Νίκος Κουτεντάκης: «Πρώτη φορά ζούμε τέτοια κρίση στη δουλειά μας»

«Πρώτη φορά ζούμε τέτοια κρίση πάνω στη δουλειά μας», δηλώνει στην «ΥΧ» ο Νίκος Κουτεντάκης, πρόεδρος των μελετητών γεωπόνων και τεχνολόγων γεωπόνων Κρήτης και μέλος των εκπροσώπων των ΚΥΔ Κρήτης, περιγράφοντας την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με το ΟΣΔΕ 2026. Όπως σημειώνει, τα προβλήματα δεν περιορίζονται στην πλατφόρμα υποβολής των δηλώσεων, αλλά επεκτείνονται στη διασύνδεση με το Κτηματολόγιο, στο μητρώο αιγοπροβάτων, στο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της διαδικασίας, αλλά και στις επόμενες πληρωμές και στα αγροτικά προγράμματα.

Η πλατφόρμα myAGRO

«Το πρώτο πράγμα που πρέπει να επισημάνουμε είναι το θέμα της πλατφόρμας. Στην ουσία μέχρι και σήμερα η πλατφόρμα υποβολής δηλώσεων του ΟΣΔΕ, που δημιούργησε η ΑΑΔΕ, δεν παρέχει ασφάλεια να οριστικοποιείς τις δηλώσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά. Όπως εξηγεί, η κατάσταση έχει βελτιωθεί σε σχέση με την έναρξη της λειτουργίας της στις 4 Αυγούστου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η πλατφόρμα είναι πλέον λειτουργική. «Έχουνε κάνει περίπου 70 αναβαθμίσεις. Οπότε κάθε αναβάθμιση δημιουργεί προβλήματα σε προηγούμενη αναβάθμιση. Δεν έχει σταθερότητα», τονίζει. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι «οι ελλείψεις της είναι ακόμα πάρα πολλές». Όπως εξηγεί, μία αίτηση μπορεί να οριστικοποιηθεί μία ημέρα και μετά από μία νέα αναβάθμιση να εμφανίζει διαφορετικά δεδομένα. «Μπορείς να οριστικοποιήσεις μια αίτηση σήμερα, να γίνει μια αναβάθμιση και μπαίνεις μέσα και βλέπεις άλλα πράγματα. Ή να σου λείπουν και τεμάχια, ή να μην σου αναγνωρίζει ένα ΚΑΕΚ».

Στα προβλήματα προστίθεται και η καθημερινή διακοπή της διασύνδεσης με το Κτηματολόγιο. «Καθημερινά “πέφτει” και το Κτηματολόγιο για 2-2,5 ώρες και δεν μπορείς να κάνεις δουλειά και με τη διασύνδεση», σημειώνει.

Χρειάζεται πενταπλάσιος χρόνος για μια αίτηση

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα αυξημένος είναι και ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση μιας δήλωσης. «Εάν μια αίτηση πέρυσι ήθελε μια ώρα δουλειάς για να κατατεθεί, η ίδια αίτηση φέτος μπορεί να χρειαστεί από διπλάσιο μέχρι και πενταπλάσιο χρόνο. Και μιλάμε για μια μέση αίτηση. Δεν μιλάμε και για τις μεγάλες αιτήσεις», υπογραμμίζει.

Με αυτά τα δεδομένα, όπως λέει, η παραγωγικότητα των ΚΥΔ έχει περιοριστεί δραματικά. «Ένας υπάλληλος στο οκτάωρό του δεν μπορεί να βγάλει πάνω από δύο με τρεις αιτήσεις φέτος. Οπότε, αν δούμε τον όγκο των ενεργοποιήσεων, δεν βγαίνει ο χρόνος». Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τον ίδιο, «έχουν μπει στο σύστημα περίπου 80 χιλιάδες αιτήσεις».

Ωστόσο, ο αριθμός αυτός δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη την πραγματική εικόνα. «Δεν σημαίνει ότι αυτές οι αιτήσεις που βλέπουμε στο σύστημα είναι ολοκληρωμένες. Οριστικοποιημένες ναι. Τελειωμένες, όχι», εξηγεί. Όπως λέει, δεν υπάρχει βεβαιότητα για την πληρότητά τους, καθώς μια οριστικοποιημένη δήλωση μπορεί να χρειαστεί εκ νέου παρέμβαση. «Κουβέντιαζα με έναν συνάδελφο και μου λέει: “Είχα οριστικοποιήσει μία αίτηση ΟΣΔΕ και μπήκα σήμερα στο σύστημα να της βάλω το τιμολόγιο των δακοπαγίδων”. Άρα σημαίνει ότι η αίτηση που είχε οριστικοποιήσει εχθές δεν είναι η ίδια».

Πρόβλημα δημιουργείται, σύμφωνα με τον κ. Κουτεντάκη, και με τα πρωτόκολλα. «Όταν έχω, για παράδειγμα, μία οριστικοποιημένη αίτηση και την κάνω πρόχειρη μετά για να συμπληρώσω ένα δικαιολογητικό και την ξανακαταθέσω, δεν μου δίνει το ίδιο πρωτόκολλο. Μου δίνει καινούργιο πρωτόκολλο. Άρα οι 80.000 που βλέπουμε στο σύστημα δεν ξέρουμε τελικά τι είναι. Αν είναι πραγματικός αριθμός ή όχι».

Το μητρώο αιγοπροβάτων

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι με το μητρώο αιγοπροβάτων. «Ένας παραγωγός δηλώνει 200 ζώα. Αυτό μπορούμε να το διασταυρώσουμε από τη βάση της κτηνιατρικής υπηρεσίας. Δεν είναι η δικιά μας δουλειά να πάμε να μετρήσουμε τα ζώα», αναφέρει. Το ζήτημα, όπως εξηγεί, αφορά κυρίως την ορθότητα των στοιχείων του μητρώου. «Μπορεί να έχω ένα ενώτιο μέσα 10 χρονών, ενώ τα ενώτια πρέπει το αργότερο κάθε 6-7 χρόνια να έχουν ανανεωθεί». Ωστόσο, όπως σημειώνει, «δεν κάθισε ποτέ κάποιος δίπλα στον κτηνοτρόφο να του πει ότι κάνεις το μητρώο, κάνεις αυτό το επάγγελμα, έτσι πρέπει να συμπληρώσεις το μητρώο».

Και προσθέτει: «Εάν δεν μου βγάλει εμένα τη δέουσα επιμέλεια ότι, ναι, είδα ότι έχει πρόβλημα στα ενώτια, αλλά δεν είναι δικό μου το φταίξιμο, πώς θα κλείσω τη δήλωση αυτού του κτηνοτρόφου χωρίς να έχω πρόβλημα και κυρώσεις;»

Κτηματολόγιο και τίτλοι ιδιοκτησίας

«Το πρόβλημα, επίσης, του Κτηματολογίου είναι αξεπέραστο», υποστηρίζει ο κ. Κουτεντάκης. Ακόμη και σε περιοχές όπου υπάρχει Κτηματολόγιο, όπως λέει, «έχουμε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό παραγωγών που ή δεν έχει κάνει Κτηματολόγιο, ή έχει ελλιπές Κτηματολόγιο».

Στις περιπτώσεις της απλής ανάρτησης μπορεί να ζητείται προς το παρόν μόνο το ΑΤΑΚ, όμως το ζήτημα επανέρχεται στους ελέγχους. «Σου λέει: δικαιολόγησέ μου την ιδιοκτησία. Δεν θέλω το Ε9, δεν θέλω την προανάρτηση του Κτηματολογίου, θέλω ισχυρούς τίτλους».

«Άρα, εάν δεν έχει ισχυρούς τίτλους και έχει κάνει το Κτηματολόγιο μόνο με χρησικτησία, εγώ, από τη στιγμή που μου βάζει τη δέουσα επιμέλεια, πώς θα του κάνω ενεργοποίηση;» διερωτάται.

Παράταση τουλάχιστον τριών μηνών

Τρίτο μεγάλο ζήτημα χαρακτηρίζει το χρονοδιάγραμμα. «Δεν δέχομαι την απάντηση που πήρα και από την ΑΑΔΕ και από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ότι “δεν είναι ώρα για κουβέντα”. Όχι, είναι ώρα για κουβέντα γιατί δεν μπορώ να κάνω τον προγραμματισμό μου», λέει.

Με την καταληκτική ημερομηνία της 16ης Οκτωβρίου να πλησιάζει, ζητά παράταση με πραγματικό χρονικό ορίζοντα. «Δεν θέλω μια παράταση 10 μέρες ή 15 μέρες. Δεν θα μου λύσει το θέμα. Ούτε έναν μήνα. Εάν λειτουργήσουν όλα στην αίτηση και λειτουργεί η πλατφόρμα και έχω μια ασφάλεια, θέλουμε minimum ένα τρίμηνο», σημειώνει.

«Δεν έχει λογική» η προκαταβολή

Επιφυλακτικός εμφανίζεται και για την προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης. «Το γεγονός ότι θα γίνει πληρωμή της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης στις 16 Οκτωβρίου σε όσους έχουν καταθέσει αίτηση μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου, κατά τη γνώμη μου είναι παραμύθια. Έτσι έλεγαν πριν. Δεν νομίζω ότι μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Δεν έχει λογική. Αυτή τη στιγμή δεν έχει κατατεθεί στην ουσία ούτε το 10% των αιτήσεων».

Για τον ίδιο, το ζητούμενο δεν είναι η ημερομηνία αλλά η ορθότητα της πληρωμής. «Το θέμα δεν είναι να γίνει η πληρωμή ένα μήνα νωρίτερα ή αργότερα. Είναι να γίνει σωστά η πληρωμή. Γιατί αν δώσουν τώρα μία προκαταβολή, επιπόλαιη προκαταβολή, και κάνουνε τον λογαριασμό μετά, μέσα του 2027 και ζητάνε πίσω τα χρήματα, δεν έχει νόημα».

Σε κίνδυνο τα αγροτικά προγράμματα

Τέλος, ο κ. Κουτεντάκης επισημαίνει ότι οι συνέπειες από μία προβληματική διαδικασία ΟΣΔΕ δεν σταματούν στις άμεσες ενισχύσεις. «Η δήλωση ΟΣΔΕ αυτή τη στιγμή είναι το νούμερο ένα δικαιολογητικό και για τον κατ’ επάγγελμα αγρότη και για τον κάτοχο αγροτικής εκμετάλλευσης».

Όπως εξηγεί, «όλα τα προγράμματα που θέλει να ενταχθεί ένας παραγωγός συνδέονται πάνω στο ΟΣΔΕ». Ως εκ τούτου, προειδοποιεί ότι «εάν δεν γίνει το ΟΣΔΕ σωστά, θα έχουμε φοβερές απεντάξεις από Νέους Αγρότες, Σχέδια Βελτίωσης, Ομάδες Παραγωγών, ΟΕΦ, Βιολογικά κ.λπ.».

«Τα προγράμματα μπαίνουν σε κίνδυνο. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε», καταλήγει.