Βαμβάκι: Αναθερμαίνεται το ενδιαφέρον των καλλιεργητών
Σε δεύτερες σκέψεις οδηγεί το «ράλι» των διεθνών τιμών των συμβολαίων βαμβακιού τις τελευταίες ημέρες, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Πολλοί Έλληνες παραγωγοί είχαν αποφασίσει να γυρίσουν την πλάτη τους φέτος στο βαμβάκι. Όμως, η άνοδος της χρηματιστηριακής τιμής σε επίπεδα μεταξύ 70 και 80 σεντς φαίνεται να δημιουργεί για το προϊόν, έστω και στο «παρά πέντε» ένα πιο ελκυστικό προφίλ. Παράλληλα, οι προβλέψεις του USDA για μείωση της παγκόσμιας παραγωγής βάμβακος το 2026/27 κατά 4% και η έντονη ξηρασία, που επικρατεί τον Απρίλιο στα άσπαρτα ακόμα βαμβακοχώραφα των ΗΠΑ, δίνουν ένα ακόμα «κίνητρο» για να σπείρει κανείς βαμβάκι.
Από την άλλη πλευρά, φαίνεται ότι η πρόθεση για μείωση των στρεμμάτων σε πανελλαδικό επίπεδο δεν φαίνεται να αναστρέφεται. Μπορεί να μην εγκαταλείπεται σωρηδόν η καλλιέργεια, αλλά πιθανότατα θα έχουμε μείωση των στρεμμάτων σε διψήφιο ποσοστό σε σχέση με πέρυσι, που μπορεί να φτάσει και το 25% σε κάποιες περιοχές.
Οι λόγοι είναι (α) η χαμηλή τιμή παραγωγού τα δύο προηγούμενα χρόνια, που δεν επιτρέπει πολλά περιθώρια για ρίσκο, καθώς και (β) η άνοδος του κόστους της καλλιέργειας σε σπόρους, λιπάσματα και άλλα εφόδια, που εξαρτώνται σε κάποιο ποσοστό πάλι από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει ακόμα χρόνος να σταθμίσουν τα δεδομένα οι παραγωγοί, να λάβουν υπόψη τους και το γεγονός ότι μπορούν να προπωλήσουν μέσω συμφωνητικών με συγκεκριμένα εκκοκκιστήρια ένα μέρος της μελλοντικής παραγωγής και στο τέλος να λάβουν την πολύ κρίσιμη απόφαση για το ποιο προϊόν και πόση έκταση θα σπείρουν. Πάντως, ο καιρός δείχνει ότι θα είναι μια χρονιά με όψιμες σπορές, οπότε το «παράθυρο» θα επεκταθεί χρονικά και μέσα στον Μάιο για κάποιες περιοχές.
Θεσσαλία: Ξεκινούν καιρού επιτρέποντος οι σπορές
Έτοιμοι να σπείρουν είναι οι Θεσσαλοί βαμβακοπαραγωγοί μετά τις βροχές που προηγήθηκαν και προετοίμασαν κατάλληλα το έδαφος για τις απαιτούμενες καλλιεργητικές εργασίες. Ήδη στα Φάρσαλα, μία πρώιμη περιοχή, κάποιοι έχουν σπείρει. Οι υπόλοιποι θα περιμένουν να ανέβει ο υδράργυρος, τουλάχιστον τις πρωινές ώρες, καθώς, η θερμοκρασία πρέπει να είναι πάνω από 10 βαθμούς.
Η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται περίεργη και κρίσιμη. Τα καλλιεργούμενα στρέμματα στη Θεσσαλία και φέτος θα είναι μειωμένα (περίπου 25 με 30%). Αρκετοί στράφηκαν στο καλαμπόκι και άλλοι τον χειμώνα στα σιτηρά.
Και μπορεί η τιμή του σύσπορου να έχει ανέβει από 40 λεπτά σε 47 λεπτά/κιλό, την ανιούσα όμως τραβά παράλληλα και το κόστος παραγωγής. Τα λιπάσματα έχουν φτάσει τα 200-300 ευρώ τον τόνο, ενώ το πετρέλαιο έχει «τσιμπήσει» τουλάχιστον μισό ευρώ, στα 2,017 ευρώ/λίτρο.
Όσον αφορά στην τιμή του βαμβακιού, οι παραγωγοί θεωρούν ότι αν και φέτος το βαμβάκι κινηθεί στα περσινά επίπεδα (36-39 λεπτά/κιλό), τότε η βιωσιμότητα του κλάδου απειλείται άμεσα και η μείωση των εκτάσεων την επόμενη χρονιά θα είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Ο προβληματισμός αυξάνεται στη Θεσσαλία, καθώς από φέτος δεν θα υπάρξει η οικονομική ενίσχυση από το πρόγραμμα της νιτρορύπανσης, που ήταν 50 ευρώ το στρέμμα. Η αντίστοιχη ενίσχυση που προβλέπεται να δοθεί από το πρόγραμμα μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα (στα τέλη του 2026) κυμαίνεται στα 31 ευρώ/στρέμμα και δεν θεωρείται ισχυρό αντιστάθμισμα.
Σύμφωνα με το μέλος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Βάμβακος και παραγωγό από τη Φαλάνη, Γιώργο Καραΐσκο, «εμείς και φέτος θα κάνουμε το καθήκον μας. Θα παράξουμε ένα ποιοτικό βαμβάκι κι ελπίζουμε κάποια στιγμή η αγορά να ανταμείψει την ποιότητα. Το κάνει ήδη η ευρωπαϊκή αγορά στα εκκοκκιστήρια, καιρός είναι και αυτά με τη σειρά τους να στηρίξουν τους παραγωγούς».
Θράκη: Τελευταία στιγμή η Τουρκία ζητά περισσότερο ελληνικό προϊόν
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είχε ως αποτέλεσμα πρόσκαιρα ένα ισχυρότερο δολάριο, που όμως τις τελευταίες μέρες επανέρχεται στα πρότερα επίπεδα, με αποτέλεσμα να πωλείται ακριβότερα το εκκοκκισμένο βαμβάκι, σχολιάζει ο διευθύνων σύμβουλος της βιομηχανίας βάμβακος ΕΞΙ ΑΛΦΑ Α.Ε., Αλέξανδρος Πιατίδης. Θα περίμενε κάποιος η άνοδος των τιμών πολυεστέρα λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου ν’ αυξήσει τη ζήτηση για νήμα και ύφασμα από βαμβάκι, η οποία όμως δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Η κύρια χώρα όπου κατευθύνεται το ελληνικό βαμβάκι είναι η Τουρκία και τα τελευταία χρόνια αγοράζει σημαντικά λιγότερες ποσότητες, καθώς έχει πέσει στο 30% από το 60% του ποσοστού που εξάγουμε. «Επιπλέον, τα τρία τελευταία χρόνια έχουμε παγκοσμίως μεγαλύτερες παραγωγές, ενώ η ζήτηση φέτος είναι χαμηλή, με συνέπεια να δημιουργηθούν αρκετά μεγάλα αποθέματα στο τέλος της σεζόν, λίγο πριν την επόμενη συγκομιδή».
Ευνοϊκό για το ελληνικό βαμβάκι είναι το πρόσφατο ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε από την Τουρκία για αγορά βάμβακος. Επομένως, ένα μέρος του ελληνικού βαμβακιού ενδέχεται να κατευθυνθεί εκεί. Ο κ. Πιατίδης σημειώνει ότι η Θράκη και γενικότερα η βόρεια Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα της γειτνίασης, υπογραμμίζοντας ότι «με τον πόλεμο τα πράγματα μπορεί ν’ αλλάξουν από τη μία στιγμή στην άλλη». Οι Τούρκοι ενδιαφέρονται πρώτιστα για το καλό βαμβάκι, αλλά αν η αγορά ανέβει περαιτέρω ενδεχομένως να πουληθούν και τα χαμηλότερης ποιότητας αποθέματα. Σημειώνει ότι η δυσκολία έγκειται στην εξαγωγή του χαμηλής ποιότητας βαμβακιού. Η Ελλάδα έχει κύριους αγοραστές τις χώρες Τουρκία, Αίγυπτο, Ινδονησία, Βιετνάμ, Πακιστάν. «Φέτος, οι ρυθμοί πώλησης και φόρτωσης είναι μειωμένοι συγκριτικά με άλλες χρονιές λόγω χαμηλής ζήτησης», συμπληρώνει.
Η σπορά παραδοσιακά ξεκινά στις 22 Απριλίου
Όσον αφορά την πρόθεση σποράς, ο κ. Πιατίδης εκτιμά ότι οι παραγωγοί, που θα καλλιεργήσουν βαμβάκι, πήραν τις αποφάσεις τους, όργωσαν τα χωράφια τους και περιμένουν να ανεβούν οι θερμοκρασίες, για να ξεκινήσει η σπορά που παραδοσιακά ξεκινάει στις 22 Απριλίου.
Το κόστος της ενέργειας και οι αυξήσεις στις τιμές των αγροεφοδίων μεγαλώνουν την πιθανότητα για λιγότερες καλλιεργητικές φροντίδες. Επιπλέον, σε εθνικό επίπεδο μειώνονται τα στρέμματα, την τελευταία τριετία. Εκτιμά ότι οι εκτάσεις θα διατηρηθούν στα περσινά επίπεδα, που ήταν χαμηλά. «Χρειάζονται ορθές πρακτικές καλλιέργειας, κάτι που είναι δύσκολο, γιατί η τιμή του βαμβακιού δεν πήγε καλά», υποστηρίζει.
Ο κ. Πιατίδης υπογραμμίζει ότι, ουσιαστικά, «χρειάζεται να επιμείνουμε στο βαμβάκι, γιατί υπάρχει μία κυκλικότητα στα χρηματιστήρια και θα επανέλθει σε καλύτερα επίπεδα τιμών, γιατί έχουμε δει τα τελευταία δυο χρόνια πολύ χαμηλές τιμές». Το λογικό είναι να ανεβούν από δω και πέρα, παρά να πέσουν. Ο κλάδος συνολικά, παραγωγοί, εκκοκκιστήρια και κλωστήρια, χρειάζεται να επιδείξει υπομονή.
Επισημαίνει ότι η ενέργεια παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην παραγωγή αλλά και στη βιομηχανία. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι εκκοκκιστές και κλώστες δεν γνωρίζουν πόσο θα πληρώσουν για ρεύμα. «Από 6 λεπτά την κιλοβατώρα ανέβηκε έως και τα 30 λεπτά και τώρα κυμαίνεται στα 12-14 λεπτά χωρίς να γνωρίζουμε εκ των προτέρων τι θα πληρώσουμε τον επόμενο μήνα», καταλήγει.
