Gov-Agri-Wallet: Καινοτομία ή ένα ακόμη πείραμα που κανείς δεν ξέρει πώς θα είναι λειτουργικό;

Τη δημιουργία της νέας ψηφιακής εφαρμογής Gov-Agri-Wallet προωθεί η κυβέρνηση, παρουσιάζοντάς την ως ένα ακόμη βήμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του αγροτικού τομέα και στη διαχείριση του ΟΣΔΕ.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, το νέο εργαλείο – που αναπτύσσεται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης – στοχεύει στον αυστηρότερο έλεγχο των δηλώσεων των παραγωγών, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα ψευδών καταχωρίσεων που οδηγούν σε αδικαιολόγητες πληρωμές ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η φιλοσοφία της εφαρμογής βασίζεται στην επιβεβαίωση της πραγματικής παρουσίας του αγρότη στο χωράφι, καθώς και στην ακριβή αποτύπωση της εκμετάλλευσης που δηλώνεται, μέσω ψηφιακών εργαλείων και δεδομένων γεωεντοπισμού. Ωστόσο, παρά τη φιλόδοξη στόχευση, η εμπειρία των τελευταίων ετών καλλιεργεί έντονο σκεπτικισμό ως προς την αποτελεσματικότητα τέτοιων πρωτοβουλιών.

Μια ακόμα… λύση

Δεν είναι λίγοι αυτοί που επισημαίνουν ότι πρόκειται για ακόμη ένα πληροφοριακό σύστημα που παρουσιάζεται ως «λύση», χωρίς να υπάρχει σαφής τεκμηρίωση για το πώς θα αντιμετωπίσει τα διαχρονικά προβλήματα του μηχανισμού ενισχύσεων. Όπως υποστηρίζεται, υπάρχει ορατός κίνδυνος η διοίκηση να εγκλωβιστεί σε μια διαρκή παραγωγή ψηφιακών εφαρμογών, όπου κάθε αστοχία καλύπτεται από ένα νέο έργο και κάθε διοικητική αδυναμία μεταμφιέζεται σε τεχνολογική καινοτομία.

Ψηφιακή γραφειοκρατία

Στο πλαίσιο αυτό, αντί για ουσιαστική μεταρρύθμιση, διαμορφώνεται – σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις – ένα περιβάλλον «ψηφιακής γραφειοκρατίας». Οι πλατφόρμες πολλαπλασιάζονται χωρίς επαρκή διαλειτουργικότητα (βλ. Agrisnap-GR), ενώ η ευθύνη τεκμηρίωσης μεταφέρεται σταδιακά από το κράτος στους ίδιους τους παραγωγούς, αυξάνοντας τη διοικητική επιβάρυνση χωρίς να απλοποιούνται οι διαδικασίες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το νέο μοντέλο φαίνεται να καθιστά τον αγρότη βασικό «πάροχο αποδεικτικών στοιχείων» της δραστηριότητάς του, μέσω κινητών εφαρμογών και ψηφιακών καταγραφών. Ένα τέτοιο σύστημα συνεχούς αυτο-τεκμηρίωσης, όπως επισημαίνεται, δεν μειώνει τη γραφειοκρατία, αλλά τη μεταφέρει και την ψηφιοποιεί.

Κρίσιμα ερωτήματα χωρίς απαντήσεις

Την ίδια στιγμή, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα χωρίς απαντήσεις: Ποιος θα έχει την ευθύνη λειτουργίας και ελέγχου της εφαρμογής, με ποιον τρόπο θα ενσωματωθεί στο ΟΣΔΕ και στον μηχανισμό πληρωμών, ποιο θα είναι το νομικό καθεστώς των ψηφιακών τεκμηρίων που θα παράγονται, αλλά και πώς θα διασφαλιστεί η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η χρήση των στοιχείων γεωεντοπισμού. Σε κάθε περίπτωση, ειδικοί του χώρου, όπως τα μέλη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ), υπογραμμίζουν ότι η αγροτική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται με όρους εφαρμογών κινητού τηλεφώνου. Η διαφάνεια και η αξιοπιστία στη διαχείριση των ενισχύσεων – όπως και η προστασία των ευρωπαϊκών πόρων – απαιτούν ισχυρούς δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς, επαρκώς στελεχωμένες γεωτεχνικές υπηρεσίες και ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο με λογοδοσία.

Υπό αυτό το πρίσμα, ζητείται από την πολιτεία να προχωρήσει σε πλήρη απολογισμό των προηγούμενων ψηφιακών έργων στον αγροτικό τομέα, να παρουσιάσει αναλυτικά το θεσμικό και τεχνικό σχέδιο του Gov-Agri-Wallet και να διασφαλίσει ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν θα εξελιχθεί σε ένα ακόμη δαπανηρό πείραμα εις βάρος των παραγωγών και των δημόσιων υπηρεσιών.

Το θέμα δημοσιοποιήθηκε μετά από απάντηση του γ.γ. Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνου Καράντζαλου σε ερώτηση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλη Κόκκαλη, Πόπης Τσαπανίδου και Γιώργου Γαβρήλου, που τόνιζαν τις δυσλειτουργίες του Agrisnap. Στην απάντηση του αναφέρει τα εξής: «Το Υπουργείο Ψηφιακής ∆ιακυβέρνησης, σε στενή συνεργασία µε την Ανεξάρτητη Αρχή ∆ηµοσίων Εσόδων (ΑΑ∆Ε), ενηµερώνει ότι έχει ήδη ξεκινήσει η ανάπτυξη νέας, αναβαθµισµένης εφαρµογής µε την ονοµασία Gov Agri-Wallet, στο πλαίσιο εφαρµογής του Action Plan 2 για την ψηφιακή µετάβαση του αγροτικού τοµέα. Η πρωτοβουλία προωθείται σε συντονισµό µε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων και βρίσκεται σε πλήρη ευθυγράµµιση µε τις απαιτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Η εφαρµογή Gov Agri-Wallet θα ενσωµατώνει ένα πολυεπίπεδο σύστηµα διασφαλίσεων που συνδυάζει δορυφορικό εντοπισµό (GNSS) µε ανάλυση κινηµατικών δεδοµένων της συσκευής, εξασφαλίζοντας αδιάβλητη πιστοποίηση φυσικής παρουσίας κατά τη δήλωση αγροτικής δραστηριότητας. Για τον αγρότη, αυτό µεταφράζεται σε άµεση, από το κινητό τηλέφωνο, τεκµηρίωση των εργασιών του στον αγρό – χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες – και σε πλήρη προστασία από αδικαιολόγητη αµφισβήτηση των δηλώσεών του.

Παράλληλα, η εφαρµογή θα αξιοποιεί τον ενιαίο ψηφιακό γεωχωρικό χάρτη της χώρας, ο οποίος βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης και, σε συνδυασµό µε τα δεδοµένα του Ελληνικού Κτηµατολογίου, θα καθιστά τους ελέγχους επιλεξιµότητας αντικειµενικούς και τεκµηριωµένους. Αυτό αναµένεται να συντοµεύσει σηµαντικά τους χρόνους αξιολόγησης των αιτηµάτων ενίσχυσης και να µειώσει τις περιπτώσεις αναιτιολόγητης απόρριψης.

Τέλος, κάθε ψηφιακό τεκµήριο θα φέρει αµετάκλητη χωροχρονική σήµανση και κρυπτογραφική προστασία, διασφαλίζοντας την ακεραιότητα της αλυσίδας τεκµηρίωσης από τη στιγµή της λήψης έως την υποβολή. Το αποτέλεσµα είναι ένα σύστηµα που αναγνωρίζει και προστατεύει την πραγµατική δραστηριότητα στον αγρό, συµβάλλοντας στη δίκαιη κατανοµή των ενισχύσεων και στην αποκατάσταση της εµπιστοσύνης µεταξύ αγροτικής κοινότητας και Πολιτείας.