Βαθιές ρωγμές στην αγροτική οικονομία των ΗΠΑ
Μια από τις πιο δύσκολες περιόδους των τελευταίων ετών αντιμετωπίζει η αγροτική οικονομία των ΗΠΑ. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, oι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με χαμηλές τιμές των προϊόντων τους, αυξανόμενα κόστη και αποφάσεις ζωτικής σημασίας για το αν και πώς θα συνεχίσουν να καλλιεργούν τη γη τους.
Την ίδια ώρα, οι τράπεζες περιορίζουν τη χρηματοδότηση, ενώ χιλιάδες εργαζόμενοι χάνουν τη δουλειά τους καθώς κλείνουν εργοστάσια επεξεργασίας κρέατος και οι κατασκευαστές αγροτικού εξοπλισμού μειώνουν την παραγωγή τους.
Η πίεση είναι παρούσα παντού. Από τις επιχειρήσεις γεωργικών ελκυστήρων που βλέπουν τις πωλήσεις τους να μειώνονται δραματικά μέχρι αγροτικές επιχειρήσεις που βλέπουν τα κέρδη τους να συρρικνώνονται, καθώς η υπερπροσφορά σιτηρών κρατά χαμηλά τις τιμές. Οι τιμές των αγροτικών προϊόντων παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα για τρία συνεχόμενα χρόνια, ενώ τα κόστη παραγωγής παραμένουν στα ύψη.
Το 2026 μάλιστα, προδιαγράφεται εξίσου δύσκολο, με τα τελευταία κυβερνητικά στοιχεία να δείχνουν υψηλότερη παραγωγή από την αναμενόμενη και τα αποθέματα καλαμποκιού να φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ για τον Δεκέμβριο.
«Δεν ξέρω τι να κάνω»
«Μιλάς με τους αγρότες και λένε: “Δεν ξέρω τι θα κάνω”», δηλώνει ο Sherman Newlin, αγρότης στο Ιλινόι και αναλυτής αγοράς. «Πολλοί δεν μπορούν να αποπληρώσουν τα περσινά δάνεια και οι τράπεζες απορρίπτουν νέες αιτήσεις. Είναι πολύ απογοητευτικό». Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, οι Αμερικανοί αγρότες παρήγαγαν τεράστιες ποσότητες καλαμποκιού και σόγιας, προσθέτοντας σε μια ήδη παγκόσμια υπερπροσφορά. Παράλληλα, οι παραγωγοί σόγιας έχασαν δισεκατομμύρια από χαμένες πωλήσεις στην Κίνα, τον μεγαλύτερο αγοραστή στον κόσμο, καθώς οι Κινέζοι στράφηκαν σε προμηθευτές της Νότιας Αμερικής, για να αποφύγουν τους δασμούς. Αν και η αμερικανική κυβέρνηση χορήγησε πακέτο βοήθειας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οικονομολόγοι και παραγωγοί υποστηρίζουν ότι τα χρήματα αυτά δεν αρκούν, για να αντιστρέψουν τη ζημιά από τις χαμηλές τιμές και τις χαμένες εξαγωγές.
Προβλέψεις
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι ιδιαίτερα τα λιπάσματα θα παραμείνουν ακριβά, ενώ η πρόσβαση σε δάνεια στενεύει, δυσκολεύοντας τους αγρότες να αγοράσουν προμήθειες και να καλλιεργήσουν την ερχόμενη άνοιξη.
Σύμφωνα με το USDA, για να καλύψουν τα έξοδά τους οι αγρότες θα χρειάζονταν τιμές καλαμποκιού στα 5,03 δολάρια το μπουσέλ και τιμές σόγιας στα 12,80 δολάρια – πολύ πάνω από τις τρέχουσες τιμές. Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, είναι αυξανόμενες πτωχεύσεις.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία 293 αγρότες υπέβαλαν αίτηση για πτώχευση το 2025, αύξηση 36% σε σχέση με το 2024. Παράλληλα, οι πωλήσεις τρακτέρ μειώθηκαν κατά 10% και οι πωλήσεις θεριζοαλωνιστικών κατά 35%, ενώ πολλοί παραγωγοί προσπαθούν να συντηρήσουν παλιά μηχανήματα.
Οι απολύσεις σε εταιρείες όπως η Deere & Co., αλλά και σε ανταγωνιστές όπως η AGCO και η CNH Industrial, πλήττουν περαιτέρω την αγορά εργασίας της υπαίθρου, με συνέπειες για σχολεία, νοσοκομεία και τοπικές υπηρεσίες. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι, αν η κυβέρνηση Τραμπ θέλει οι αγρότες να συνεχίσουν να φυτεύουν παρά τις χαμηλές τιμές και τα υψηλά κόστη, πρέπει να προσφέρει μακροπρόθεσμη υποστήριξη και όχι μόνο προσωρινή ανακούφιση. Η αμερικανική ύπαιθρος βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιές και πολυδιάστατες προκλήσεις, που θα καθορίσουν το μέλλον της για τα επόμενα χρόνια.
