοινός στόχος

Παρότι οι τάσεις είναι παγκόσμιες, οι περιφερειακές προσεγγίσεις διαφέρουν.

Σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική, η έμφαση δίνεται σε καθαρές ετικέτες και βιώσιμες λύσεις από ολόκληρες φυτικές πρωτεΐνες, με ισχυρή συμμόρφωση σε ρυθμιστικά πλαίσια και υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Οι ΗΠΑ ξεχωρίζουν για την κλιμάκωση και την εμπορική αξιοποίηση, αποδεικνύοντας ότι η καινοτομία μπορεί να συνδυαστεί με ανταγωνιστικές τιμές και συνεργασίες με μεγάλους παίκτες της αγοράς.

Στην γεωπολιτική περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, υπάρχει η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και η ζύμωση για προϊόντα προσαρμοσμένα σε τοπικές γεύσεις και δυναμικές αγορές.

Οι τοπ 30 νεοφυείς επιχειρήσεις

Τα βραβεία Global Food Tech Awards ανέδειξαν συνολικά 78 νεοφυείς επιχειρήσεις, ξεχωρίζοντας τις τοπ 30.

30. Better Juice

Η Better Juice φέρνει επανάσταση στη βιομηχανία ποτών με μια πατενταρισμένη τεχνολογία που μειώνει φυσικά τα σάκχαρα σε χυμούς φρούτων, συμπυκνώματα και πουρέδες, χωρίς να αλλοιώνει τη γεύση ή την ποιότητα. Με μηδενικά απόβλητα και 60% χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας σε σύγκριση με ανταγωνιστικές τεχνολογίες, λειτουργεί, ήδη, μια επαληθευμένη εμπορική μονάδα στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ.

29. Aqua Cultured Foods

Η Aqua Cultured Foods, με έδρα το Σικάγο, επιτυγχάνει 99,7% χαμηλότερη κατανάλωση νερού και γης και καινοτομεί, δημιουργώντας τα πρώτα θαλασσινά στον κόσμο χωρίς ψάρι, τα οποία παράγονται μέσω ζύμωσης και προσφέρουν τη γεύση, την υφή και την εμφάνιση ωμών θαλασσινών, χωρίς τους περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κινδύνους της παραδοσιακής αλιείας.

28. Future Biome

Η Future Biome, από την Αργεντινή, επαναπροσδιορίζει την υγεία του εντέρου με προβιοτικές ίνες ακριβείας, που βασίζονται σε μύκητες και τεχνητή νοημοσύνη. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές φυτικές ίνες, οι οποίες απαιτούν κατανάλωση σε γραμμάρια για να είναι αποτελεσματικές, τα μυκητιακά στελέχη της εταιρείας αποδίδουν αποτελέσματα σε χιλιοστά του γραμμαρίου, καθιστώντας τα αποδοτικά, προσαρμόσιμα και βιώσιμα.

27. SB Coa&Co Pte Ltd (Coa&Co)

Η SG Coa&Co, με έδρα τη Σιγκαπούρη, επανεφευρίσκει τη φυτική πρωτεΐνη με μια ολόκληρη, ζυμωμένη μορφή τροφίμου: Μίνι κρουτόν ή τραγανές «συστάδες» που προσφέρουν 50% πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας, φυτικές ίνες και μεταβιοτικά, σε μια τραγανή και ευέλικτη μορφή.

26. SkoneLabs

Η SkoneLabs, με έδρα τη Γερμανία, αντιμετωπίζει το πρόβλημα της σπατάλης τροφίμων αξιοποιώντας την τεχνολογία του Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT) για την παρακολούθηση και τη βελτιστοποίηση των συνθηκών αποθήκευσης ευπαθών προϊόντων. Οι ασύρματοι αισθητήρες της καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τη θερμοκρασία, την υγρασία και τα επίπεδα αερίων, διασφαλίζοντας ότι οι καλλιέργειες και τα φρέσκα τρόφιμα διατηρούνται σε άριστη κατάσταση από το χωράφι έως το πιάτο.

25. Nosh.bio

Η Nosh.bio, από τη Γερμανία, χτίζει το μέλλον της βιώσιμης πρωτεΐνης μέσω ζύμωσης βιομάζας, δημιουργώντας προσιτά, θρεπτικά και γευστικά συστατικά από μη γενετικά τροποποιημένους μύκητες. Σχεδιασμένη για clean-label συνθέσεις, η ιδιόκτητη διαδικασία της Nosh μετατρέπει αγροτικά παραπροϊόντα σε ευέλικτες πρωτεΐνες για εναλλακτικά προϊόντα κρέατος, σάλτσες, αρτοσκευάσματα, γαλακτοκομικά και προϊόντα υγείας.

24. Soiltech Wireless

Η Soiltech Wireless, με έδρα τις ΗΠΑ, μετασχηματίζει τη διαχείριση καλλιεργειών και την επεξεργασία τροφίμων μέσω ενός έξυπνου συνδυασμού υλικού (hardware) και λογισμικού, που μειώνει τη σπατάλη τροφίμων και ενισχύει την ιχνηλασιμότητα σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Τα Beacons της εταιρείας παρακολουθούν την υγρασία του εδάφους, τη θερμοκρασία και τις συνθήκες στο χωράφι, βελτιστοποιώντας τον χρόνο συγκομιδής.

23. DProtein

Η DProtein, από το Μεξικό, ανοίγει τον δρόμο για μια νέα κατηγορία εναλλακτικών πρωτεϊνών, οι οποίες παράγονται χωρίς φυτά ή ζώα, αξιοποιώντας τη ζύμωση ακριβείας (precision fermentation). Το πρώτο της προϊόν είναι μια υψηλής διαλυτότητας πρωτεΐνη, άγευστη, άοσμη και σχεδόν άχρωμη, με πλήρες προφίλ αμινοξέων και 27% υψηλότερη πεπτικότητα από την καζεΐνη.

22. Kresko RNAtech

Η Kresko RNAtech, με έδρα την Αργεντινή, αποκαλύπτει την «κρυμμένη δύναμη» των βιοδραστικών μορίων που είναι απαραίτητα για την κυτταρική υγεία και τη μεταβολική ισορροπία: Τα διατροφικά RNA. Τα μόρια αυτά συναντώνται φυσικά στα φρέσκα τρόφιμα, όμως αποδομούνται γρήγορα κατά την επεξεργασία. Η ιδιόκτητη τεχνολογία της Kresko επιτρέπει τη διατήρηση και σταθεροποίησή τους, ανοίγοντας τον δρόμο για λειτουργικά τρόφιμα.

21. Prefer

Η Prefer, από τη Σιγκαπούρη, θωρακίζει το μέλλον των γεύσεων μέσω μιας ιδιόκτητης πλατφόρμας ζύμωσης, η οποία αναδημιουργεί τη γεύση και το άρωμα του καφέ και του κακάο από ανανεώσιμες πρώτες ύλες, όπως το ρύζι και το ρεβίθι. Η καινοτομία αυτή μειώνει τις εκπομπές άνθρακα έως και οκτώ φορές, περιορίζει τη χρήση γης και νερού και εξαλείφει την εξάρτηση από καλλιέργειες ιδιαίτερα ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή.

20. Motai Group

Η Motai Group, από την Ολλανδία, δημιουργεί μια βιώσιμη εναλλακτική στο κακάο, αξιοποιώντας μέσω upcycling τους σπόρους cupuaçu –ένα ελάχιστα αξιοποιημένο παραπροϊόν υπερτροφών του Αμαζονίου– και μετατρέποντάς τους σε premium συστατικά τύπου σοκολάτας. Με τη χρήση ζύμωσης ακριβείας, η Motai προσφέρει ένα κρεμώδες προϊόν χωρίς καφεΐνη.

19. NakedPak

Η NakedPak, με έδρα το Ισραήλ, επανεφευρίσκει τη συσκευασία τροφίμων με ένα μηδενικών αποβλήτων εδώδιμο φιλμ που διαλύεται κατά το μαγείρεμα, κάνοντας τη συσκευασία να «εξαφανίζεται». Λειτουργώντας σαν μια φυσική φλούδα, προστατεύει το τρόφιμο μέχρι την προετοιμασία και, στη συνέχεια, χάνεται μέσα στο βραστό νερό, χωρίς να αφήνει κανένα ίχνος.

18. Grinove Materials

Η Grinove Materials, από την Τουρκία, επαναπροσδιορίζει τη βιώσιμη συσκευασία με χάρτινα βιοϋλικά, κομποστοποιήσιμα σε 30 ημέρες, που παράγονται από αγροτικά υποπροϊόντα, όπως άχυρο σίτου και κριθαριού.

17. Maolac Ltd

Η Maolac, με έδρα το Ισραήλ, πρωτοπορεί στην ανάπτυξη ανθρώπινων βιο-ταυτόσημων πρωτεϊνών για συμπληρώματα διατροφής υψηλής προστιθέμενης αξίας, αξιοποιώντας μια επαναστατική προσέγγιση: Το ανθρώπινο μητρικό γάλα ως «πυξίδα».

16. RenaiSun Renewable Resources Ltd

Η RenaiSun, με έδρα την Ταϊβάν, αντιμετωπίζει τις απώλειες τροφίμων μετά τη συγκομιδή με ένα έξυπνο, ηλιακής ενέργειας σύστημα ξήρανσης που μετατρέπει τα πλεονάζοντα αγροτικά προϊόντα σε αποξηραμένα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μεθόδους, η RenaiSun μειώνει το κόστος ξήρανσης έως και 80%, περιορίζει τον απαιτούμενο χρόνο κατά 60% και εξαλείφει τις εκπομπές CO2.

15. Tertiary Extracts Otautahi Ltd

Η Tertiary Extracts, από τη Νέα Ζηλανδία, αναβαθμίζει την καινοτομία στις πρωτεΐνες με το Ovitage, μια πλατφόρμα κολλαγόνου και βιοδραστικών πρωτεϊνών νέας γενιάς που προκύπτει μέσω ανακύκλωσης προστιθέμενης αξίας από δέρματα προβάτων (ovine), ένα παγκόσμιο ρεύμα αποβλήτων.

14. 2nd Nature

Η πλατφόρμα AgWaste Portal της 2nd Nature, με έδρα τις ΗΠΑ, αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να μετατρέψει τα υπολείμματα της επεξεργασίας τροφίμων σε λειτουργικά συστατικά υψηλής προστιθέμενης αξίας, ανοίγοντας ένα νέο πεδίο βιώσιμης καινοτομίας. Η πλατφόρμα εντοπίζει τις βέλτιστες πρώτες ύλες και ανακαλύπτει βιοδραστικά μόρια –όπως πεπτίδια, ένζυμα και μικρές ενώσεις– που παραμένουν «κρυμμένα» στα απόβλητα τροφίμων.

13. Careit

Η Careit, από τις ΗΠΑ, είναι μια πλατφόρμα δωρεάς και διάσωσης τροφίμων που συνδέει τα πλεονάζοντα τρόφιμα επιχειρήσεων με τοπικούς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς μέσω μιας δωρεάν cloud-based αγοράς.

12. Rawga Inc

Η Rawga, από τη Νότια Κορέα, ανέπτυξε το VC-H1, μια φυτικής προέλευσης εναλλακτική του κολλαγόνου που προέρχεται από βιολογικό ιβίσκο και αποδίδει ένα τριπεπτίδιο εξαιρετικά χαμηλού μοριακού βάρους με σαφώς καθορισμένο μηχανισμό δράσης: Ενισχύει τη σύνθεση κολλαγόνου τύπου Ι και, ταυτόχρονα, μειώνει τη διάσπασή του.

11. Foreverland Food

Η Choruba της Foreverland, από την Ιταλία, είναι μια πατενταρισμένη, χωρίς κακάο εναλλακτική σοκολάτας, που παράγεται από ιταλικό χαρούπι και «ξεχασμένες» καλλιέργειες, αξιοποιημένες μέσω ανακύκλωσης προστιθέμενης αξίας. Χάρη σε μια διαδικασία που μιμείται τη ζύμωση, το καβούρδισμα και την άλεση του κακάο, η Choruba προσφέρει αυθεντική γεύση.

10. Kyomei

Η Kyomei, από το Ηνωμένο Βασίλειο, επαναπροσδιορίζει την παραγωγή συστατικών μετατρέποντας τα φύλλα καλλιεργειών –που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αγροτικά απόβλητα– σε βιοαντιδραστήρες για λειτουργικές πρωτεΐνες καθαρής ετικέτας. Το πρώτο της προϊόν, η Rubisco, αποτελεί μια φιλική προς το κλίμα εναλλακτική του αβγού.

9. Nutrition from Water

Η Nutrition from Water, με έδρα την Πορτογαλία, πρωτοπορεί στη φυσική διατροφή απόδοσης, αντλώντας πρώτες ύλες από καθαρά ύδατα, όπως λίμνες, ωκεανούς και θερμικούς γεωθερμικούς πίδακες. Η κυρίαρχη καινοτομία της, το Marine Whey, προσφέρει πλήρες, βιώσιμο πρωτεϊνικό συστατικό από μικροάλγη.

8. SCO2

Η SCO2, από τις ΗΠΑ, φέρνει επανάσταση στην εξαγωγή συστατικών με το Nextract, μια πατενταρισμένη τεχνολογία υπερκρίσιμου CO2 σχεδιασμένη για βιομηχανική κλίμακα. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους που χρησιμοποιούν επιθετικούς διαλύτες όπως εξάνιο ή αιθανόλη, το Nextract χρησιμοποιεί αποκλειστικά διοξείδιο του άνθρακα για να αποδεσμεύσει πολύτιμες ενώσεις, όπως αρώματα, χρωστικές, αντιοξειδωτικά και πολυφαινόλες, από βιομάζα τροφίμων και παραπροϊόντα.

7. Kokomodo

Η Kokomodo, με έδρα το Ισραήλ, επαναπροσδιορίζει το κακάο μέσω της κυτταρικής γεωργίας, καλλιεργώντας το από επιλεγμένες κυτταρικές σειρές σε καθαρά, ελεγχόμενα περιβάλλοντα αντί σε εκτάσεις που σχετίζονται με αποψίλωση. Η τεχνολογία παράγει πραγματικό κακάο, ανθεκτικό στο κλίμα, χωρίς φυτοφάρμακα και πλούσιο σε φυσικές φλαβανόλες.

6. Polysense

Η Polysense, από το Βέλγιο, μετασχηματίζει την παραγωγή τροφίμων με σύστημα ποιοτικού ελέγχου σε πραγματικό χρόνο, υποστηριζόμενο από τεχνητή νοημοσύνη, που μειώνει τα απόβλητα και αυξάνει την αποδοτικότητα. Το σύστημα Quality Assistant χρησιμοποιεί βιομηχανικές κάμερες και προηγμένη ανάλυση εικόνας για συνεχή παρακολούθηση της παραγωγής.

5. Cropsto Packaging

Η CropSto, με έδρα την Ινδία, αντιμετωπίζει τις απώλειες μετά τη συγκομιδή, έναν από τους μεγαλύτερους «κρυφούς» παράγοντες επισιτιστικής ανασφάλειας. Το πετυχαίνει μέσω προηγμένης ερμητικής συσκευασίας που δημιουργεί αεροστεγές, χωρίς οξυγόνο περιβάλλον για την προστασία σιτηρών, καφέ και άλλων εμπορευμάτων από παράσιτα, μούχλα και υγρασία.

4. Clean Food Group

Η Clean Food Group, από το Ηνωμένο Βασίλειο, επαναπροσδιορίζει τα έλαια και τα λίπη με την τεχνολογία ζύμωσης Clean OilCell. Αντί να βασίζεται σε καλλιέργειες που συνδέονται με αποψίλωση, όπως το φοινικέλαιο ή η σόγια, η CFG χρησιμοποιεί μη γενετικά τροποποιημένη μαγιά που τρέφεται με πλεονάζοντα απόβλητα τροφίμων για να παράγει υψηλής ποιότητας έλαια και λίπη, τα οποία λειτουργούν ως άμεσοι υποκατάστατες των συμβατικών συστατικών και σε ισοδύναμη τιμή.

3. Marine Biologics

Η Marine Biologics, με έδρα τις ΗΠΑ, μετατρέπει τα φύκια σε νέα γενιά λειτουργικών συστατικών καθαρής ετικέτας, χρησιμοποιώντας μια πλατφόρμα ανακάλυψης με τεχνητή νοημοσύνη. Συνδυάζοντας προηγμένα εργαλεία βιοπληροφορικής με τυποποιημένα μακροφύκη, η εταιρεία αποκαλύπτει χιλιάδες βιοδραστικές ενώσεις για εφαρμογές σε τρόφιμα, καλλυντικά και άλλους τομείς.

2. BioMara

Η BioMara, με έδρα τη Σκωτία, αξιοποιεί τη δύναμη των φυκιών μέσω μιας βιοδιεργασίας μηδενικών αποβλήτων, που βρίσκεται υπό πατέντα, και παρέχει υψηλής καθαρότητας, κλινικά επικυρωμένα συστατικά για τρόφιμα, συμπληρώματα διατροφής και προϊόντα ευεξίας.

1. Hydrosome Labs

Αξιοποιώντας τη δύναμη των υπερλεπτών φυσαλίδων, η Hydrosome Labs, με έδρα τις ΗΠΑ, επαναπροσδιορίζει τη διαδικασία της ακριβείας ζύμωσης. Η χημικά ουδέτερη τεχνολογία νερού της επιταχύνει την ανάπτυξη κυττάρων, μειώνοντας τον χρόνο ζύμωσης κατά 25% και διπλασιάζοντας την παραγωγή βιομάζας.