Βραζιλία: Οι δημοπρασίες αγροκτημάτων εκτοξεύονται καθώς το αγροτικό χρέος διογκώνεται εν μέσω κλιματικής αστάθειας

Σε ραγδαία αύξηση βρίσκονται οι δημοπρασίες αγροκτημάτων που έχουν κατασχεθεί από πιστωτές σε ολόκληρη τη Βραζιλία, σύμφωνα με στοι χεία που συνέλεξε το Reuters, καθώς τα επισφαλή αγροτικά δάνεια έχουν φτάσει σχεδόν στο ένα πέμπτο του συνόλου των εκκρεμών πιστώσεων.

Η πτώση των τιμών των σιτηρών, τα υψηλά επιτόκια, το αυξημένο κόστος παραγωγικών εισροών, αλλά και οι καταστροφικές συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων λόγω της κλιματικής αλλαγής έχουν οδηγήσει σε κύμα πτωχεύσεων και κατασχέσεων αγροτικών εκτάσεων στη Βραζιλία, σύμφωνα με παραγωγούς και αναλυτές.

Στα προβλήματα προστίθενται οι ανησυχίες των αγροτών για ένα πιθανό «υπερ-Ελ Νίνιο», ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις σοδειές και να μειώσει περαιτέρω τα εισοδήματά τους.

Παράλληλα, η εκτόξευση των τιμών των λιπασμάτων κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει πολλούς παραγωγούς στον περιορισμό των καλλιεργητικών τους σχεδίων.

Η πολιτεία Ρίο Γκράντε ντο Σουλ, μία από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο από τις αθετήσεις δανείων, υπέστη το 2024 καταστροφικές πλημμύρες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο Ελ Νίνιο, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη. Τα προβληματικά αγροτικά χρέη στη Βραζιλία έχουν υπερτετραπλασιαστεί μέσα σε δύο χρόνια, φτάνοντας τα 171,2 δισ. ρεάλ (περίπου 33 δισ. δολάρια) στις αρχές του έτους, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.

Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων αγροτικών δανείων ανήλθε στο 19,6%, από 5,5% δύο χρόνια νωρίτερα. «Το χρέος στον αγροτικό τομέα βρίσκεται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περίοδο», δήλωσε στο Reuters ο Γκιγιέρμε Κάμπος, γραμματέας αγροτικής πολιτικής του υπουργείου Γεωργίας της Βραζιλίας.

Πώληση αγροκτημάτων και κατασχέσεις

Οι τράπεζες στη Βραζιλία έχουν γίνει πιο επιθετικές στην κατάσχεση αγροτικής γης ως εγγύηση για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, γεγονός που έχει αυξήσει τον αριθμό των αγροκτημάτων που οδηγούνται σε δημοπρασία. Σύμφωνα με στοιχεία πλατφόρμας συγκέντρωσης δεδομένων, το 2025 δημοπρατήθηκαν 14.219 αγροτικές ιδιοκτησίες, αυξημένες κατά 30% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι κατασχέσεις μέσω ταχύτερων εξωδικαστικών διαδικασιών σχεδόν διπλασιάστηκαν, φτάνοντας τις 2.398 περιπτώσεις μέσα στο 2025. Παράλληλα, οι αιτήσεις πτώχευσης στον αγροτικό τομέα αυξήθηκαν κατά 56% το 2025, μετά από διπλασιασμό το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Serasa Experian.

Πίεση από το κλίμα και τα επιτόκια

Οι παραγωγοί εξακολουθούν να δυσκολεύονται να ανακάμψουν από διαδοχικά πλήγματα, ενώ η αύξηση των επιτοκίων στη Βραζιλία από 2% σε 15% μέσα σε πέντε χρόνια επιβαρύνει σημαντικά την εξυπηρέτηση των δανείων. «Οι προοπτικές δεν είναι καλές. Τα επιτόκια είναι πολύ υψηλά και υπάρχει αβεβαιότητα για τις τιμές των εμπορευμάτων. Ο κίνδυνος κλιματικών σοκ είναι πολύ μεγάλος», σημείωσε στέλεχος της αγοράς. Ένας αγρότης από το Ρίο Γκράντε ντο Σουλ περιέγραψε ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στα «απλησίαστα» επιτόκια, μετά τις ζημιές που προκάλεσαν ακραία καιρικά φαινόμενα στις καλλιέργειές του, ενώ μέρος της οικογενειακής του γης έχει ήδη κατασχεθεί από πιστωτικό φορέα. «Η κλιματική αλλαγή είναι εμφανής. Από τη μια στιγμή στην άλλη δεν μπορούμε να παράγουμε λόγω υπερβολικής βροχής ή υπερβολικής ζέστης», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Ο κλιματικός παράγοντας είναι αυτός που μας έφερε σε αυτή την κατάσταση».