Παγκόσμια αγορά ροδιού: Μειωμένες ποσότητες, σταθερή ζήτηση και αύξηση στα επεξεργασμένα προϊόντα

Μια απαιτητική σεζόν, επηρεασμένη από τις καιρικές συνθήκες σε πολλές χώρες παραγωγής της Μεσογείου και από τις διεθνείς τάσεις της αγοράς, διανύει η παγκόσμια αγορά ροδιού, σύμφωνα με την ανασκόπηση του Fresh Plaza. Οι μειωμένες ποσότητες σε Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα και Τουρκία διαμορφώνουν την προσφορά στην Ευρώπη, ενώ στις βόρειες αγορές της ηπείρου παρατηρείται επάρκεια, αλλά περιορισμένη ζήτηση. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη των καναλιών επεξεργασίας και η σταθερή ζήτηση για φρέσκα ρόδια συμβάλλουν στη διατήρηση της ισορροπίας της αγοράς, παρά τις δυσκολίες στην παραγωγή.

Στην Ιταλία, οι χαμηλές αποδόσεις λόγω καιρικών συνθηκών έχουν μειώσει την παραγωγή κατά περίπου 30%, ωστόσο η αυξημένη διάμετρος των καρπών αντισταθμίζει εν μέρει τις απώλειες. Στην Ισπανία, η φετινή καμπάνια χαρακτηρίζεται από υψηλό ποσοστό δευτερεύουσας ποιότητας καρπών, επηρεασμένο από τις καιρικές συνθήκες, τη δράση παρασίτων και τον ανταγωνισμό από το Μαρόκο. Οι θερμοκρασιακές διακυμάνσεις του καλοκαιριού και οι όψιμες βροχοπτώσεις συνέβαλαν στη μείωση της πρώτης ποιότητας καρπών, ενώ η περιορισμένη προσφορά ποικιλιών παραδοσιακής καλλιέργειας δημιουργεί προκλήσεις για τους παραγωγούς.

Στην Τουρκία, η παραγωγή είναι η χαμηλότερη των τελευταίων ετών, με πτώση 35% σε σχέση με την προηγούμενη σεζόν και συνολική μείωση έως και 50% σε σχέση με το 2023. Αντίθετα, η Ινδία διατηρεί σταθερή παραγωγή και αυξάνει τις εξαγωγές, υποστηριζόμενη από ισχυρή εγχώρια ζήτηση και υψηλές τιμές στην πόρτα του παραγωγού.

Η παγκόσμια αγορά ροδιού, επομένως, διαμορφώνεται από συνδυασμό περιορισμένης προσφοράς, σταθερής ζήτησης και αυξανόμενης σημασίας των επεξεργασμένων προϊόντων. Οι παραγωγοί και οι εισαγωγείς αντιμετωπίζουν προκλήσεις τόσο σε επίπεδο ποιότητας όσο και ποσότητας, ενώ οι διεθνείς τάσεις καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την εμπορική πορεία του προϊόντος. Η ανθεκτικότητα και η αποτελεσματική διαχείριση της παραγωγής παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας στις παγκόσμιες αγορές.

Ιταλία

Ειδικότερα, στη Σικελία, η σεζόν ξεκίνησε με ψυχρή και υγρή άνοιξη, οδηγώντας σε μειωμένη παραγωγή κατά τουλάχιστον 30%. Παρά τις μειωμένες ποσότητες –σύμφωνα με την επισκόπηση αγοράς του Fresh Plaza–, οι καρποί εμφανίζονται μεγαλύτεροι, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικούς για την αγορά φρέσκων προϊόντων.

Η ποικιλία Wonderful καλύπτει περίπου το 80% της καλλιεργούμενης έκτασης στην Ανατολική Σικελία και θεωρείται ποιοτική λόγω του χρώματος και της γλυκύτητάς της, προσφέροντας σταθερή ζήτηση παρά τη συνολική μείωση της παραγωγής. Ωστόσο, η περιοχή αντιμετωπίζει δομικές προκλήσεις, καθώς πολλοί οπωρώνες έχουν εκριζωθεί λόγω δυσκολιών καλλιέργειας, μειώνοντας την παραγωγικότητα. Η σωστή διαχείριση φυλλώματος και θρέψης κρίνεται απαραίτητη για βιώσιμη καλλιέργεια.

Στην Απουλία, η συγκομιδή ήταν, επίσης, χαμηλότερη από την αναμενόμενη λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ισπανία

Η καμπάνια Mollar πλησιάζει στο τέλος της και χαρακτηρίζεται από υψηλή αναλογία δεύτερης κατηγορίας καρπών, λόγω καιρικών συνθηκών, εντόμων και έντονου ανταγωνισμού από το Μαρόκο. Περίπου το 50% της παραγωγής παρουσιάζει ατέλειες στον φλοιό ή μικρό μέγεθος.

Η ζήτηση για καρπούς πρώτης κατηγορίας παραμένει υψηλή κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, αλλά ο έντονος ανταγωνισμός από το Μαρόκο καθιστά την εμπορία δύσκολη. Σημαντική ανάπτυξη παρατηρείται στις πρώιμες ποικιλίες Acco και Tastem, οι οποίες κερδίζουν έδαφος, καθώς μειώνεται η παραδοσιακή καλλιέργεια λόγω προβλημάτων άρδευσης και φυτοπροστασίας.

Ολλανδία

Η χριστουγεννιάτικη περίοδος δεν προκαλεί σημαντική αύξηση ζήτησης για ρόδια στην Ολλανδία. Οι περιορισμένες ποσότητες από την Τουρκία επιτρέπουν την είσοδο εισαγωγών από το Περού. Οι τιμές των τουρκικών ροδιών κυμαίνονται γύρω στα 9,50-9,75 ευρώ ανά 3,5 κιλά, με μειωμένη παραγωγή φέτος. Αναπτύσσεται ταχύτατα η αγορά μικρών καρπών για χυμοποίηση, που χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως στη Νότια Ευρώπη.

Γαλλία

Η γαλλική σεζόν ροδιού εκτείνεται από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τα τέλη Νοεμβρίου, αλλά η καλή δυνατότητα αποθήκευσης επιτρέπει την προέκταση της διαθεσιμότητας μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου. Η παραγωγή παραμένει περιορισμένη, περίπου 600 τόνοι, ενώ το 30% διατίθεται ως φρέσκο προϊόν και το υπόλοιπο επεξεργάζεται κυρίως σε χυμό. Η ζήτηση για επεξεργασία είναι ιδιαίτερα ισχυρή, με αποτέλεσμα η εμπορική δραστηριότητα να υπερβαίνει κατά διαστήματα τις διαθέσιμες ποσότητες. Στην αγορά διατίθενται, επίσης, ρόδια από Ισπανία και Τουρκία.

Γερμανία

Οι πωλήσεις ροδιών στη Γερμανία περιγράφονται ως συγκρατημένες. Οι τουρκικές ποικιλίες κυριαρχούν, συμπληρώνονται από Ισπανία και Ιταλία. Οι τιμές παραμένουν σχετικά υψηλές, υπερβαίνοντας τα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς, ενώ η ζήτηση παραμένει συγκρατημένη.

Τουρκία

Η παραγωγή ροδιού στην Τουρκία για τη σεζόν 2025 εκτιμάται μειωμένη κατά 35%, με συνολικές ποσότητες έως 50% χαμηλότερες σε σχέση με το 2023. Οι επαναλαμβανόμενοι ψυχροί μήνες Μαρτίου-Απριλίου, η υψηλή θερμοκρασία και η έλλειψη νερού επηρέασαν δέντρα, ανθοφορία και ανάπτυξη καρπών. Παρά τα προβλήματα, η ποιότητα φλοιού και χρώματος βελτιώθηκε, οδηγώντας σε αύξηση της ζήτησης ήδη από την αρχή της συγκομιδής. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα αναμένεται να τερματίσει τις εξαγωγές νωρίτερα από το συνηθισμένο, μέχρι τα μέσα Μαρτίου.

Ινδία

Η παραγωγή ροδιού παραμένει σταθερή, με τη Maharashtra να καλύπτει το 54,89% της εθνικής παραγωγής σε πάνω από 115.000 εκτάρια. Η ποικιλία Bhagwa κυριαρχεί, με καλλιέργεια και σε Gujarat, Rajasthan και Karnataka. Οι εξαγωγές αυξάνονται, με όγκο 72.011 τόνους και αξία 63,55 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 18-21% σε σχέση με πέρυσι. Οι τιμές στην πύλη της φάρμας αυξήθηκαν 10-15%, ενώ η εγχώρια κατανάλωση σημείωσε αντίστοιχη αύξηση. Οι κοντινές αγορές, όπως το Μπαγκλαντές, απορροφούν καθημερινά 15-20 τόνους, ενώ οι μακρινές, όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και ο Καναδάς, απαιτούν υψηλή ποιότητα και μεγάλη διάρκεια ζωής.

Βόρεια Αμερική

Οι αποστολές από το Ισραήλ προς τις ΗΠΑ ξεκίνησαν νωρίτερα από πέρυσι, με μεγαλύτερη συνολική διαθεσιμότητα και υψηλή ποιότητα. Η Καλιφόρνια πλησιάζει στο τέλος της εγχώριας σεζόν, με περιορισμένες αποστολές 1-2 εβδομάδων. Η ζήτηση αυξάνεται κατά την εορταστική περίοδο, με τιμές ελαφρώς υψηλότερες λόγω αυξημένων εξόδων παραγωγής και μεταφοράς.

Νότια Αφρική

Η συγκομιδή της πρώιμης ποικιλίας Angel Red ξεκίνησε, ενώ οι Acco και Wonderful αναμένονται Ιανουάριο-Φεβρουάριο και εβδομάδες 6-8 αντίστοιχα. Η παραγωγή προβλέπεται μεγαλύτερη από τη σεζόν 2024/2025 (18.478 τόνοι), με εξαγωγές αυξημένες κατά 23%, κυρίως για επεξεργασία. Η τοπική αγορά απορρόφησε το 28% της παραγωγής.

Περού

Η σεζόν 2026 ξεκινά κανονικά, αλλά με καθυστέρηση περίπου δύο εβδομάδων στην κορύφωση. Η Ica, που καλύπτει το 76% της εθνικής παραγωγής, θα δει καθυστερημένη κορύφωση, ενώ η Arequipa ξεκινά με περιορισμένες ποσότητες τον Ιανουάριο. Η Ευρώπη παραμένει η κύρια αγορά, με περιορισμένες αποστολές προς Κίνα λόγω πρωτοκόλλων ψυχρής επεξεργασίας και τεχνικής εκπαίδευσης.

Χιλή

Η Χιλή διατηρεί περιορισμένες, αλλά σταθερές ποσότητες, υποστηριζόμενες από αξιόπιστη εφοδιαστική αλυσίδα. Η παραγωγή συγκεντρώνεται τον Φεβρουάριο, με κύριες αγορές τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Παρά τη μείωση δραστηριοτήτων ορισμένων εξαγωγέων, η σταθερή ποιότητα και η αξιόπιστη εφοδιαστική αλυσίδα διατηρούν τη βιωσιμότητα των εξειδικευμένων αγορών.

Σύμφωνα με το APEDA, η παγκόσμια αγορά ροδιού αναμένεται να φτάσει τα 6,52 δισ. ευρώ έως το 2027, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,2%, καταδεικνύοντας την αυξανόμενη ζήτηση για φρέσκα προϊόντα και προϊόντα επεξεργασίας σε όλο τον κόσμο.