Έρχεται το άδοξο τέλος των Eco Schemes
Το 2022 είχαν διαφημιστεί ως «ευέλικτα», «πολυδιάστατα» και «καινοτόμα». Πολλοί, βέβαια, είχαν δει από την αρχή ότι από τα δεκάδες Οικολογικά Σχήματα του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, τα πιο πολλά θα έμεναν ανεφάρμοστα, ενώ σε κάποια θα υπήρχε αλληλοεπικάλυψη με τα προγράμματα της Βιολογικής Παραγωγής.
Πολύ λιγότεροι, όμως, μπορούσαν να φανταστούν ότι το διάδοχο σχήμα της «Πράσινης Ενίσχυσης», τα πολυδιαφημισμένα Eco Schemes, θα έμπαιναν στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, για διασπάθιση ευρωπαϊκών κονδυλίων, που προέκυψε μετά από βροχή καταγγελιών για πλαστά τιμολόγια και πιστοποιητικά.
Οι πληροφορίες, που έχουν φτάσει στα δημοσιογραφικά γραφεία, αναφέρονται κυρίως σε παρεμβάσεις οικολογικών σχημάτων όπως τη Βιολογική Κτηνοτροφία, όπου υπήρξαν κατατεθειμένα τιμολόγια βιολογικών ζωοτροφών με 0,01 και 0,02 ευρώ το κιλό (!), καθώς και για την κομποστοποίηση, όπου υπήρξαν καταγγελίες σε συγκεκριμένη περιφέρεια της Ελλάδας για πλαστές βεβαιώσεις από βιομηχανία ανακύκλωσης, που παραλάμβανε υπολείμματα καλλιεργειών εικονικά.
Το πρόβλημα όμως είναι δομικό. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το έχει καταλάβει. Ήδη από το 2024 φάνηκε η δυσκολία εφαρμογής των παρεμβάσεων των Eco Schemes. Πολλές χώρες – μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα – προχώρησαν σε 2 και 3 τροποποιήσεις των δράσεων και σε ανακατανομές κονδυλίων. Ουσιαστικά, πέρα από τις παρατυπίες που διαπιστώθηκαν εκ των υστέρων από τους ελέγχους, φάνηκε από την αρχή ότι τα μέτρα αυτά θα αποτύχουν.
Γι’ αυτόν τον λόγο, στην πρότασή της για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 δεν προβλέπεται ξεχωριστός «φάκελος» για Οικολογικά Σχήματα. Θα ενσωματωθούν στην ενότητα των Γεωργοπεριβαλλοντικών Μέτρων και θα απλοποιηθούν σε μία μικρή δέσμη παρεμβάσεων. Μαζί με τη Βιολογική Γεωργία και τη Νιτρορύπανση – που είναι τα ήδη υφιστάμενα γεωργοπεριβαλλοντικά – εάν η Ελλάδα θέλει να αξιοποιήσει πλήρως και σωστά τα ευρωπαϊκά κονδύλια, θα πρέπει να διατηρήσει από τα Οικολογικά Σχήματα μόνο τις ψηφιακές εφαρμογές (apps), τους βιοδιεγέρτες, τα λιπάσματα βραδείας αποδέσμευσης, τα ωφέλιμα έντομα, τις αναβαθμίδες και το κομφούζιο.
