JPMorgan: «Σούπερ» Ελ Νίνιο και ενέργεια απειλούν με νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα

Η προοπτική εκδήλωσης ενός ιδιαίτερα ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο, σε συνδυασμό με τη διατήρηση των υψηλών τιμών στην ενέργεια, δημιουργεί νέες ανησυχίες για την πορεία του παγκόσμιου πληθωρισμού και ειδικότερα των τιμών των τροφίμων. Σύμφωνα με νέα ανάλυση του αμερικανικού τραπεζικού κολοσσού JPMorgan, ο συνδυασμός των δύο παραγόντων ενδέχεται να ανακόψει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού μέσα στο 2027, επηρεάζοντας περισσότερο τις αναδυόμενες οικονομίες, αλλά και επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής και διατροφής σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι οικονομολόγοι της αμερικανικής τράπεζας εκτιμούν ότι η πιθανότητα το σημερινό επεισόδιο Ελ Νίνιο να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό» ή ακόμη και «σούπερ» Ελ Νίνιο έως το τέλος του έτους φτάνει το 81%, ενώ υπάρχει 97% πιθανότητα το φαινόμενο να συνεχιστεί και κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, θα πρόκειται για ένα από τα εντονότερα επεισόδια των τελευταίων δεκαετιών, με σημαντικές επιπτώσεις στη γεωργική παραγωγή και στις διεθνείς αγορές τροφίμων.

Πιέσεις

Το Ελ Νίνιο προκαλεί σημαντικές μεταβολές στα καιρικά πρότυπα, οδηγώντας σε ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές και σε έντονες βροχοπτώσεις σε άλλες. Οι ακραίες αυτές συνθήκες μπορούν να περιορίσουν τις αποδόσεις βασικών καλλιεργειών, να διαταράξουν τις συγκομιδές και να δημιουργήσουν προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η JPMorgan υπολογίζει ότι ένα «σούπερ» Ελ Νίνιο θα μπορούσε, από μόνο του, να αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό των τροφίμων κατά περίπου 0,7 ποσοστιαίες μονάδες, με τις επιπτώσεις να κορυφώνονται τέσσερις έως οκτώ μήνες μετά την εκδήλωση του φαινομένου.

Ωστόσο, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη εξαιτίας των υψηλών ενεργειακών τιμών. Η άνοδος του κόστους του πετρελαίου, που συνδέεται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο ΗΠΑ και Ισλαήλ με το Ιράν, αυξάνει σημαντικά τις δαπάνες για καύσιμα, λιπάσματα, μεταφορές και συσκευασία τροφίμων. Ως αποτέλεσμα, η επίδραση στον πληθωρισμό των τροφίμων θα μπορούσε να φτάσει τις 1,3 έως 1,5 ποσοστιαίες μονάδες, σχεδόν διπλάσια από εκείνη που θα προκαλούσε μόνο του το καιρικό φαινόμενο.

Οι αναδυόμενες οικονομίες στο επίκεντρο

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένεται να καταγραφούν στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, όπου τα τρόφιμα καταλαμβάνουν μεγαλύτερο ποσοστό στις καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών και η γεωργία είναι περισσότερο εξαρτημένη από τις καιρικές συνθήκες. Ως ιδιαίτερα ευάλωτες αναφέρονται η Ινδία, η Ινδονησία, η Βραζιλία και η Κολομβία, ενώ αυξημένη έκθεση στις ανατιμήσεις εμφανίζουν και η Ταϊβάν με τη Νότια Κορέα.

Αντίθετα, στις ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής οι άμεσες επιπτώσεις του Ελ Νίνιο στις τιμές των τροφίμων εκτιμάται ότι θα είναι πιο περιορισμένες. Εκεί, ο βασικός παράγοντας αύξησης των τιμών αναμένεται να είναι το ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης των αγροτικών προϊόντων.

Υπάρχουν και θετικά στοιχεία

Παρά τις ανησυχίες, οι αναλυτές της JPMorgan σημειώνουν ότι η παγκόσμια αγορά τροφίμων βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση σε σχέση με προηγούμενα ισχυρά επεισόδια Ελ Νίνιο. Τα αποθέματα δημητριακών παραμένουν επαρκή, τα αποθέματα ρυζιού στην Ασία βρίσκονται σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα, ενώ ο πληθωρισμός των τροφίμων εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Ωστόσο, προειδοποιούν ότι ένας παρατεταμένος συνδυασμός ακραίων καιρικών φαινομένων και υψηλών τιμών ενέργειας θα μπορούσε να ανατρέψει γρήγορα αυτή την εικόνα. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι διεθνείς αγορές τροφίμων θα βρεθούν αντιμέτωπες με νέο κύμα ανατιμήσεων, αυξάνοντας το κόστος για παραγωγούς και καταναλωτές και δημιουργώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις σε πολλές οικονομίες του κόσμου.