Καρυδιά, μια καλλιέργεια με προοπτικές υπό προϋποθέσεις

Σημαντική η στροφή στη διαφοροποίηση του προϊόντος, στην ποιότητα και στη διεύρυνση του ποικιλιακού δυναμικού της

του Γεώργιου Ζακυνθινού, καθηγητή στο Τμήμα Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

Μια καλλιέργεια με πολλά υποσχόμενο μέλλον, πάντα υπό σημαντικές και απαραίτητες προϋποθέσεις, που αναλύονται παρακάτω, είναι αυτή της καρυδιάς. Όπως παρατηρούν οι αναλυτές, η συγκεκριμένη αγορά έχει σαφείς και συνεχείς ανοδικές τάσεις, κάτι που σημαίνει ότι το ποιοτικό καρύδι, με την προστιθέμενη αξία που μπορεί να του παρέχει η ελληνική γη, είναι ικανό να αποφέρει ένα σοβαρό εισόδημα στον παραγωγό, τόσο μέσω της εγχώριας διακίνησης, όσο και μέσω των εξαγωγών.

Παγκόσμια αγορά

Η παγκόσμια αγορά καρυδιάς έφτασε σε αξία 7,53 δισ. δολαρίων το 2021. Προσβλέποντας στο μέλλον, αναλυτές αναφέρουν ότι η αγορά θα φτάσει σε αξία 10,24 δισ. δολαρίων έως το 2027, παρουσιάζοντας ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5,1% κατά την περίοδο 2022-2027.

Η αγορά της καρυδιάς διεθνώς αλλάζει. Οι εξαγωγές συνεχίζουν να αυξάνονται, με τις ΗΠΑ ως τον μεγαλύτερο εξαγωγέα, αλλά νέοι παίκτες, όπως η Κίνα, η Χιλή και η Ουκρανία (με στοιχεία πριν από τον πόλεμο), γίνονται όλο και πιο σημαντικοί.

Αναφορικά με τις εισαγωγές, η ΕΕ και η Τουρκία παραμένουν οι κορυφαίες αγορές με σταθερή ζήτηση, ενώ οι εισαγωγές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στην Ινδία αυξάνονται ραγδαία. Τόσο το 2022, όσο και τα επόμενα χρόνια, η παραγωγή καρυδιών στις ΗΠΑ θα παραμείνει σχετικά σταθερή.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι Αμερικανοί παραγωγοί καρυδιών βλέπουν μεγαλύτερο ανταγωνισμό στη διεθνή αγορά από τη Χιλή. Με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 14%, η Χιλή ανέβηκε γρήγορα, βελτιώνοντας τόσο την ποιότητα, όσο και την ποσότητα, οδηγώντας σε περισσότερες εξαγωγές σε αγορές όπου παραδοσιακά κυριαρχούν τα προϊόντα των ΗΠΑ, όπως της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Ινδίας. Παγκοσμίως παράγονται κατά μέσον όρο 4.498.442 τόνοι καρυδιών ετησίως.

✱ Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός καρυδιών στον κόσμο, με 2.521.504 τόνους μέσης παραγωγής ετησίως, παράγοντας μόνη της περισσότερο από το 50% των συνολικών ποσοτήτων καρυδιών.

✱ Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έρχονται δεύτερες, με 592.390 τόνους ετήσια παραγωγή.

✱ Με 321.074 τόνους παραγωγής ετησίως, το Ιράν είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός καρυδιάς.

Ισχυρισμοί υγείας, προστιθέμενη αξία και διαφοροποίηση

Οι ισχυρισμοί που έχουν αξιολογηθεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) περιλαμβάνουν τη σχέση μεταξύ των καρυδιών και της βελτιωμένης λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων.

Υπάρχει, λοιπόν, επιστημονική τεκμηρίωση δύο ισχυρισμών για την υγεία. Ένας σε σχέση με τα καρύδια και τη διατήρηση των φυσιολογικών συγκεντρώσεων της LDL-χοληστερόλης στο αίμα και ένας ακόμα σε σχέση με τα καρύδια και τη βελτίωση της εξαρτώμενης από το ενδοθήλιο αγγειοσύνδεσης. Έτσι, έχει τεκμηριωθεί μια σχέση αιτίου και αποτελέσματος μεταξύ της κατανάλωσης καρυδιού και της βελτίωσης της αγγειοδιαστολής που εξαρτάται από το ενδοθήλιο, λαμβάνοντας υπόψη τις μελέτες παρέμβασης που έδειξαν ότι η κατανάλωση καρυδιών είχε μια παρατεταμένη επίδραση στην εξαρτώμενη από την ενδοθήλιο αγγειοδιαστολή και μια θετική επίδραση στην αγγειοδιαστολή που προκαλείται στο ενδοθήλιο.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή θεωρεί ότι η ακόλουθη διατύπωση αντικατοπτρίζει τα επιστημονικά στοιχεία: Τα καρύδια «συμβάλλουν στη βελτίωση της εξαρτώμενης από το ενδοθήλιο αγγειοσκληρώσεως». Προκειμένου να επιτευχθεί το ισχυριζόμενο αποτέλεσμα, η EFSA θεωρεί προτεινόμενη ποσότητα κατανάλωσης τα 30 γρ. καρυδιών καθημερινά (EK 432/2012).

Ο παραπάνω ισχυρισμός μπορεί να δώσει την επιζητούμενη προστιθέμενη αξία, να διαφοροποιήσει το προϊόν και να του δώσει την υγειοπροστατευτική ταυτότητα μέσα από παραγωγή μη γαλακτοκομικών προϊόντων, λαδιού και ανάλογων τυποποιήσεων και συσκευασιών.

Solano

Τάσεις στην αγορά καρυδιάς

Με την αυξανόμενη κλίση των καταναλωτών προς τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, η υψηλή ποσότητα θρεπτικού περιεχομένου και τα οφέλη για την υγεία που συνδέονται με τα καρύδια τα καθιστούν ένα από τα πιο σημαντικά είδη ξηρών καρπών. Η ευρεία υιοθέτηση των καρυδιών στη βιομηχανία καλλυντικών και προσωπικής φροντίδας και η αυξανόμενη χρήση τους σε παραδοσιακά γλυκά, αλμυρά είδη και άλλα έτοιμα προς κατανάλωση γεύματα (Ready To Eat) ωθούν την ανάπτυξη της αγοράς.

Επιπλέον, η αυξανόμενη κατά κεφαλήν κατανάλωση καρυδιών, η αυξανόμενη ζήτηση για μαλακά τρόφιμα, η καινοτομία στη συσκευασία και ο αυξανόμενος πληθυσμός που είναι πρόθυμος να πληρώσει κάτι επιπλέον για υγιή προϊόντα, είναι μερικοί άλλοι παράγοντες που δημιουργούν επίσης θετικές προοπτικές.

Υπολογίζεται ότι σχεδόν το 50% των καρυδιών που παράγονται παγκοσμίως μεταφέρεται στη λιανική κατανάλωση, ενώ η χρήση τους στη βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων ως συστατικό στην παρασκευή μη γαλακτοκομικών προϊόντων αλείματα-βουτύρου ξηρών καρπών, προϊόντων αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής και άλλων παρόμοιων προϊόντων αποτελεί το 42%.

Το πλεονέκτημα του καρπού ως αποθηκεύσιμο προϊόν

Τα καρύδια μπορούν να πωληθούν όλο τον χρόνο εάν αποθηκευτούν σωστά, δηλαδή σε χαμηλό φωτισμό και σε προστατευμένο περιβάλλον.

Επιπλέον, οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν ότι τα καρύδια μπορούν να καταψυχθούν, καθώς έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε νερό και καλό συστατικό λιπαρών. Δεν «παγώνουν», αλλά διατηρούν τα αρχικά τους χαρακτηριστικά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η εγχώρια παραγωγή δεν αρκεί για να καλύψει τη ζήτηση, αλλά ο ξένος ανταγωνισμός είναι τόσο επιθετικός, όσον αφορά τους όγκους και τις τιμές, που χρειάζεται διαφοροποίηση στο παραγόμενο προϊόν.

Chandler

Το ποικιλιακό δυναμικό και η διεύρυνσή του

Στην πλειονότητά της, η ελληνική παραγωγή στηρίζεται στην καλιφορνέζικη ποικιλία Chandler. Το χαρακτηριστικό της πλαγιοκαρπίας, η λευκή ψίχα με απόδοση έως 52% και η όψιμη άνθιση και βλάστηση δίνουν συγκριτικά πλεονεκτήματα στο να επιλέγεται ως κύρια ποικιλία.

Σήμερα, έχουμε και νέες ποικιλίες που θα πρέπει να μπουν στην παραγωγή, ώστε να διευρυνθεί το μονοποικιλιακό στάτους και οπωσδήποτε η αποφυγή της ταυτόχρονης παραγωγής όλου του παραγόμενου καρυδιού στη χώρα μας. Οι νέες ποικιλίες είναι πρωιμότερες από την Chandler και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επικονιάστριες.

Η Durham συγκομίζεται νωρίτερα από την Chandler, με εξαιρετικό χρώμα ψίχας, καλογεμισμένους καρπούς, όπου η ψίχα τους εξάγεται εύκολα. Οι μεγάλοι οβάλ καρποί έχουν ομοιόμορφο μέγεθος με καλή αντοχή, συμπαγή σφράγιση και ελκυστική εμφάνιση κελύφους που ζυγίζουν κατά μέσο όρο 15,1 γραμμάρια ξηρού βάρους και ψίχας 8,3 γρ. με εξαιρετική εμφάνιση.

Durham

Οι ημερομηνίες φυλλώματος, ανθοφορίας και συγκομιδής της Durham είναι παρόμοιες με την Tulare, αλλά αυτή η ποικιλία έχει μεγαλύτερους καρπούς, καλύτερο γέμισμα και ανώτερο χρώμα ψίχας. Η Durham είναι 100% πλαγιόκαρπη και κατά λίγες μέρες πρωιμότερη από την Chandler, με μια συνήθεια πρώτανδρης άνθισης. Το δέντρο της Durham φαίνεται να έχει μέσο σφρίγος και μέγεθος στην ωριμότητα παρόμοιο με της Chandler. Σημαντικό στοιχείο είναι η καταλληλότητα ως γονιμοποιητής της Chandler.

Νέα ποικιλία είναι και η UC Wolfskill, η οποία έχει απόδοση, ποιότητα και επίσης ανοιχτόχρωμο χρώμα παρόμοια με την Chandler, που είναι καρύδι όψιμης συγκομιδής. Η UC Wolfskill αποτελεί σήμερα την κορυφαία ποικιλία της Καλιφόρνιας και προέκυψε το 2003 από μια διασταύρωση της Chandler με την καρυδιά Solano (10 ημέρες πρωιμότερη από την Chandler). Η UC Wolfskill συνδυάζει το χρώμα και τα χαρακτηριστικά του κελύφους της Chandler με την πρωιμότερη ημερομηνία συγκομιδής και το γέμισμα του πυρήνα όπως στη Solano. H UC Wolfskill μπορεί να συγκομιστεί από 12 έως 14 ημέρες νωρίτερα από την Chandler και παρέχει σταθερά ανοιχτό έως πολύ ανοιχτό χρώμα.

Τέλος, η Ivanhoe είναι μια εξαιρετική ποικιλία με πρωιμότητα 12-14 ημέρες σε σχέση με την Chandler και με πολύ καλή απόδοση ψίχας, που φτάνει το 54%.

Ivanhoe

Ενδεικτικές παραγωγές τάξης μεγέθους

ΧΩΡΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ 2019 (σε μετρικούς τόνους)

Κίνα

1.785.879

Ηνωμένες πολιτείες Αμερικής

607.814

Ιράν

405.281

Τουρκία

195.000

Μεξικό

141.818

Ουκρανία

107.990

Χιλή

73.529

Ουζμπεκιστάν

53.116

Γαλλία

39.410

Ρουμανία

34.095

Ινδία

33.000

Αίγυπτος

24.330

Ελλάδα

22.571

Γερμανία

18.203

Λευκορωσία

16.654

Σερβία

15.610

Πηγή: FAO

 

Μία μερίδα (7 καρύδια) περιέχει:

✱ 185 θερμίδες
✱ 2,5 γραμμάρια μονοακόρεστων λιπαρών
✱ 1,7 γραμμάρια κορεσμένου λίπους
✱ 4,3 γραμμάρια πρωτεΐνης
✱ 3,9 υδατανθράκων
✱ 1,9 γραμμάρια φυτικών ινών
✱ 0,7 γραμμάρια ζάχαρης