Νέοι αγρότες: Η έρευνα πρέπει να περάσει από τη στρατηγική στη χρηματοδότηση μετά το 2027
Την ανάγκη οι φιλόδοξοι στόχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αγροτική έρευνα και καινοτομία να μετατραπούν σε συγκεκριμένες χρηματοδοτικές δυνατότητες μετά το 2027 υπογραμμίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Νέων Αγροτών (CEJA). Πιο συγκεκριμένα, το Συμβούλιο χαιρέτισε τη νέα Στρατηγική Προσέγγιση της ΕΕ για την Έρευνα και την Καινοτομία στη γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές περιοχές, η οποία δημοσιεύθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου, επισημαίνοντας ως θετικά στοιχεία την έμφαση στην ανθεκτικότητα, την προετοιμασία απέναντι στους κινδύνους, τη συμμετοχή των αγροτών και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας στην πράξη.
Η τοποθέτηση της CEJA έγινε στο πλαίσιο της διάσκεψης EU AgRI 2040 στις Βρυξέλλες, όπου συμμετείχε και ο επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ Christophe Hansen. Για την οργάνωση, ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα θα είναι το κατά πόσο οι στόχοι της νέας στρατηγικής θα αποτυπωθούν στο επόμενο Horizon Europe, το πρόγραμμα-πλαίσιο της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία.
Ανάγκες των αγροτών
Η CEJA ζητά οι αγρότες να έχουν ουσιαστικό ρόλο ήδη από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού των ερευνητικών έργων και όχι να συμμετέχουν μόνο ως τελικοί αποδέκτες των αποτελεσμάτων. Η οργάνωση θεωρεί ότι η πρακτική και τοπική γνώση των παραγωγών μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη δημιουργία λύσεων που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των εκμεταλλεύσεων. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροτικών επιχειρήσεων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στις διακυμάνσεις των αγορών. Όπως σημείωσε ο αντιπρόεδρος της CEJA, Rūdolfs Pulkstenis, η έρευνα θα πρέπει να βοηθήσει τους αγρότες να προβλέπουν και να αντιμετωπίζουν τους αυξανόμενους κλιματικούς και οικονομικούς κινδύνους, ενισχύοντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Στο πλαίσιο αυτό, η CEJA αναδεικνύει τεχνολογίες και λύσεις όπως οι ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή ποικιλίες, οι νέες τεχνικές βελτίωσης φυτών και ζώων, τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου και έγκαιρης προειδοποίησης, η γεωργία ακριβείας και η κυκλική οικονομία στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Για τους νέους αγρότες, η καινοτομία θα πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο προσαρμογής και διατήρησης της ανταγωνιστικότητας, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για την παραμονή της νέας γενιάς στον αγροτικό τομέα.
Δίκαιη αμοιβή για τη συμμετοχή
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτει η CEJA αφορά την αμοιβή των αγροτών για τη συμμετοχή τους στα ερευνητικά έργα. Η οργάνωση επισημαίνει ότι οι παραγωγοί δεν προσφέρουν μόνο τον χρόνο τους, αλλά και την εμπειρία, τη γνώση και τα δεδομένα τους, ενώ σε πολλές περιπτώσεις ανοίγουν τις ίδιες τις εκμεταλλεύσεις τους για τη διεξαγωγή της έρευνας. Η αναγνώριση της αμοιβής ως παράγοντα που επηρεάζει τη συμμετοχή των αγροτών αποτελεί, σύμφωνα με τη CEJA, θετικό βήμα. Ωστόσο, ζητά η σχετική δέσμευση να μετατραπεί σε σαφείς και εύκολα προσβάσιμους κανόνες χρηματοδότησης στο Horizon Europe μετά το 2027.
Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ΕΕ διαμορφώνει τις προτεραιότητες της επόμενης προγραμματικής περιόδου. Για τη CEJA, η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική αποτελεί μια καλή βάση, αλλά η επιτυχία της θα κριθεί από τα εργαλεία που θα τη συνοδεύσουν. «Η πρόθεση υπάρχει· τώρα πρέπει να υποστηριχθεί με τα κατάλληλα μέσα», είναι το μήνυμα της οργάνωσης, η οποία ζητά ένα ευρωπαϊκό σύστημα αγροτικής έρευνας που θα συνδυάζει την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα με την ουσιαστική συμμετοχή των αγροτών και τη δίκαιη αναγνώριση της συμβολής τους.
