Η ειρήνη και η σταθερότητα είναι απαραίτητες για να θρέψει τον κόσμο ο αγροδιατροφικός τομέας
Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, όπου η ενέργεια, το εμπόριο και η ασφάλεια επανακαθορίζονται διαρκώς, ο αγροδιατροφικός τομέας αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα σταθερότητας και ανάπτυξης. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του 8ου Διεθνούς AgriBusiness Forum, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από το Geo Routes Institute στις 18 και 19 Μαρτίου 2026, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και της αγοράς.
Με τίτλο «Ο αγροδιατροφικός τομέας στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον», το φετινό φόρουμ επιχείρησε να αποτυπώσει τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται διεθνώς, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες για τα αγροδιατροφικά συστήματα σε Ελλάδα, Ευρώπη και ευρύτερη περιοχή. Στις οκτώ συνεδρίες του συμμετείχαν 50 ομιλητές και περισσότεροι από 260 σύνεδροι από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Γεωπολιτική και επισιτιστική ασφάλεια
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις γεωπολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο, περιοχές όπου οι ενεργειακοί διάδρομοι, οι θαλάσσιες μεταφορές και οι εμπορικές ροές συνδέονται άμεσα με την παραγωγή και διανομή τροφίμων. Η συζήτηση κατέδειξε ότι η επισιτιστική ασφάλεια δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά ζήτημα αγροτικής πολιτικής, αλλά διασταυρώνεται με την εξωτερική πολιτική, την άμυνα, την ενεργειακή στρατηγική και τη διαχείριση κρίσεων. Οι πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις – από την πανδημία έως τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς – ανέδειξαν την ευαλωτότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητάς τους.
Η κλιματική διάσταση της γεωπολιτικής
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση της Dr. Bengü Özge Şerifoğlu από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, η οποία υπογράμμισε ότι η γεωπολιτική του αγροδιατροφικού τομέα δεν καθορίζεται πλέον μόνο από σύνορα και διπλωματία, αλλά ολοένα και περισσότερο από την κλιματική πίεση.
Όπως σημείωσε, η αύξηση της θερμοκρασίας, η λειψυδρία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν ήδη την αγροτική παραγωγή, ιδιαίτερα στη νότια Ευρώπη. Η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων, η πίεση στους υδάτινους πόρους και η αστάθεια των εφοδιαστικών αλυσίδων δημιουργούν ένα σύνθετο πλέγμα κινδύνων.
Η ίδια τόνισε ότι η επισιτιστική ασφάλεια δεν αφορά μόνο την επάρκεια τροφίμων, αλλά και την προσβασιμότητα, την προσιτή τιμή και την ποιότητά τους. «Δεν είναι μόνο ζήτημα παραγωγής, αλλά και κοινωνικής δικαιοσύνης και δημόσιας υγείας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η μετάβαση σε πιο βιώσιμα μοντέλα πρέπει να γίνει χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα παραγωγούς και καταναλωτές.
Η οπτική του FAO
Από την πλευρά του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), ο Nabil Gangi παρουσίασε μια συνολική εικόνα των προκλήσεων στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι στην περιοχή αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια, ενώ οι ανισότητες επιδεινώνονται.
Ο ίδιος ανέδειξε ως βασικούς παράγοντες κινδύνου τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις διαταραχές στις αγορές ενέργειας και τροφίμων, καθώς και την αύξηση των τιμών. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες όπως οι διάδρομοι εξαγωγής σιτηρών από την Ουκρανία, που συνέβαλαν στη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της συνεργασίας και της ειρήνης, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς σταθερότητα δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά ούτε οι αγορές ούτε τα συστήματα τροφίμων. «Το δικαίωμα στην τροφή απαιτεί πρακτικές συνεργασίες και συντονισμένη δράση», σημείωσε.
Περιφερειακή συνεργασία και Βαλκάνια
Η πρέσβειρα της Αλβανίας, Luela Hajdaraga, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο της γεωργίας για την οικονομία και την κοινωνία της χώρας της, καθώς περίπου το 40% του πληθυσμού απασχολείται στον τομέα. Όπως ανέφερε, η πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργεί ως καταλύτης για τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας, την ενίσχυση της ασφάλειας τροφίμων και την αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία των συνεργασιών στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι το μνημόνιο συνεργασίας με το AgriBusiness Forum ανοίγει τον δρόμο για τη διοργάνωση του Tirana AgriBusiness Forum τον Οκτώβριο του 2026, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στα Δυτικά Βαλκάνια. Παράλληλα, τόνισε τη δυναμική των εμπορικών σχέσεων με την Ελλάδα, σημειώνοντας σημαντική αύξηση των εξαγωγών και προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης μέσω κοινών πρωτοβουλιών, όπως ο αγροτουρισμός και η εκπαίδευση παραγωγών.
Η περίπτωση του Ισραήλ
Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινήθηκε η παρέμβαση του πρέσβη του Ισραήλ, Noam Katz, ο οποίος περιέγραψε τις ιδιαιτερότητες της χώρας του σε ό,τι αφορά την επισιτιστική ασφάλεια.
Όπως εξήγησε, το Ισραήλ αντιμετωπίζει περιορισμένους φυσικούς πόρους, έντονη λειψυδρία και αυξανόμενο πληθυσμό, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αξιοποίηση της τεχνολογίας. Η χώρα έχει επενδύσει σε προηγμένα συστήματα άρδευσης, ανακύκλωση νερού σε πολύ υψηλά ποσοστά και ανάπτυξη της γεωργικής βιοτεχνολογίας.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαφοροποίηση των εισαγωγών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων, ιδιαίτερα μετά τις εμπειρίες της πανδημίας και των διεθνών συγκρούσεων. «Η τεχνολογία είναι κεντρικός πυλώνας, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται συνδυασμός πολιτικών, συνεργασιών και αλλαγών στην κατανάλωση», σημείωσε.
Η Κύπρος και η ανάγκη περιφερειακής συνεργασίας
Από την πλευρά της Κύπρου, ο πρέσβης Σταύρος Αυγουστίδης ανέδειξε τη σημασία της γεωργίας για τη σταθερότητα και την οικονομία της περιοχής, επισημαίνοντας ότι η Ανατολική Μεσόγειος βιώνει έντονα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Όπως υπογράμμισε, η καινοτομία, η εκπαίδευση και η ανταλλαγή γνώσης αποτελούν βασικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων, ενώ τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας. «Τα προβλήματα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο μόνο. Απαιτούνται κοινές δράσεις και συντονισμός», ανέφερε.
Η ελληνική πολιτική για τον πρωτογενή τομέα
Την ελληνική κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, ο οποίος ανέδειξε την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα ως στρατηγική προτεραιότητα.
Ο κ. Ανδριανός παρουσίασε τους βασικούς άξονες της κυβερνητικής πολιτικής, που περιλαμβάνουν τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, τη μείωση του κόστους παραγωγής, την προώθηση επενδύσεων, την προσέλκυση νέων στον πρωτογενή τομέα, καθώς και την ενίσχυση της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, με επίκεντρο το νερό, καθώς και στη διασφάλιση της διαφάνειας στην αγορά και της προστιθέμενης αξίας των ελληνικών προϊόντων.
Ένας τομέας-κλειδί για το μέλλον
Το AgriBusiness Forum, που από το 2018 έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο διαλόγου και συνεργασίας, ανέδειξε για ακόμη μία φορά ότι ο αγροδιατροφικός τομέας βρίσκεται στον πυρήνα των σύγχρονων προκλήσεων.
Το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε είναι ότι η επισιτιστική ασφάλεια, η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητα των συστημάτων τροφίμων δεν μπορούν να διασφαλιστούν χωρίς συντονισμένη δράση σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει, η γεωργία δεν είναι πλέον απλώς ένας παραγωγικός κλάδος, αλλά ένας στρατηγικός πυλώνας που συνδέεται με την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία των κοινωνιών.
