Νέοι αγρότες από εννέα χώρες παρουσίασαν τις καινοτομίες τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Με επίκεντρο την ανανέωση των γενεών, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, το 12ο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νέων Αγροτών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), με κεντρικό θέμα «#ReFarmEU: Διασφαλίζοντας το μέλλον των αγροτών μας».
Η διοργάνωση συγκέντρωσε περισσότερους από 500 συμμετέχοντες με φυσική παρουσία και πάνω από 1.000 διαδικτυακούς παρακολουθητές, ενώ συμμετείχαν 30 ευρωβουλευτές από 17 χώρες. Στο πλαίσιο του συνεδρίου, εννέα νέοι αγρότες από εννέα κράτη-μέλη παρουσίασαν τα καινοτόμα επιχειρηματικά τους εγχειρήματα, διεκδικώντας τρία βραβεία που αναδεικνύουν διαφορετικές πτυχές του μετασχηματισμού του αγροτικού τομέα.
Οι τρεις νικητές
Στην κατηγορία της αποδοτικότητας των πόρων διακρίθηκαν οι Ούγγροι αδελφοί Tamás και Dániel Kránicz με το έργο «Microelectronic Waste in Winter Wheat and Popcorn». Η καινοτομία τους αφορά την αξιοποίηση ενός πλούσιου σε χαλκό διαλύματος αποβλήτων από τη βιομηχανία κατασκευής ηλεκτρονικών κυκλωμάτων, το οποίο μετατρέπεται σε διαφυλλικό λίπασμα. Με την εφαρμογή του αντιμετωπίζεται η έλλειψη χαλκού στα εδάφη, ενώ παράλληλα ενισχύεται η φυσική προστασία των καλλιεργειών από μυκητολογικές ασθένειες.
Οι δοκιμές σε αγρούς κοντά στην πόλη Győr, που πραγματοποιούνται από το 2023, έδειξαν αύξηση της παραγωγής και της περιεκτικότητας του χειμερινού σιταριού σε πρωτεΐνη, καθώς και μείωση κατά 31,5% της επιμόλυνσης από μυκοτοξίνες DON. Το κόστος εφαρμογής ανέρχεται περίπου στα 4 ευρώ ανά εκτάριο, ενώ η προσέγγιση δοκιμάζεται πλέον και στην καλλιέργεια ποπ κορν.
Το βραβείο ψηφιακής καινοτομίας στη γεωργία απονεμήθηκε στον Πορτογάλο Bernardo Vieira e Brito για το εγχείρημα «Valle dos Três Irmãos». Πρόκειται για μια διαφοροποιημένη οικογενειακή εκμετάλλευση 24 εκταρίων στη βόρεια Πορτογαλία, η οποία συνδυάζει την παραγωγή βιολογικών αυγών και ακτινιδίων, κρασιού Vinho Verde, καλαμποκιού, λεμονιών και μελιού.
Η διαχείρισή της βασίζεται σε ένα ευρύ φάσμα τεχνολογικών εφαρμογών, όπως αισθητήρες εδάφους και κλίματος, δορυφορικοί χάρτες, αυτοματοποιημένα πτηνοτροφεία, φωτοβολταϊκά συστήματα με αποθήκευση ενέργειας και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Η αξιοποίηση των συγκεκριμένων λύσεων έχει συμβάλει στη μείωση της σπατάλης αρδευτικού νερού κατά 30%-35%, ενώ το 90% των αγοραζόμενων λιπασμάτων έχει αντικατασταθεί από κοπριά που παράγεται στην ίδια την εκμετάλλευση. Αξιοσημείωτο είναι ότι το σύνολο της δραστηριότητας υποστηρίζεται από μια ομάδα μόλις πέντε ατόμων.
Τέλος, το βραβείο διαφοροποίησης γεωργικών εκμεταλλεύσεων και επιχειρηματικής καινοτομίας απέσπασε ο Ιταλός Christian Rabensteiner για την επιχείρηση «Naked Funghi». Αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες βιωσιμότητας της οικογενειακής γαλακτοπαραγωγικής μονάδας στο Νότιο Τιρόλο, ο ίδιος επέλεξε να επεκτείνει τις δραστηριότητές του στην καλλιέργεια βιολογικών μανιταριών.
Από το 2023, η παραγωγή πραγματοποιείται όλο τον χρόνο σε τέσσερα ανακαινισμένα εμπορευματοκιβώτια που τροφοδοτούνται με ηλιακή ενέργεια. Για την παρασκευή του υποστρώματος αξιοποιούνται τοπικά παραπροϊόντα, ενώ το χρησιμοποιημένο υλικό επιστρέφει στα χωράφια ως λίπασμα. Τα μανιτάρια διατίθενται απευθείας σε εστιατόρια, καταστήματα και καταναλωτές, τόσο σε νωπή όσο και σε αποξηραμένη μορφή.
Εκπροσώπηση της Ελλάδας
Την Ελλάδα εκπροσώπησε στον διαγωνισμό η Ειρήνη Σπανούλη, από τη Θεσσαλία, που πρωτοπορεί με μια καινοτόμα μέθοδο καλλιέργειας αμυγδάλων. Συνεχίζοντας την οικογενειακή ενασχόληση με την παραγωγή αμυγδάλων, η Ειρήνη την πήγε ένα βήμα παραπέρα, ιδρύοντας την ομάδα παραγωγών Karpologio. Τα αμύγδαλα της ομάδας τα αμύγδαλά της ομάδας μπορούν, πλέον, να υποστηρίξουν 10 εγκεκριμένους ισχυρισμούς υγείας, μέσα από εργαστηριακό έλεγχο και επιστημονική τεκμηρίωση, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη FoodOxys PC Spin-off, μία καινοτόμο εταιρεία βιοτεχνολογίας, τεχνοβλαστό του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Η ανανέωση των γενεών στο επίκεντρο
Πέρα από την παρουσίαση των καινοτόμων εγχειρημάτων, το συνέδριο φιλοξένησε συζητήσεις για τις προϋποθέσεις εισόδου των νέων στον αγροτικό τομέα και τη μετατροπή των ευρωπαϊκών πολιτικών σε πρακτικές λύσεις. Στις εργασίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η υπουργός Γεωργίας και Δασοκομίας της Φινλανδίας, Sari Essayah, η Ευρωπαία επίτροπος Περιβάλλοντος, Jessika Roswall, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Νέων Αγροτών (CEJA), Peter Meedendorp.
Την ανάγκη δημιουργίας ευνοϊκών συνθηκών για την είσοδο νέων ανθρώπων στη γεωργία υπογράμμισαν οι ευρωβουλευτές Herbert Dorfmann, Carmen Crespo Díaz, Paulo do Nascimento Cabral και Maria Walsh, οι οποίοι φιλοξένησαν τη διοργάνωση. Όπως σημείωσαν, η ανανέωση των γενεών αποτελεί στρατηγική επένδυση όχι μόνο για την επισιτιστική ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, αλλά και για τη διατήρηση της ζωής στην ύπαιθρο. Παράλληλα, υποστήριξαν την ανάγκη μιας ισχυρής και επαρκώς χρηματοδοτούμενης Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η οποία θα ενισχύει την κερδοφορία των εκμεταλλεύσεων και θα στηρίζει τις επενδύσεις των νέων παραγωγών.
Ωστόσο, όπως επισήμανε ο γενικός διευθυντής της ισπανικής αγροτικής ένωσης ASAJA, José María Castilla Baró, η ανανέωση των γενεών δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω των επιδοτήσεων. Η πρόσβαση στο νερό, η διαθεσιμότητα των μέσων παραγωγής, οι τιμές των εισροών και η εξασφάλιση ικανοποιητικού αγροτικού εισοδήματος αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και την παραμονή των νέων στην ύπαιθρο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον ρόλο των γυναικών στην ευρωπαϊκή γεωργία, με ειδική συνεδρία αφιερωμένη στο Διεθνές Έτος Γυναικών Αγροτών 2026.
Το συνέδριο, που ξεκίνησε το 2012 με πρωτοβουλία της Ομάδας του ΕΛΚ, της Πορτογαλικής Συνομοσπονδίας Αγροτών (CAP) και της ισπανικής ASAJA, αποτελεί πλέον σημείο συνάντησης νέων παραγωγών από όλη την Ευρώπη. Τα έργα που παρουσιάστηκαν φέτος αναδεικνύουν ότι η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων συνδέεται όλο και περισσότερο με την αξιοποίηση της τεχνολογίας, την κυκλική οικονομία και την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων.







