Καύσωνας και πυρκαγιές πλήττουν τους Ευρωπαίους αγρότες – Ιδιαίτερα έντονα είναι τα προβλήματα στις μεσογειακές χώρες
Έκτακτη οικονομική στήριξη για τους αγρότες που πλήττονται από την ξηρασία, τους καύσωνες και τις πυρκαγιές ζητά η Ευρωπαϊκή Συντονιστική Οργάνωση Via Campesina (ECVC), προειδοποιώντας ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες προκαλούν εκτεταμένες καταστροφές στην ευρωπαϊκή γεωργία.
Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση επισημαίνει ότι οι πυρκαγιές έχουν ενταθεί σε αγροτικές περιοχές της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας, ενώ η παρατεταμένη ανομβρία και οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν σοβαρά προβλήματα και σε χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.
Οι απώλειες αφορούν καλλιέργειες, οπωρώνες, βοσκότοπους και ζωικό κεφάλαιο, ενώ σημαντικές ζημιές έχουν καταγραφεί σε αρδευτικά συστήματα και άλλες αγροτικές υποδομές.
Χωρίς νερό και ζωοτροφές
Η εικόνα που μεταφέρουν οι αγρότες είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Σε αρκετές περιοχές τα αποθέματα νερού έχουν υποχωρήσει σημαντικά, ενώ οι παραγωγοί αναγκάζονται ήδη να χρησιμοποιούν ζωοτροφές που είχαν αποθηκεύσει για τον χειμώνα.
Στην ανατολική Αυστρία, ο αγρότης Peter Schön αναφέρει ότι οι βροχοπτώσεις έχουν περιοριστεί περίπου στο ένα τρίτο των συνηθισμένων επιπέδων. Από την αρχή του έτους έχουν καταγραφεί μόλις περίπου 100 χιλιοστά βροχής, έναντι περίπου 300 χιλιοστών σε μια τυπική χρονιά.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τους δύο προηγούμενους ξηρούς χειμώνες, που έχουν οδηγήσει τα υπόγεια ύδατα σε κρίσιμα επίπεδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αγρότες αντιμετωπίζουν προβλήματα ακόμη και με την άντληση νερού από τα πηγάδια τους. Στο Βέλγιο, μόλις 5,5 χιλιοστά βροχής καταγράφηκαν μέσα σε έναν μήνα, ενώ οι βοσκότοποι έχουν σταματήσει να αναπτύσσονται. Τα βοοειδή έχουν ήδη αρχίσει να καταναλώνουν σανό που προοριζόταν για τον χειμώνα, δημιουργώντας ανησυχία για την επάρκεια των ζωοτροφών τους επόμενους μήνες.
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στην Ολλανδία. Παρά το παραδοσιακά υγρό κλίμα της χώρας, οι θερινές βροχοπτώσεις σε ορισμένες περιοχές έχουν περιοριστεί σε περίπου 20 χιλιοστά, έναντι μέσου όρου 250 χιλιοστών. Το γρασίδι έχει σταματήσει να αναπτύσσεται και οι κτηνοτρόφοι χρησιμοποιούν ήδη τα χειμερινά αποθέματα.
Πυρκαγιές στη Μεσόγειο
Ιδιαίτερα έντονα είναι τα προβλήματα στις μεσογειακές χώρες. Στη νοτιοδυτική Γαλλία, οι υψηλές θερμοκρασίες έφτασαν περίπου τους 43 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι πυρκαγιές έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε αγροτικές εκτάσεις. Η έλλειψη βλάστησης επηρεάζει ακόμη και την άγρια πανίδα. Σύμφωνα με αγρότισσα της περιοχής, τα ελάφια έχουν αρχίσει να τρώνε φύλλα καλλιεργειών, ενώ οι ντομάτες μαραίνονται πάνω στα φυτά. Στην Πορτογαλία, αγρότες και δασικοί παραγωγοί καταγράφουν επαναλαμβανόμενες απώλειες σε φυτείες, βοσκοτόπους, μόνιμες καλλιέργειες, κτίρια και γεωργικά μηχανήματα εξαιτίας των πυρκαγιών. Η ECVC υποστηρίζει ότι οι κρατικές αποζημιώσεις δεν επαρκούν για την κάλυψη των ζημιών, ενώ οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν σημαντικές γραφειοκρατικές δυσκολίες και μεγάλες καθυστερήσεις μέχρι να λάβουν τις ενισχύσεις.
Αλλαγή του αγροτικού μοντέλου
Η ευρωπαϊκή οργάνωση των μικρών αγροτών υποστηρίζει ότι οι μικρές εκμεταλλεύσεις πλήττονται δυσανάλογα από την κλιματική κρίση και διαθέτουν λιγότερες δυνατότητες ανάκαμψης σε σχέση με τις μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, ασκεί κριτική στις πολιτικές που, όπως υποστηρίζει, ενισχύουν τη βιομηχανική κτηνοτροφία, τις μονοκαλλιέργειες και την εγκατάλειψη αγροτικών εκτάσεων, αυξάνοντας την ευπάθεια των αγροτικών περιοχών απέναντι στις πυρκαγιές και την ξηρασία.
Η ECVC ζητά άμεση έκτακτη στήριξη για τους πληγέντες παραγωγούς, αλλά και μακροπρόθεσμες αλλαγές στη διαχείριση της γης, του νερού και των δασών. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η ανάπτυξη πιο μικτών μοντέλων δασικής διαχείρισης, που θα συνδυάζουν την παραγωγή ξυλείας με εκτατική κτηνοτροφία, βόσκηση και μελισσοκομία. Το μήνυμα των μικρών αγροτών είναι ότι η αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης δεν μπορεί να περιοριστεί στις αποζημιώσεις μετά την καταστροφή, αλλά απαιτεί επενδύσεις στην πρόληψη και ένα πιο ανθεκτικό παραγωγικό μοντέλο για τις ευρωπαϊκές αγροτικές περιοχές.
