Η αύξηση του κόστους λιπασμάτων πιέζει την ευρωπαϊκή γεωργία – Στο τραπέζι μέτρα στήριξης στη Σύνοδο της Κύπρου
Η εκτόξευση των τιμών των λιπασμάτων, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, δημιουργεί έντονη πίεση στον αγροτικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της επικείμενης συνόδου κορυφής στην Κύπρο.
Οι αυξήσεις αυτές συνδέονται άμεσα με τη διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, μεταξύ άλλων λόγω της αστάθειας στην περιοχή και των εντάσεων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του κόστους παραγωγής ενέργειας και κατ’ επέκταση των λιπασμάτων, τα οποία είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα προϊόντα.
Σύμφωνα με τις προτάσεις που έχουν διαμορφωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξετάζεται η δημιουργία ενός προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στα 27 κράτη-μέλη να στηρίξουν πιο ευέλικτα τους πιο πληγέντες τομείς της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η κάλυψη έως και του 50% του επιπλέον κόστους καυσίμων για τον τομέα της γεωργίας, λαμβάνοντας υπόψη και την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων.
Το ζήτημα της γεωργίας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων στήριξης που περιλαμβάνει επίσης την αλιεία και τις μεταφορές, τόσο στις θαλάσσιες όσο και στις χερσαίες συνδέσεις μικρών αποστάσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να δώσει μεγαλύτερο περιθώριο δράσης στις εθνικές κυβερνήσεις, καθώς το θέμα αυτό παραδοσιακά συγκεντρώνει ευρεία συναίνεση.
Ωστόσο, οι συζητήσεις δεν περιορίζονται μόνο στο άμεσο κόστος για τη γεωργία. Η προσωρινή χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς χώρες με μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο ενδέχεται να προχωρήσουν σε πιο εκτεταμένες επιδοτήσεις, δημιουργώντας ανισορροπίες στην εσωτερική αγορά της ΕΕ.
Παράλληλα, εξετάζονται και προτάσεις για τη φορολόγηση των υπερκερδών μεγάλων ενεργειακών εταιρειών, οι οποίες επωφελούνται από τη συνεχιζόμενη κρίση, με στόχο τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης για ευάλωτους τομείς όπως η γεωργία.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν στη σύνοδο αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την ευρωπαϊκή στρατηγική για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, τόσο σε ενεργειακό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο.
